Асосий мавзулар
15 феврал 2018

Келажакдан умид йўлидаги ёлғонми?

Халқаро меҳнат ташкилотининг Ўзбекистонда 2017 йилги пахта терими мавсумига оид эълон қилинган ҳисоботидан келиб чиқадиган хулосаларни ўқиб, худди шундай савол туғилиши табиий.

Мазкур ҳисоботда “Ўзбекистон ҳукумати 2017 йилда пахта теримида мажбурий меҳнатга барҳам бериш бўйича ўзининг катта сиёсий иродага эга эканини намойиш этгани” таъкидланади.

Унда ёзилишича, ҳисобот пахта теримига жалб этилган 2 миллион 600 минг теримчидан уч минг нафари билан ўтказилган суҳбатлар асосида тузилган, бу суҳбатлар ҳукумат расмийлари кузатувисиз ва огоҳлантирувсиз ўтказилган.

ХМТ 2017 йилда пахта теримида болалар мажбурий меҳнатидан фойдаланиш масаласи долзарблигини йўқотгани, болалар теримга жалб қилинмаганини билдирган.

Бизнингча, халқаро ташкилотнинг бу ҳисоботи мамлакатдаги корхона ва ташкилотларнинг ўз ихтиёрига зид равишда, яъни мажбуран пахта далаларига ҳайдалган минг-минглаб ишчи-хизматчилари, биринчи навбатда, ўқитувчи ва шифокорларга нисбатан, юмшоқроқ айтганда, ҳурматсизликдир.

Бу ҳолатни ХМТ ҳукуматнинг эмас, балки “жойларда Тошкентдан мажбурий меҳнатга барҳам бериш тўғрисидаги кўрсатмалар турлича тушунилаётгани ва бу масалани ҳал этишга турлича ёндашувлар бўлаётгани оқибати” билан изоҳлаган.

Ҳолбуки, асло ундай эмасга ўхшайди. Чунки “юқоридан” қўрқадиган маҳаллий ҳокимликлар ҳеч қачон марказий ҳукуматнинг кўрсатмаларини кўр-кўрона бажармаслиги мумкин эмас.

Ҳукумат аввалги мавсумларда ҳам мажбурий меҳнат борлигини инкор этиб келган, лекин асло бундай амалиётдан воз кечмаган.

2017 йилги пахта терими мавсуми эса мажбурий меҳнатга йўл қўйилмаслиги ҳақида оғиз кўпиртиришлар кўп бўлгани, бу ҳақда ошкора ваъдалар берилгани билан эсда қолди.

Турли даражадаги ҳокимлар, биринчи навбатда, ўқитувчи ва шифокорлар теримга жалб этилмаслиги тўғрисида гапирганига қарамай, дўппи тор келиб қолганда айнан уларни далага ҳайдади.

Бу ҳолатни нафақат мустақил ОАВ вакиллари, балки маҳаллий матбуот ҳам, масалан, “кун.ўз” сайти очиқ эътироф этди. Мажбурий меҳнатга жалб этилаётганларнинг шикоятлари кўп бора жамоатчилик эътиборига ҳавола этилди.

Тўғри, ўтган йили Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги, хусусан, пахтачилик соҳасида кўплаб ўзгаришлар бўлди. Аввало, терилган пахта учун сезиларли даражада кўпроқ ҳақ тўланадиган бўлди.

Жорий йилдан эса фермерларга ҳосилни пахтани қайта ишлайдиган компанияларга тўғридан тўғри сотиш имконияти яратиладиган бўлиб турибди. Булар ҳақиқатан ҳам ҳукуматнинг сиёсий иродаси билан амалга оширилмоқда.

Шунга қарамай, юз бераётган ўзгаришлар ўтган йилги мажбурий меҳнат ҳолатларига кўз юмишга сабаб бўлмаслиги керак эди. Шунинг учун ХМТнинг ҳисоботи айнан сиёсий манфаатлардан келиб чиқиб тузилган, дейишга тўла асос бор.

Сардор Азим
Eltuz.com

Тағин ўқинг
8 июн 2016
Ўзбекистонда мактаб ўқувчиларини масжидга киритмаслик ҳаракатлари давом этаркан, рамазон ойларида масжидларда ўқитувчилар навбатчилик иладиган бўлди. “Юқоридан шундай топшириқ беришди”, ...
17 январ 2019
Журналист Каримберди Тўрамурод ўзининг фейсбукдаги саҳифасида Самарқанддаги 64-махсус мактаб-интернат директори Шуҳрат Садинов аслида шантаж ва туҳмат қурбони бўлгани, унинг ...
31 август 2018
Тунги клуб қўриқчилари билан пичоқлашувда 8 август куни тошкентлик спортчи Жамшид Кенжаевнинг ўлими ортидан мамлакатда “тозалаш” ишлари бошлаб юборилди. ...
9 март 2020
1965 йилнинг 8 марти. “Хоразм ҳақиқати” газетасининг биринчи варағида оқ халат кийган врач аëлнинг янги туғилган чақалоқни осмонга кўтариб ...
Блоглар
7 апрел 2020
Коронавирус шароитида кўрпанинг қатидаги пуллар аста харж бўляпти. Камбағал уч-тўрт сўм пулини тахмонга йиғилган янги ...
6 апрел 2020
Карантин боис уйда ўтирган ўзбек шоири ва мухолифат лидери Муҳаммад Солиҳ эндиликда китоб ўқишга ва ...
30 март 2020
Туман марказига бориб келдим. Ишим бор эди. Қалампир ва помидор кўчатлар сотяпти экан. “Помидор кўчати ...