Интервью
6 феврал 2018

Умида Ниёзова: Бобомуродга қўйилган айб Сталин давридаги каби абсурддир

Бобомурод Абдуллаевнинг онаси ўғли, уч ойдан ортиқ вақтдан буён Ўзбекистон МХХ ертўласида сақланаётган журналист қийноқларга тутилганига иқрор бўлгани ҳақида билдирди.

Бобомурод онаси ва хотини билан 10 январь куни учрашган ва шу кундан буён уларнинг иккаласи ҳам унинг бундан-да кўпроқ жабрланмаслиги учун қийноқлар ҳақида гапиришга журъат қила олишмаган эди. Қийноқлар ҳақида гапириш керакми ёки йўқ? Бу даҳшатли танлов маҳбусларнинг ҳар бир қариндоши олдида кўндаланг бўлади, чунки ўзбек ҳуқуқ тизимида қамалганларнинг ҳеч бир ҳимояси йўқ.

Ҳатто Бобомурод бутун тергов давомида қийноқларга тутилгани ҳақида гапирмаганида ҳам бу унинг Тошкентдаги энг яхши адвокатларидан бири бўлган Сергей Майоров ҳимоясидан «кўнгилли» тарзда воз кечишидан аён бўлади.

«Учрашув пайтида у деворга тиралиб зўрға турарди», дейди Бобомуроднинг хотини. Бобомуродга судда иқрорлик кўрсатмаси бериши кераклигини айтишган, чунки у «тағин МХХ ертўласига қайтиб келади». Бундан келиб чиқиб, Бобомурод судда нимага иқрор бўлмасин, мутлақо муҳим эмас, балки терговчилар келтирадиган далиллар муҳимроқ бўлади, деб ўйлайман.

Яна шуни таъкидлаш жоизки, Бобомуроднинг жиноят иши терговчилари аслида қийноқларга санкция берган Александр Веселев ва Нодир Тўрақуловдир.

Бобомурод Абдуллаевнинг жиноят иши Сталин қатағонлари пайтида тўқилган айбловлар каби абсурд ва даҳшатлидир. Ўша пайтда КГБ барча одамларни қўрқувда ушлаш учун ҳеч суриштириб ўтирмасдан одамларни ушлар ва уларга қарши ёлғон айбловлар қўяр эди. Масалан, ҳамма жойдан совет ҳукумати душманлари қидириларкан, умрида қишлоғини тарк этмаган деҳқонлар Япония фойдасига жосусликда айбланиши мумкин эди, муҳандислар саботаж қилишда, шифокорлар зарар етказишда айбланарди. Аксарият одамлар, қанчалик мантиқсиз бўлишига қарамай, қийноқлар остида бу айбларга иқрор бўлишарди. Бу оммавий қатағонлар даврини ҳозирги кунда катта террор даври деб аташади. Бироқ бу узоқ ўтмишда, 85 йил бурун бўлиб ўтган.

Бобомуродга қарши илгари сурилаётган айбловлардан у ҳокимиятни босиб олиш учун аллақандай “Жатва” (Ўрим) дастурини тайёрлагани, бунга кўра, гўёки Бобомурод “Ўзбекистоннинг тўртта йирик шаҳрида давлат тўнтариши учун кенг омма”ни тайёрлагани англашилади.

Бобомуродга қарши бу айбловлар бизнинг шу бугунги кунимизда 85 йил илгари фойдаланилган тил билан ёзилган. Агар бу айбловларга жиддий ёндашилса, у ҳолда Ўзбекистон МХХдан биз реал далил, исботларни кутамиз. Қандай қилиб бир оддий, бечора одам кучишлатар тизимлари мутлақ ҳокимиятга эга бўлган давлатда тўнтариш уюштириши мумкин? Биз МХХдан давлат тўнтариши учун Бобомуроднинг қанча одами бўлгани ҳақидаги тафсилотларни кутамиз. Уларнинг қанча қуроли бор эди? Гўёки у исён кўтармоқчи бўлган Тошкентда ва бошқа шаҳарларда кимлар уни қўллаб-қувватлаган?

Ишончим комилки, ҳеч бир исбот йўқ, чунки бу уйдирма иш. Яъни фейк. Бу фақат МХХ ходимларининг касал калласидагина мавжуд. Бироқ МХХ терговчилари ҳеч нарсани исботлаб ўтирмаслик учун Бобомуродни яхши адвокатдан воз кечишга мажбурлашди, унинг иродасини синдириш ва айбини бўйнига олиши учун мутлақ изоляцияда ушлашди.

Икки кун аввал либерал қадриятларни севувчи жуда кўп инсонлар ижтимоий тармоқда МХХ раиси Рустам Иноятовнинг истеъфосидан хурсанд бўлишди. Мен умид қиламанки, бу истеъфо Бобомуродга ёрдам беради ва у озод этилади. Сўзим якунида шуни таъкидлардимки, МХХнинг бугунги кундаги шакли йўқ қилиниши ҳамда унинг ўрнида терроризмга ва уюшган жиноятчиликка қарши курашувчи янги тузилма яратилиши ҳар биримиз учун муҳимдир. Бу идорада мутлақо бошқа одамлар ишлаши керак.

Yotube каналида: https://youtu.be/5GYimmQU26Y

Умида Ниёзова
Ўзбекистон-Германия инсон ҳуқуқлари форуми раҳбари
Eltuz.com

Тағин ўқинг
13 май 2017
ТошДУнинг журфагида биз 1988-1993 йилларда ўқидик. Раҳматли домламиз профессор Очил Тоғаев публицистикадан дарс берардилар. Домлага нисбатан кўпчилик талабаларнинг ҳурмати ...
21 апрел 2017
Ўзбек нашрлари барча савдо субъектларида касса аппарати жорий этилиши ҳақидаги президент қарори ижроси ҳақида ёзаркан, тадбиркорлар ва банклар ўртасидаги ...
26 сентябр 2017
26 сентябр куни танқидий фикрлари учун ўзбек ҳукуматининг қора рўйхатига киритилган 63 ёшли ёзувчи Нурилла Отахонов Туркиядан Тошкентга йўл ...
12 сентябр 2017
2017 йилги пахта мавсуми кенг миқёсдаги давлат муассасалари ходимларидан «кўнгилли равишда пахта теримида қатнашиш» тилхатини ёздириб олиш талаби билан ...
Блоглар
12 октябр 2018
Ўзбекистон ҳарбий қисмларидан биридаги аскарнинг «Элтуз»га билдиришича, улар вақтли ҳарбий хизматни Андижон вилояти далаларида пахта ...
10 октябр 2018
«Cуҳбатимиз ғайритабиий тус олаётганга ўхшаб кетяпти менинг назаримда, яъни мелиса ходими ва маҳкум ўртаси­даги савол‑жавоб ...
9 октябр 2018
Ахборот технологиялари ва коммуникацияни ривожлантириш вазирлиги октябрь ойининг бошида Ўзбекистонда кўриш тақиқланган 103 фильм рўйхатини ...