Асосий мавзулар
21 март 2017

21 март – Наврўз, ўзгаришлар фаслининг бошланиши!

Бу кун балки жамият ҳаётидаги зиддиятлар, тарозининг қарама қарши томонлари ҳам қайсидир маънода тенглашадиган, сиёсий чоррахалар кесишадиган кундир, яна билмадим, бироқ 1985 йил 21 март Ўзбекистон тарихидаги ана шундай бир кун бўлди.

Марказқўм рахбари Раъно Абдуллаева тамсил қилган мавжуд ўзбек ҳукумати Наврўзни йўқ қилмоқчи бўлди, бироқ охир оқибат ўзига қарши жиддий бир куч, – мухолиф ўзбек ёшларини майдонга чиқарди.

Тақдир тоқозоси билан айни наврўз куни 21 мартда туғилган замонасоз шоир Абдулла Орипов ўша пайтда коммунист Раъно Абдуллаева сиёсатини ёқларкан, миллий ғояларни кўтариб чиққан ёшларга шундай танбеҳ берганини кўпчилик эслайди:

«Бу ёшларга нима керак ўзи, нима исташаяпти, Ленин бобомиз ўрнидан туриб таъзим қилсинми, ёки атом бомбасининг кнопкасини берайликми, астағфуруллоҳ!»

Муҳаммад Солиҳнинг “Йўлнома” китобига кирган “Амазон хотин” деб аталган бобда Марказқўм котибаси Раъно Абдуллаеванинг Наврўз байрамига қарши ҳуружи ҳақида гап боради.

“Бу шоир Абдуллаевага сўнгигача садоқат билан хизмат қилди. Ҳатто Марказқўм котибининг Наврўз байрамига қарши юритган ташвиқоти доирасида Наврўз кунини «Хотира куни» деб шеърлар ҳам битди.

Лекин қўмпартиянинг Наврўзга қаршилиги бир кун ҳам яшамади, у қўзғолишлар, уйғонишлар даври учун хамиртуруш бўлиб хизмат қилди.

“Ёшлар Абдуллаева сиёсатига очиқ қарши чиқдилар. Бу қаршилик аввал чойхона гурунглари ва мажлисларда, сал кейинроқ 1985 йил январида, «Политбюрога мактуб» шаклида кўринди” дея эслайди Муҳаммад Солиҳ.

Наврўзга тақиқ солишга уриниш суронли даврларнинг ибтидоси ўлароқ тезгина ўтди ва кейинчалик Абдулла Орипов 1988 йили афсус билан қуйидаги сатрларни битди.

Сен бизни кечиргин, эй Наврўзимиз,
Ғафлатда чалғиди ул кун кўзимиз.
Юзингга шапалоқ тортиб юбордик,
Шўрпахта босамиз энди ўзимиз.

Мафкуравий зиддиятлар йили бўлган бу давр, Муҳаммад Солиҳ бошчилигидаги бир гуруҳ шоир ва ёзувчиларнинг Политбюрога мактуб ёзиши, совет ҳукумати матбуотининг бунга қарши акс ҳаракатлари, шоир шахсига газеталар ҳуружи ва 1986 йили Инқилоб ҳиёбонидаги илк норозилик чиқишларига йўл очиб берди.

Бу аллақачон куннинг тун устидан ғолиб кела бошлаган бошқа бир даври эди.

Қудрат Бобожон
Eltuz.com

Тағин ўқинг
30 октябр 2015
Қудрат Бобожон Eltuz.com Навоий театрининг японлаштирилиши, аслида ҳиёбонларнинг чопиб йўқ қилиниши, деворий санъат асарларини ўчириб устига фотообой қоплаш, тарихий ...
3 октябр 2017
3 октябр куни, ўн йилдан ортиқ ҳибсда сақланган собиқ инсон ҳуқуқлари фаоли 38 яшар Аъзам Фармонов қамоқдан озод этилди. ...
16 ноябр 2017
Сал аввалроқ ўзбек матбуотида Меҳнат вазирлиги ва Миграция агентлиги масъуллари Росссияга сафар қилиб, кўплаб учрашувлар ўтказгани, бўлажак мигрантлар учун ...
1 декабр 2015
Акмал Набиев Еltuz.com Яқинда мен ишлайдиган қурилишга полиция ходимлари келиб, ҳужжатларимиз жойида бўлишига қарамай барча ишчиларни полиция бўлимига олиб ...
Блоглар
18 декабр 2017
«Пахтага борасан, дейишди. Агар бормасанг, аризангни ёз ёки ўрнингга одам жўнат, дейишди. Ўзимизнинг ишимиз қолиб, ...
16 декабр 2017
Бундан 31 йил олдин Совет раҳбарияти Олмаота ëшларининг исëнини шафқатсизларча бостирган эди. АҚШ конгресси кутубхонасига ...
14 декабр 2017
14 декабрь куни таниқли фоторассом Умида Аҳмедова ўзининг фейсбук саҳифасида бузилаётган Киночилар уйи ҳаробаларини суратга ...