Асосий мавзулар
13 апрел 2017

Ўзбекистонда ўзбек тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланма йўқ

Ўзбекистонда давлат тилига катта эътибор ҳақида кўп гапирилаётганига қарамай, мамлакатда ўзбек тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланмани топиш анқонинг уруғидек қийин бўлиб қолди.

“Правда востока” газетасида (12.04) чоп этилган “Таржима қийинчиликлари ёки ўзбек тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланмани қаердан топиш мумкин?” сарлавҳали мақола мазмунидан шундай хулоса келиб чиқади.

Мақолада ёзилишича, пойтахтдаги китоб дўконларида бундай турдаги янги қўлланмалар йўқ. Аммо турли-туман луғатлар кўп.

“Э.Охунжонов томонидан тузилган “Русча-ўзбекча, ўзбекча-русча сўзлашгич” бор. У Санкт-Петербургнинг “Каро” нашриёти томонидан чоп этилган. Унинг маҳаллий муқобиллари қани?” дея савол қўяди муаллиф.

“Ўзбекистон” нашриёти вакили мазкур саволга жавобан нашриёт давлат тилини мустақил ўрганиш бўйича қўлланма чиқармаслигини айтган. Китоб сотувчилар эса бундай қўлланма умуман йўқлигини, шу пайтгача ҳам сотмаганликларини билдирган.

Муаллиф излай-излай, эски китоблар сотиладиган дўкондан ўзига керакли қўлланмани топганини, аммо у ҳам 1990 йилда чиққанини маълум қилган.

“Бу қўлланмани варақлаб, замон қанчалик ўзгариб кетганини сезиш мумкин. Чунки ҳозирга келиб жуда кўплаб сўзлар эскириб бўлди”, дейди муаллиф.

Мақолани ўқир экансиз, ўзбек тилига ўтган асрнинг 90-йиллари даражасида ҳам қаров йўқ экан, деган хулосага келиш учун асосингиз бордек туюлаверади.

Эски газета тахламларини кўздан кечираркан, жумладан 1997 йили “Ҳуррият” газетасида босилган “Ўзрус тилини развивать қилайлик!” номли ҳажвий мақолага кўзимиз тушди.

Тили чучмал ҳолга келиб қолган, ҳар гапига русча аралаштириб гапирувчи ҳажвия қаҳрамони ўзрус тилини ривожлантиришни таклиф қилади.

Ўша даврда қандайдир ўзбекча сўзлашгичлар чоп этилганига қарамай, муаммолар жиддий эканига киноя билан урғу бераркан:

“Агар бу статьяни яхши тушуна олмаган бўлсангиз, ўзбекча ва русча изданиеларда переводини чиқартиришга ҳаракат қиламан”, дейди.

Ўша давр билан бугунги аҳволни солиштираркан, ўзрус тили Ўзбекистонда аллақачон ривожланиб бўлдими деган ҳаёлга бориш мумкин.

Баҳодир Шариф
Ўзбекистонлик газетхон таҳаллуси
Eltuz.com

Тағин ўқинг
2 ноябр 2018
Владимир Жириновский бошчилигидаги Россия делегацияси 2 ноябрь куни Бухорога келди. Россия Давлат думаси депутатларидан иборат делегацияни, ЎзА хабарига кўра, ...
12 сентябр 2017
12 сентябр куни тармоқда Сирдарёда туман ҳокимининг мактаб директорларини ураётгани акс этган видео тарқалди. Кун.уз нашри тарқатган видеода Сирдарё ...
20 апрел 2018
Коллеж ўқувчисини урган урганчлик ўқитувчи Зебо Нафасова 14 апрель куни ишдан бўшатилди. Унинг ишдан кетишига оёқ кийими билан ўқувчини ...
5 май 2017
Андижонда мактаб ёшидаги болалар ўртасида “довучча бизнеси” авж олди. Шаҳардаги мактабларнинг бирида ўқийдиган 7-синф ўқувчиси Саиднинг айтишича, уларнинг мактабида ...
Блоглар
6 январ 2020
АОКА блогер ва журналистларни сотиб олиши эмас, ҳуқуқий қўллаб-қувватлаши зарур. Унинг баёнотлари жуда кулгили. Ваколатлари ...
23 декабр 2019
Шарқий тақвим бўйича 2020 йил рамзи каламушдир. Каламуш йили шарқий тақвимнинг янги 12 йиллик циклини ...
19 декабр 2019
Ўзбекистонда аҳоли ўртасида 22 декабрь кунига белгиланган сайлов шаффоф, холис ва адолатли ўтишига ишонч анча ...