Vaqt mashinasi
8 aprel 2021

8 aprel – Bishkekda milliy nafratga asoslangan ilk shior paydo bo‘ldi

2010 yil 7 aprel kuni o‘z qarorlari bilan oziq-ovqat va kommunal xizmatlar uchun narx-navoni mislsiz darajada ko‘tarib yuborgan Qurmonbek Baqiev hukumatidan norozi bo‘lgan xalq muxolifat qurultoyiga yig‘ilishi lozim edi.

Biroq Baqiev hukumati 6 apreldan 7 aprelga o‘tar kechasi Talasda, O‘shda va Bishkekda muxolifatning deyarli barcha liderlarini qamoqqa oldi.

Qimmatchilikdan qiynalgan xalq erkin fikrlash huquqi ham tortib olinayotganidan norozi bo‘lib prezident saroyiga yurish boshladi.

7 aprel kuni Bishkek markaziy maydonidagi prezident saroyiga yig‘ilgan odamlarga qarshi birinchi o‘q uzildi

7 aprel kuni prezident saroyini ishg‘ol qilmoqchi bo‘lgan 80 dan ortiq odamning o‘limi prezident Baqievning qochishi bilan yakunlandi.

8 aprel kuni ertalab Bishkekda milliy nafratga asoslangan birinchi shior paydo bo‘ldi. Prezident saroyi devorini uzunligi 3 metr, eni 70 santimetrli oq matoga qizil bo‘yoqlarda yozilgan “Yevreylarga Qirg‘izistonda o‘rin yo‘q” degan shior “bezadi”. Bunday shiorlar boshqa joylarda ham paydo bo‘ldi va 10 kungacha olib tashlanmadi. Oradan 10 kun o‘tgach, prezident O‘tunbaeva bunday shiorlar paydo bo‘lgani uchun qirg‘izistonliklardan kechirim so‘radi.

Ammo mana shu 10 kun davomida muvaqqat hukumat rasmiylari, jumladan, Azimbek Beknazarov etnik yahudiylarni, koreyslarni va millati qirg‘iz bo‘lmagan boshqa ishbilarmonlarning barchasini qirg‘iz xalqining «nonini tuya qilayotgan»likda aybladi. Bosh prokuraturada “karis mafiyasi”, “yahudiy mafiyasi” ishlari o‘rganila boshlandi.

Mamlakatda mana shunday jarayonlar kechayotgan bir pallada Qirg‘izistonning janubiy viloyatlari – O‘sh va Jalolobodda ham siyosiy murakkabliklar paydo bo‘la boshlagan edi.

20 aprel kuni minglab qirg‘iz yoshlari Maevka qishlog‘iga yo‘l oldi. Bu yerda ular etnik turklarga tegishli yettita uyni yoqdilar, ularning yerlarini egallab olishga harakat qildilar.

Etnik turklardan 5 kishi o‘ldirildi, o‘nlab odam og‘ir tan jarohatlari oldi.

rasm1121
Qirg‘izistonda millatchilikka chorlovchi shiorlar paydo bo‘ldi. Eltuz.com arxividan

Voqealar silsilasi

7 aprel: Baqiev hokimiyatdan ag‘darildi.
8 aprel: Baqiev Jalolobod viloyatidagi ona qishlog‘iga ketdi. Ayni shu kuni Bishkekda millatlararo nafratga asoslangan birinchi shiorlar paydo bo‘ldi.
9 apreldan to shu kungacha: Yahudiy, koreys va boshqa millat vakillaridan iborat ishbilarmonlarning mol-mulklari qayta taqsimlash siyosat nishoni bo‘lib qolmoqda. Bunga Rossiya ishbilarmonlariga tegishli ekani iddao qilinayotgan “Alfa telekom” shirkati atrofidagi janjallarni misol qilish mumkin.
15 aprel: Jalolobodda baqievchilar faollashdi
20 aprel: Maevka qishlog‘ida tartibsizliklar ro‘y berdi. Etnik turklarga tegishli 7 uy yoqib yuborildi, besh odam o‘ldirildi. Maevka voqeasida ayblanib sudlangan 5 kishidan 4 nafari shartli jazoga hukm qilindi.
13-14 may: Jalolobodda hokimiyatni egallash maqsadida baqievchilar tartibsizliklarni uyushtirdilar. Bu tartibsizliklar rahbari sifatida prezident maslahatchisi Usen Sidiqov qamoqqa olindi.

15 may: Muvaqqat hukumat tarafdorlari, jumladan, jalolobodlik o‘zbeklar baqievchilarga qarshi kurashga chiqdilar. Jalolobod hokimiyati yana muvaqqat hukumat nazoratiga olindi. Baqievning Jalolobod yaqinidagi Teyit qishlog‘idagi uyiga o‘t qo‘yildi. Qurmonbek Baqiev Qirg‘izistonni tark etdi.

May oyining keyingi kunlarida Jalolobodda qirg‘iz millatchilari tomonidan millatlararo nafratga asoslangan mitinglar o‘ta boshladi. Bu mitinglar ortidan 2010 yilning 10 iyun kuni O‘sh qirg‘ini boshlandi.

Eltuz.com

Tag‘in o‘qing
12 mart 2021
Bu yerda o‘zlari uchun yig‘lashmas, Bu yerda yig‘latar birovning dardi. Bu yerda birovning g‘ami muqaddas, Bu yerda tabarruk o‘zganing ...
29 yanvar 2020
O‘zbekistonlik olima Gulsara Shermatova ijtimoiy tarmoqda qoldirgan 28 yanvar kungi postida “chet ellardagi yuqori malakali PhD unvoniga ega kadrlarning” ...
27 mart 2019
Ilk bor fazoni zabt etgan sovet kosmonavti Yuriy Gagarin va Seryoginning UTI MiG-15 uchog‘i, rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, 1968 yilning ...
18 dekabr 2019
Toshkent shahri ichki ishlar bosh boshqarmasi 16 dekabr kuni toshkentlik 35 yashar Amir Sharifullinning noma'lum shaxslar o‘g‘irlab ketib kaltaklashgani, ...
Bloglar
10 may 2021
«Eltuz» kanalida o‘zining “Nyu-Yorkdan nazar” videoblogini yuritayotgan 70 yoshli qishloq xo‘jaligi mutaxassisi Ismoil Ospanov klasterlar ...
6 may 2021
1881 yilning 6 mayida Mixail Skobelev boshchiligidagi rus kolonizatorlari Xiva xonligiga qarashli Axaltaka viloyatini okkupatsiya ...
29 aprel 2021
Feminizm deya og‘izlaringning ikki chetida tupuk yaltirab tirjayasizlar, o‘zlaringcha iyaklaringni ko‘tarib kinoya qilasizlar, go‘yo bizning ...