Вақт машинаси
31 май 2017

31 май – Қозоғистонда сиёсий қатағон қурбонларини хотиралаш куни

Шўролар ҳукуматининг кескин сиёсати, аҳолининг ҳусусий мулки, чорва молларини тортиб олиб, кўчманчи халқларни мажбуран ўтроқлаштириш, колхозлаштириш ҳаракатлари оқибати ўлароқ, Туркистонда 1932-33 йилларда очарчилик юзага келган эди.

Қатағонлар чоғи бугунги Қозоғистон ҳудудида бир ярим миллиондан зиёд аҳоли очарчиликдан нобуд бўлгани, 600 минг нафардан ортиқ қозоқлар мамлакатни тарк этгани айтилади.

Қозоғистон Компартияси лидери Филипп Голощекин 1927 йили «Кичик Октябр» жабҳасини эълон қилади. Бу коллективлаштириш сиёсатини, кўчманчи қозоқларни оммавий тарзда ўтроқ ҳаёт тарзига ўтказилишини англатарди.

Бунинг натижасида халқ орасида ҳукумат сиёсатига қарши норозиликлар бошланади ва бу шафқатсиз бостирилади.

Маҳаллий интеллигенция коммунистларнинг бу ҳаракатларини танқид остига олади. Шўролар ҳукумати оммавий очарчиликдан ва террордан ташқари, махсус разнарядка бўйича миллий овозларни ўчиришга киришади.

Қозоғистонлик блоггер Айгуль Утепова интервьюси

1928 йили 44 нафар «буржуа миллатчилари», жумладан «Алаш-Ўрда» ҳаракати фаоллари ҳибсга олинади.

1930 йилнинг сентябрига келиб тағин 40 нафар қозоқ ватанпарварлари қамоққа олинади.

1937-38 йилларда қатағонлар тағин кенгроқ кўлам касб этади.

Бу йиллари маҳаллий Туркистон ойдинларини шимолга сургун қилиш, оммавий қатл қилиш фонида, бутун бутун халқлар бу ҳудудларга оммавий депортация қилана бошлади.

1937 йилнинг кузида юз минглаб корейцлар, турклар, эронликлар, курдлар ва озербайжонларнинг республикага сургун қилингани маълум.

Шунингдек Иккинчи Жаҳон уруши пайтида Туркистон ҳудудларига немислар, греклар, чеченлар, ингушлар, карачойликлар, балкарлар, қрим татарлар, месхети турклари ва
бошқа халқлар депортация қилинди. Уларнинг сони бир миллион 200 мингдан ошиқдир.

Қозоғистонда бугун нишонланаётган хотира кунида 1986 йил декабр воқеалари қурбонлари ҳам эсланади.

Ўша йили олиб ташланган Қозоқ ССР саркотиби Д.Кунаев ўрнига Кремл тарафидан Колбиннинг мамлакатга рахбар этиб тайинланиши мамлакатда миллий оммавий норозиликларга сабаб бўлди.

Намойишлар шафқатсиз бостирилди. Қамоққа олинганлар сони 8,5 мингдан ошди.

Бироқ бу воқеа Қозоғистон мустақиллиги йўлидаги тамал тоши бўлди, орадан 5 йил ўтиб Қозоғистон мустақилликни қўлга киритди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
28 феврал 2017
Ўзбекистон халқ шоири Жамол Камол Тошкент Халқаро аэропортига Каримов номини бериш ҳақидаги президент қарорига эътироз билдириб Мирзиёевга мактуб ёзди. ...
16 март 2016
“XXI аср” газетаси Ўзбекистон либерал-демократик партияси –ЎзЛиДеПнинг 2015 йилги бюджети ижроси ва 2016 йилги бюджетнинг асосий кўрсаткичлари тўғрисидаги ахборотни ...
23 март 2017
Россиялик машҳур хонанда Борис Гребеншиков яқинда қамоқдан чиққан журналист, Муҳаммад Бекжонга мактуб йўллади. Элтуз мухбири билан суҳбатда собиқ сиëсий ...
1 феврал 2016
Самарқанд вилоятида чақалоқлар ногиронлиги кўпайиб бораётганига оид суриштирувимизга бир неча аёлларнинг бу ҳақдаги шикоятлари сабаб бўлди. Оқдарё туман Равот ...
Блоглар
21 феврал 2018
Улуғ шоир Матназар Абдулҳаким туғилганига бу йил 70 йил бўлади. У менинг дунёқарашимни ўзгартирган бир ...
20 феврал 2018
Фирибгарликда айбланаётган чинозлик тадбиркор, 40 ёшли Аҳмад Турсунбоев ва унинг шерикларига 16 февраль куни жиноят ...
19 феврал 2018
Ўзбекистондаги жўшқин сиёсий ўзгаришлар шу пайтгача мамлакатда энг қудратли куч бўлган Миллий хавфсизлик хизмати ўрнига ...