Асосий мавзулар
13 апрел 2017

Ўзбекистонда ўзбек тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланма йўқ

Ўзбекистонда давлат тилига катта эътибор ҳақида кўп гапирилаётганига қарамай, мамлакатда ўзбек тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланмани топиш анқонинг уруғидек қийин бўлиб қолди.

«Правда востока» газетасида (12.04) чоп этилган «Таржима қийинчиликлари ёки ўзбек тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланмани қаердан топиш мумкин?» сарлавҳали мақола мазмунидан шундай хулоса келиб чиқади.

Мақолада ёзилишича, пойтахтдаги китоб дўконларида бундай турдаги янги қўлланмалар йўқ. Аммо турли-туман луғатлар кўп.

«Э.Охунжонов томонидан тузилган «Русча-ўзбекча, ўзбекча-русча сўзлашгич» бор. У Санкт-Петербургнинг «Каро» нашриёти томонидан чоп этилган. Унинг маҳаллий муқобиллари қани?» дея савол қўяди муаллиф.

«Ўзбекистон» нашриёти вакили мазкур саволга жавобан нашриёт давлат тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланма чиқармаслигини айтган. Китоб сотувчилар эса бундай қўлланма умуман йўқлигини, шу пайтгача ҳам сотмаганликларини билдирган.

Муаллиф излай-излай, эски китоблар сотиладиган дўкондан ўзига керакли қўлланмани топганини, аммо у ҳам 1990 йилда чиққанини маълум қилган.

«Бу қўлланмани варақлаб, замон қанчалик ўзгариб кетганини сезиш мумкин. Чунки ҳозирга келиб жуда кўплаб сўзлар эскириб бўлди», дейди муаллиф.

Мақолани ўқир экансиз, ўзбек тилига ўтган асрнинг 90-йиллари даражасида ҳам қаров йўқ экан, деган хулосага келиш учун асосингиз бордек туюлаверади.

Эски газета тахламларини кўздан кечираркан, жумладан 1997 йили “Ҳуррият” газетасида босилган “Ўзрус тилини развивать қилайлик!” номли ҳажвий мақолага кўзимиз тушди.

Тили чучмал ҳолга келиб қолган, ҳар гапига русча аралаштириб гапирувчи ҳажвия қаҳрамони ўзрус тилини ривожлантиришни таклиф қилади.

Ўша даврда қандайдир ўзбекча сўзлашгичлар чоп этилганига қарамай, муаммолар жиддий эканига киноя билан урғу бераркан:

“Агар бу статьяни яхши тушуна олмаган бўлсангиз, ўзбекча ва русча изданиеларда переводини чиқартиришга ҳаракат қиламан”, дейди.

Ўша давр билан бугунги аҳволни солиштираркан, ўзрус тили Ўзбекистонда аллақачон ривожланиб бўлдими деган ҳаёлга бориш мумкин.

Баҳодир Шариф
Ўзбекистонлик газетхон таҳаллуси
Eltuz.com

Тағин ўқинг
18 феврал 2017
«Қонун ҳимоячиларининг ўзи жиноят содир этса, оддий одам дардини кимга айтиши керак?» – деди Мирзиёев 9 январда милиция ходимлари ...
28 апрел 2016
Туркия ички ишлар вазирлигига оид махсус гуруҳ Кўня шаҳар марказидаги масссаж салони исловатхонага айлантирилгани ҳақида маълумотни текшириш учун борганида ...
20 июл 2017
1 августда Ўзбекистонда Олий ўқув юртларига кириш учун имтиҳон ўтадиган жойларга бу йил видеокамералар ўрнатилади, абитуриентлардан бармоқ излари олинади. ...
2 октябр 2015
29 сентябр куни ўзбек ҳуқуқ ҳимоячилари Елена Урлаева ва Малохат Эшонқуловалар Хоразм вилоят Хазорасп ТИИБ милиционерлари томонидан ушланган ва ...
Блоглар
3 август 2018
Бир пайтлар нефтбазадан бензин, солярка олиб чиқиб сотар эдик. Яширинча олиб чиқар эдик, ишчиларига пул ...
2 август 2018
Муҳаммад Бекжоннинг «Алвидо, Жаслиқ!» китобидан навбатдаги қисм 1999 йилги Тошкент портлашларининг асосий гувоҳи Зайниддин Асқаров ...
1 август 2018
«Талқончи» нон ушатишда давом этади… Ўзбек маҳбуслари учун чақимчи камерадош билан яшаш қандай ёқимсиз… Собиқ ...