ART-DURBIN
26 август 2016

Ўрта Осиëликлар француз фотографи Анри Картье Брессон объективида

Француз фотографи Анри Картье Брессон репортаж фотожурналистикасининг “отаси” дея ном чиқарган эди. У бир жойда ўтирмай тинимсиз саëҳат қилишга ружу қўйган эди.

Сураткаш 1908 йилнинг 22 августида Париждан сал наридаги Шантле шаҳарчасида туғилди. Анрининг визуал санъат дунëсига киришига рассом тоғаси Луи сабабчи бўлди.

Бир муддат рассом Андре Лота устахонасида расм чизишни ўрганган Анри 1930 йилда Африкага сафар қилиш асносида фотографлик маслагига байъат берди.

1954 йили фотограф дунëдаги энг ëпиқ мамлакат бўлган СССРга сафар қилиш ва бу мамлакат ҳамда инсонлар манзарасини фотокамерага тушириш учун изн олди.

Ўз саëҳати давомида Анри Картье Брессон Совет Ўрта Осиëси турғунларининг муҳташам тасвирларни пленкага мухрлади. Фотограф ўрта-осиëликларнинг Москвада юрганини расмга олди.

Шунингдек Совет Ўрта Осиëсига қалган сафарлари мобайнида фотограф ўз аппарати объективини оддий одамлар юзига йўналтирди.

Сафар асносида француз сураткаш одамлар билан тил топишга ва маҳаллий фазога сингиб миллий традицияларни англашга уринди.

«Фотограф оҳиста, билдирмасдан ишлаши баробарида ўткир кўзи билан воқеликни синчков кузатиш лозим. Шу билан бирга у атрофдагиларни ўзига жалб қилмаслиги керак Сувни лойқалатсанг балиқ тута олмайсан», — дер эди раҳматлик Анри Картье-Брессон ўз шогирдларига насиҳат қиларкан.

Ўз ўгитларига ўзи ҳам амал қилган Анри Картье-Брессон доимо изчил ва ҳотиржам тарзда сурат оларди. Кўчада расм олаëтган пайтда у одамларнинг ўзи истаган нуқтагача боришини сабр билан кутар эди.

Сураткаш ҳаëт лаҳзаларини қиëмига етишини кутар ва ўзи идеал деб билган онда фотоаппарат тугмасини босар эди.

Ҳар гал съёмка пайтида Анри Картье-Брессон омма орасида кўринмас одамга айланишга ва ўзини фотограф сифатида афиша қилмасликка тиришар эди.

У ҳатто фотоаппаратнинг ялтироқ жойларига қора изолента ëпиштириб қўяр, баъзан камерани рўмолга ўрар эди. «Фотография – ҳеч нарса. Мени ҳаëт қизиқтиради». – дер эди маэстро.

Айнан шу ҳислатлар боис у туширган суратларда одамлар тирик ва табиий тарзда кўринади.

Ўтган асрнинг ўрталарида СССР да Анри Картье Брессон туширган тасвирларга термулиб тийран кўзли сураткаш қобилиятига тан берамиз.

Акмал Ризаев,
Ўзбекистонлик муаллиф таҳаллуси
Eltuz.com

Тағин ўқинг
19 октябр 2017
18 октябр куни Тошкентда ўтган Европада ҳавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти (ЕҲҲТ) анжуманида журналист Бобомурод Абдуллаев тақдирига оид барча саволлар ...
14 ноябр 2017
Ўзбек турмасида энг узоқ қолган журналист Муҳаммад Бекжон китобининг навбатдаги бобида «Жаслиқ» колониясидаги ҳар шанба ўтказиладиган ҳаммом куни, махбусларни ...
9 январ 2017
2016 йилнинг июлида Амстердам суди Takilant офшор компаниясининг Ucell мобил операторидаги 135 миллион АҚШ долларига баҳоланган 6 фоиз улушини ...
14 феврал 2016
Ёзувчилар уюшмаси эксперт гуруҳи қарори билан, «президент кўрсатмасига амал қилмаганлари», “мамлакатда кечаётган улуғвор ишларга дахлдорлигини ҳис этмаганлари учун” ҳайдалганлар ...
Блоглар
23 январ 2018
Ўзбекистон олтинини хорижга ташмалаш Ислом Каримов ва унинг атрофидагилар томонидан ҳали мустақилликнинг илк йилларидан бошланган ...
22 январ 2018
Қозоғистонда 52 нафар юртдошимизнинг автобусда тириклайин ёниб кетиши муносабати билан дунёнинг кўплаб мамлакатларидан ҳукуматимиз номига ...
22 январ 2018
Расмда кўраëтганингиз «Сетра» автобуси олдида селфига тушган Мақсад Ўзбекистоннинг 52 ватандошини сўнгги манзилга элтган автобуснинг ...