Document UZ
26 март 2017

26 март референдуми – Каримовнинг илк сиёсий найранги

Ислом Каримовнинг президентлик ваколатини 2000 йилга қадар узайтирган бу референдум кунларидаги сиëсий кайфиятни ўша давр расмий матбуотидан излаймиз.

Қўлимизда референдум кунлари чоп қилинган ва каримовпараст чақиқриқлар билан тўла “Халқ сўзи” ва “Народное слово” газеталари.

“Халқ сўзи” газетасининг 25 мартдаги сони “Эртага умумхалқ референдуми куни” деган сарлавҳани манжетга чиқарган.

Гезетанинг илк саҳифасида италиялик дипломат Карло Унгаро (Carlo Ungaro) тилидан “Ўз вақтида ўтказилаëтган муҳим тадбир” деган “мақола” эълон қилинган.

Айни саҳифада Каримовни “Тинчлик ва осойишталик кафолати” деб атаган тожикистонликнинг мактуби эълон қилинган.

Эслатиб қўямиз 1995 йилда Ўзбекистон ҳукумати учун одамларни қўрқитадиган ва яшашидан шукр қилишга чорлайдиган “ўрнак” давлат эди.

Бугунги матбуот ўзбекларни Сурия билан қўрқитса ўша пайт матбуоти Тожикистон билан қўрқитган.

Айни варақда референдум воситасида лавозимдаги умри узайтирилаëтган Ислом Каримов адресига мақтовлар ëғдирган мақолалар ўрин олган.

“Порлоқ келажак сари”, “Тўла қўллаб қувватлаймиз” каби мақолалар риторика ва мадхиябозлик намунаси каби туюлади.

Газетада ўша пайтда ўзбек парламенти спикери бўлган Эркин Ҳалиловнинг Мадридга сафари ҳақида ҳам билги берилган.

Айни газетанинг 23 мартдаги сонида эса умумхалқ референдумидаги овоз бериш варақасининг намунаси берилган.

Варақада “Сиз Ўзбекистон президенти ваколатларини 1997 йилдан 2000 йилга қадар узайтиришга розимисиз?” деган савол қўйилган. Тартибга кўра бу варақага қалам текизмай қутига ташланса розилик аломати бўлар экан.

Норозилар бу матнни ўчириб ташлашлари талаб қилинган.

Ўша пайтда Туркияда нашр қилинган мухолифатнинг “Эрк” газетасида ëзилишича сайлов хоналаридаги ручкаларнинг ичидаги запаси олиб қўйилган экан. Бюллетен устини чизганлар ҳуқуқбузар сифатида милиция суҳбатига олиб кетилган.

Яна газеталаарга қайтамиз. “Халқ сўзи”нинг 24 март сонида келеслик мактаб директори Ҳалиловнинг расми референдумда Каримов тарғиботчиси сифатида тақдим қилинган.

Айни саҳифада Каримовга бағишланган “Келажагимизнинг ишончли кафолати” деган каттагина мақола чоп қилинган. Газета муаллифлари референдумни “Демократиянинг олий маҳсули” дея тарифлашган.

Референдум ўтиб бўлганидан кейин 28 март куни чоп қилинган “Халқ сўзи” Каримовнинг фотосини чоп қилиб “Эл ишончи олий мукофот” деган сарлавҳани манжетга чиқарган.

Газетанинг ички саҳифасидан эса референдумнинг “зўр уюшқоқлик билан ўтгани” ҳақидаги лавҳалар елпиғичи ўрин олган.

Рус тилидаги “Народное слово” газетаси “Народ сказал свое слово” сарлавҳаси остида референдумни мақтовчи мақоларни эълон қилган.

1995 йил 26 мартида ўтказилган умумхалқ референдуми натижаларига мувофиқ, унинг президентлик ваколатлари 2000 йилгача узайтирилди.

Шундан бери ўтган ва алтернатив сайлов экани иддао қилинган президентлик сайловларида Каримов яна осонлик билан ўз курсисида қолишга муваффақ бўлди.

Халқаро кузатувчилар бу сайловларнинг биронтаси ҳам эркин ва демократик сайловлар бўлмаганини айтишади.

Ўзбекистон Конституциясининг 90-моддасига мувофиқ, бир шахс президентлик лавозимига икки мартадан ортиқ сайланиши мумкин эмас.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
23 октябр 2015
Акмал Набиев Eltuz.com Бир йил аввал ёзган эканман… У пайтлар дўстларимиз ёзган мақолаларга муносабат билдириб турардим, албатта самимий, чин ...
4 август 2016
Ўзининг машҳур «Абдуллажон» филми билан танилган ўзбек кинорежисери Зулфиқор Мусоқов ўзининг фейсбудаги саҳифасида Телевидение орқали цензура қалинган филми юзасидан ...
2 август 2017
30 июл куни «Таҳлилнома» кўрсатувида Каримовнинг «тўмтайиб юришлари», мамлакатдаги валюта «қора бозори», қўшнилар билан муносабат, чегара масалаларида йўл қўйган ...
5 январ 2016
Elsevar тахаллуси билан ижод қилишни маъқул кўрган бу рассом йигит 34 ëшда. Бухорода яшаб ижод қилади. Eltuzнинг штатли рассоми ...
Блоглар
16 октябр 2017
Ҳар дам олиш кунлари Тошкентдаги турли вазирликлар, давлат қўмиталари, сон-саноқсиз бюджет ташкилотлар олди эрта тонгдан ...
13 октябр 2017
9 октябр куни Ўзбекистон бош вазири ўринбосари Танзила Норбоева, (фото: чапдаги расм) nuz.uz нашри орқали ...
9 октябр 2017
«Талқончи» нон ушатишда давом этади… Ўзбек махбуслари учун чақимчи камерадош билан яшаш қандай ёқимсиз… Собиқ ...