Асосий мавзулар
23 ноябр 2017

«Тухум мустақиллиги» қачон келади?

1 ноябрдан бошлаб пойтахт бозорларида аҳолининг бирламчи эҳтиёжлари учун зарур бўлган айрим турдаги маҳсулотларнинг энг юқори нархлари ўрнатилди.

Тошкент шаҳри ҳокимлиги, Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси, қатор органлар қарори билан тасдиқланган рўйхат эълон қилинди.

Бу ҳужжатда Тошкент бозорларида картошканинг бир килограмми нархи 3000 сўмдан, пиёз 2000 сўмдан, сабзи 1500 сўмдан, «аланга» навли гуруч 3600 сўмдан, тухум 500 сўмдан ортиқ сотилиши мумкин эмаслиги кўрсатилган.

Мол гўшти 33 мингдан, қўй гўшти 34 минг сўмдан ошмаслиги, балиқнинг ҳар хил турлари нархи белгиланган бу рўйхатда.

Лекин бу сафар ҳам Россиянинг марҳум бош вазири Черномирдин айтганидек, «получилось как всегда», яъни ҳамма нарса ҳар доим бўлиши керакдек бўлиб чиқди.

Ҳар ҳолда Тошкентдаги Фарҳод бозорида кузатганимиз ҳолат ажабтовур иборалари билан танилган бу шахснинг «учар фикрлари»да асос борлигини кўрсатди.

Бозорнинг тухум растасида савдогарлар сотаётган тухумнинг бедананикидан сал каттаси 500 сўмдан бошланади ва йириклари 700-750 сўмгача сотилади.

Мажбурий равишда 400 сўмдан сотилаётганида эса навбатнинг охири кўринмайди. Бу ҳам тезда тугаб қолади.

Картошка сотилаётган расталарни айланамиз. 2000 сўмликлари ҳам бор. Яхшироқ картошканинг нархи эса 3500 сўм. Ҳолбуки, ҳар бир растада картошканинг нархи 3000 сўмлиги ёзилган қоғоз қистириб қўйилган.

3500 сўм нархни эшитгач, давлат белгилаганидан ошиб кетибди-ку, десангиз, мана, ака, 3000 сўмлигини олинг, деган жавобни эшитасиз.

Бу нархдагиси ҳам ёмон эмас, лекин савдогар давлатнинг кўрсатмасини назар-писанд қилмаётгани эътиборли.

Гўшт растасига ўтамиз. Қойил, 21 минг сўмга ҳам гўшт бор. Мажбурий нархда савдо қилаётган қассоблар илгари битта молнинг гўштини сотишда 2 та молнинг суягини ўтказган бўлса, ҳозир суяк янада кўпайган. Суякли яхши гўшт 35 минг сўмдан бошланади. Суяксизининг нархи чақади.

«Аланга» гуручининг ўртачасини ҳам давлат нархида, зўрини ундан анча қимматга оласиз. Лекин «лазер»нинг нархи белгиланганига мос келади.

Ёлғон бўлмасин, пиёз, сабзиларнинг нархлари «давлат қолипи»дан чиқмаган. Ҳатто 750 сўмга яхши сабзи олиш мумкин.

Бу ўринда давлатнинг қатъий нархлар белгилаши қанчалик ўзини оқлаяпти, деган савол келиб чиқади. Жавоби эса юқоридаги мисоллардан келиб чиқилса, кутилганидек – ҳеч қандай.

Мазкур хулоса Тошкентнинг энг арзон бозоридаги вазиятдан келиб чиқиб чиқарилган. Олойга ўхшаган қиммат бозорга кирсангиз, аҳвол янада чатоқлигига гувоҳ бўласиз.

Бозор ҳар доимгидек талаб ва таклифдан келиб чиққан ҳолда ўз ҳолида фаолият юритмоқда. Давлатнинг ҳар қандай рўйхати «чепуха»…

Ўзбекистондаги гўёки бозор иқтисодиёти ҳеч қачон бозор иқтисодиёти бўлмагани билан танилган.

Қачонлардир биз ғалла мустақиллигига эришганимиздан ғурурланган эдик. Амалда эса «ўзимизнинг» буғдойнинг уни тандирда оқиб қоларди. Унга «қозоқ уни»ни аралаштириб, эпақага келтириб олардик.

Нефть мустақиллигимиз ҳам бундан ортиқ бўлмаган. Тошкентда бензин бор, бошқа ҳудудлар унинг тақчиллигидан азият чекиб келиши ҳалигача давом этмоқда.

Ҳукумат ҳаммани товуқ боқишга ўргатишга уриниб, товуқчиликка ундалмаган хонадон қолмади. Бунинг акси ўлароқ, бозорда тухум нархи тушай демайди.

Негадир ниманингдир мустақиллигига эришмоқчи бўлсак, ўшанинг нархи кўтариляпти. Бу Ўзбекистон иқтисодиётининг ўзига хослиги далолатимикин ёки?…

Баҳодир Шариф
Eltuz.com

Тағин ўқинг
30 август 2016
Президент Ислом Каримовнинг на ўлик, на тирик эканлиги давлат сири даражасида маҳфий, янги юртбошининг ким бўлиши ҳамон номаълумлича қоларкан, ...
14 декабр 2016
Ўзбекистон Олий Мажлиси сенати ва Қонунчилик палатасининг қўшма мажлисида Абдулла Орипов номзоди Бош вазирликка тасдиқланди. Телекоммуникация соҳасидаги коррупциялар боис ...
25 июл 2016
Шу тариқа йигирманчи асрда бошланиб йигирма биринчи асрда ҳам 15 йил яшаган видео-васвасага нуқта қўйиладиган бўлди. Япониянинг Sony ширкати ...
8 апрел 2017
Стокголмдаги теракт бўйича Ўзбекистон ватандоши ушланган. Фото: Aftonbladet.se Бу ҳақда ëзган, Швециядаги нуфузли Aftonbladet нашрига кўра, 7 апрел куни ...
Блоглар
16 декабр 2017
Бундан 31 йил олдин Совет раҳбарияти Олмаота ëшларининг исëнини шафқатсизларча бостирган эди. АҚШ конгреси кутубхонасига ...
14 декабр 2017
14 декабрь куни таниқли фоторассом Умида Аҳмедова ўзининг фейсбук саҳифасида бузилаётган Киночилар уйи ҳаробаларини суратга ...
12 декабр 2017
«Ижтимоий фикр» барака топсин, яна раҳбарга ёқадиган, ақлини таниганларнинг истеҳзосига сабаб бўладиган навбатдаги сўрови натижасини ...