Asosiy mavzular
21 avgust 2019

Qadrsizlanayotgan so‘m xalqni qashshoqlashtirmoqda

So‘nggi kunlarda so‘mning keskin tarzda qadrsizlantirilishi sabablaridan biri oydinlashdi – hukumat naqd valyutani aholiga sotish amaliyotiga o‘tdi. 

Shu vaqtgacha O‘zbekistonda aholiga naqd valyuta sotilmasdi. Valyuta faqat mijozning to‘lov kartasiga tushirib berilardi. Endi esa banklar naqd valyutani erkin sotishni boshladi.

Bungacha, oxirgi haftalar davomida Markaziy bank so‘mni odatdagidan keskinroq qadrsizlantirishga qaratilgan monetar siyosat yuritishga kirishgandi. Oqibatda bir AQSh dollarining qiymati 9000 so‘mdan oshib ketdi. 

Naqd valyuta sotuvi yo‘lga qo‘yilgan kuni esa dollar kursi birja savdolarida 9384 so‘mgacha ko‘tarildi, ya'ni birdaniga 323 so‘mga qimmatladi. 

20 avgust kuni banklar bir AQSh dollarini 9 450 so‘mdan sotishni, 9 200 – 9 350 so‘mdan sotib olishni boshladi. 

Markaziy bank raisi Mamarizo Nurmurotov shu munosabat bilan o‘tkazilgan matbuot anjumanida “valyuta kursining oshib borishiga valyutaga bo‘lgan talabning ortayotgani ta'sir ko‘rsatayotgani”ni bildirdi.  

“Joriy yil 1 oktyabrdan biznes, tadbirkorlik sohasidagi bir qator imtiyozlarning bekor bo‘lishi ham bunga ta'sir qilmoqda”, dedi MB raisi. 

Uning fikricha, inflyatsiyani to‘xtatish, narxlarni pasaytirishning yagona yo‘li raqobat va investitsion erkinlikni kuchaytirishdir.

Bundan avvalroq so‘mning qadri tushib ketayotganining sabablaridan biri sifatida O‘zbekistonning asosiy savdo hamkorlari bo‘lmish mamlakatlarning milliy pul birliklari kuchsizlanib borayotgani aytib o‘tilgandi. 

O‘zbek so‘mining bunday keskin qadrsizlanishi mamlakatda kommunal xizmatlar, yo‘l haqi, benzin va boshqa mahsulotlar narxi oshishi fonida yuz berayotir. 

Moliyaviy tahlilchi Abdulla G‘anievning “Eltuz”ga aytishicha, bu holat xalqning yanada qashshoqlashishiga olib keladi. 

“Mamlakatimizda turli xizmatlar va mahsulotlar narxining oshishi shunday ham bozorlarda narx-navo qimmatlashuviga sabab bo‘layotgandi. So‘mning dollarga nisbatan qadri pasaygani narxlar yanada ko‘tarilishiga olib kelishi ehtimoli yuqori. Bu esa iste'molchilarning xarid qobiliyatini keskin pasaytirib yuboradi”, dedi tahlilchi. 

Uning ta'kidlashicha, bozorlar yana barqaror narxlarga qaytishi uchun ancha vaqt talab etiladi. Lekin hozirgi beqarorlikning oqibati xalqqa salbiy ta'sir etadi. 

“Oddiy misol. Deylik, ishchi shu kungacha 300 AQSh dollari ekvivalentida maosh olib kelgan. Lekin dollar kursining ko‘tarilishi bu maoshning 270-280 dollar ekvivalentiga tushib qolishiga sabab bo‘ladi. Ya'ni oddiy ishchi arzimas vaqt oralig‘ida 20-30 dollar yo‘qotyapti. Bu esa uning kundalik hayotiga ta'sir etmasdan qolmaydi”, dedi Abdulla G‘aniev “Eltuz” bilan suhbatda. 

Tahlilchining ta'kidlashicha, hozirgi kunda so‘m qadrsizlanishining zanjirli reaktsiya tarzida davom etishi ehtimoli borligi eng tahlikali holatdir. 

“Shuning uchun bunday jarayon xavfining oldini olish hukumatning, Markaziy bankning birlamchi vazifasi bo‘lishi shart”, dedi A.G‘aniev.

“Eltuz”ning O‘zbekistondagi hamkori
Eltuz.com

Tag‘in o‘qing
1 iyun 2022
Farg‘ona shahridagi 10-sonli vaqtinchalik saqlash tergov hibsxonasi maxbusi Qamchiev Sunnatilla va uning sheriklari muassasa xodimlari tomonidan kaltaklangan. Bu haqda ...
20 dekabr 2017
O‘zbekistondagi huquq-tartibot xodimlariga daromad va mol-mulklarini deklaratsiyalash majburiyati yuklatilishi haqida qonun loyihasi tayyorlanmoqda. «Qonun loyihasida mansabdor shaxslar, shu jumladan, ...
28 noyabr 2017
Shu yilning 23 noyabridan O‘zbekiston qamoqxonalarida «o‘z tovarlari (xizmatlari), shuningdek, boshqa qonuniy manbalarini ijaraga berish»ga ruxsat etiladi. Vazirlar Mahkamasining ...
3 oktyabr 2015
Umrining 16 yilini u mahkumlikda kechirmoqda. Rasman Toshkentdagi 1999 yilgi teraktlar uchun, amalda esa “Erk” gazetasini chop etgani va ...
Bloglar
26 avgust 2022
30 yildirki sargardonlikda, avval Norvegiyada keyin Turkiyada yashayotgan Muhammad Solih yangi kulliyoti – asarlar to‘plami ...
15 avgust 2022
Taniqli siyosat arbobi va shoir Muxammad Solih suhbatining davomida sevimli ayoli Oydin xonim bilan kechirgan ...
10 avgust 2022
Taniqli siyosat arbobi va shoir Muxammad Solix bilan may oyida o‘tkazilgan bu suhbat bevosita Eltuz ...