Асосий мавзулар
23 ноябр 2017

«Тухум мустақиллиги» қачон келади?

1 ноябрдан бошлаб пойтахт бозорларида аҳолининг бирламчи эҳтиёжлари учун зарур бўлган айрим турдаги маҳсулотларнинг энг юқори нархлари ўрнатилди.

Тошкент шаҳри ҳокимлиги, Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитаси, қатор органлар қарори билан тасдиқланган рўйхат эълон қилинди.

Бу ҳужжатда Тошкент бозорларида картошканинг бир килограмми нархи 3000 сўмдан, пиёз 2000 сўмдан, сабзи 1500 сўмдан, «аланга» навли гуруч 3600 сўмдан, тухум 500 сўмдан ортиқ сотилиши мумкин эмаслиги кўрсатилган.

Мол гўшти 33 мингдан, қўй гўшти 34 минг сўмдан ошмаслиги, балиқнинг ҳар хил турлари нархи белгиланган бу рўйхатда.

Лекин бу сафар ҳам Россиянинг марҳум бош вазири Черномирдин айтганидек, «получилось как всегда», яъни ҳамма нарса ҳар доим бўлиши керакдек бўлиб чиқди.

Ҳар ҳолда Тошкентдаги Фарҳод бозорида кузатганимиз ҳолат ажабтовур иборалари билан танилган бу шахснинг «учар фикрлари»да асос борлигини кўрсатди.

Бозорнинг тухум растасида савдогарлар сотаётган тухумнинг бедананикидан сал каттаси 500 сўмдан бошланади ва йириклари 700-750 сўмгача сотилади.

Мажбурий равишда 400 сўмдан сотилаётганида эса навбатнинг охири кўринмайди. Бу ҳам тезда тугаб қолади.

Картошка сотилаётган расталарни айланамиз. 2000 сўмликлари ҳам бор. Яхшироқ картошканинг нархи эса 3500 сўм. Ҳолбуки, ҳар бир растада картошканинг нархи 3000 сўмлиги ёзилган қоғоз қистириб қўйилган.

3500 сўм нархни эшитгач, давлат белгилаганидан ошиб кетибди-ку, десангиз, мана, ака, 3000 сўмлигини олинг, деган жавобни эшитасиз.

Бу нархдагиси ҳам ёмон эмас, лекин савдогар давлатнинг кўрсатмасини назар-писанд қилмаётгани эътиборли.

Гўшт растасига ўтамиз. Қойил, 21 минг сўмга ҳам гўшт бор. Мажбурий нархда савдо қилаётган қассоблар илгари битта молнинг гўштини сотишда 2 та молнинг суягини ўтказган бўлса, ҳозир суяк янада кўпайган. Суякли яхши гўшт 35 минг сўмдан бошланади. Суяксизининг нархи чақади.

«Аланга» гуручининг ўртачасини ҳам давлат нархида, зўрини ундан анча қимматга оласиз. Лекин «лазер»нинг нархи белгиланганига мос келади.

Ёлғон бўлмасин, пиёз, сабзиларнинг нархлари «давлат қолипи»дан чиқмаган. Ҳатто 750 сўмга яхши сабзи олиш мумкин.

Бу ўринда давлатнинг қатъий нархлар белгилаши қанчалик ўзини оқлаяпти, деган савол келиб чиқади. Жавоби эса юқоридаги мисоллардан келиб чиқилса, кутилганидек – ҳеч қандай.

Мазкур хулоса Тошкентнинг энг арзон бозоридаги вазиятдан келиб чиқиб чиқарилган. Олойга ўхшаган қиммат бозорга кирсангиз, аҳвол янада чатоқлигига гувоҳ бўласиз.

Бозор ҳар доимгидек талаб ва таклифдан келиб чиққан ҳолда ўз ҳолида фаолият юритмоқда. Давлатнинг ҳар қандай рўйхати «чепуха»…

Ўзбекистондаги гўёки бозор иқтисодиёти ҳеч қачон бозор иқтисодиёти бўлмагани билан танилган.

Қачонлардир биз ғалла мустақиллигига эришганимиздан ғурурланган эдик. Амалда эса «ўзимизнинг» буғдойнинг уни тандирда оқиб қоларди. Унга «қозоқ уни»ни аралаштириб, эпақага келтириб олардик.

Нефть мустақиллигимиз ҳам бундан ортиқ бўлмаган. Тошкентда бензин бор, бошқа ҳудудлар унинг тақчиллигидан азият чекиб келиши ҳалигача давом этмоқда.

Ҳукумат ҳаммани товуқ боқишга ўргатишга уриниб, товуқчиликка ундалмаган хонадон қолмади. Бунинг акси ўлароқ, бозорда тухум нархи тушай демайди.

Негадир ниманингдир мустақиллигига эришмоқчи бўлсак, ўшанинг нархи кўтариляпти. Бу Ўзбекистон иқтисодиётининг ўзига хослиги далолатимикин ёки?…

Баҳодир Шариф
Eltuz.com

Тағин ўқинг
13 феврал 2017
Алоқа ходимларининг айтишича, пенсионерлар бу борада почталарга Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори эълон қилинган куннинг эртасигаёқ мурожаат эта бошлашган. Улар ...
19 январ 2017
Янги сайланган президентнинг ғайрат-шижоати, яъни кетма-кет йиғилишлар ўтказаётгани, фармонлар қабул қилаётгани газеталарни, шулар қаторида партия нашрларини ҳам анча шошириб ...
20 феврал 2017
Ўзбекистон чорак аср марҳум Ислом Каримовнинг беш тамойили асосида яшаб келди. Бу беш тамойил аслида бир тийинга қимматлиги, қоғоздаги ...
22 апрел 2016
Халқаро Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари маълумотларига кўра Ўзбекистон мусулмонлар диний эътиқодлари учун таъқиб ва босимларга учраётган авторитар мамлакатлардан бири саналади. ...
Блоглар
23 январ 2018
Ўзбекистон олтинини хорижга ташмалаш Ислом Каримов ва унинг атрофидагилар томонидан ҳали мустақилликнинг илк йилларидан бошланган ...
22 январ 2018
Қозоғистонда 52 нафар юртдошимизнинг автобусда тириклайин ёниб кетиши муносабати билан дунёнинг кўплаб мамлакатларидан ҳукуматимиз номига ...
22 январ 2018
Расмда кўраëтганингиз «Сетра» автобуси олдида селфига тушган Мақсад Ўзбекистоннинг 52 ватандошини сўнгги манзилга элтган автобуснинг ...