Dayjest
19 mart 2019

Nazarboev Zardushtga qarindoshmi?

Mayli, boshlab qo‘ydim endi, men ham xaypni davom ettiray.

Qozoqlarda urug‘chilik tizimi bugungi kunga qadar yaxshi saqlanib qolgan. Urug‘ mansubiyati qiz olish-berishdagina emas, balki davlat mansablarini egallashda ham muhim o‘rin tutadi. Ayni paytda hokimiyat tepasida Katta juz (uyshunlar) vakillari. Shu bilan birga, O‘rta juzning nayman urug‘i yaxshi pozitsiyalarni egallagan.

Ierarxiyaning oxirida esa Kichik juz (olchinlar) turadi. Asosiy neft manbalari ularning zonasida (Mang‘ishloq va Otrov viloyatlari), shunga qaramay, boyliklar, asosan, Katta juz qo‘lida. Buning natijasida 2011 yili Janaozen voqealari ro‘y bergandi.

Nazarboev esa Katta juzning shaprashti (chaprachti) urug‘idan. Qabilaviy ierarxiyada bu urug‘ eng quyida turishiga qaramay, Nazarboev davrida anchayin ko‘tarilib olgan. O‘z vaqtida saroy tarixchilari Elboshiga paxta qo‘yish maqsadida urug‘ tarixini o‘rganib, uning kelib chiqishini olis ming yilliklarga bog‘lab tashlagan edi (paxta qo‘yish Qozog‘istonda ham bor).

Masalan, o‘z vaqtida bir qozoq tarixchisi zardushtiylik dini asoschisi Zardusht (Zaratushtra) shaprashti urug‘idan kelib chiqqani haqidagi “genial” fikrni olib chiqqan edi. Zaratushtra ismining qozoqcha talqinini keltirsam, menimcha, kulgidan yiqilib qolasizlar: Jaratushы, ya'ni Yaratuvchi.

Mana shunaqa gaplar. Endi u dorulomon davrlar o‘tdi-ketdi, Zardushtni ham tinch qo‘yishsa kerak.

Eldar Asanov,
Telegramdagi «Asanov formati» blogeri

Tag‘in o‘qing
22 dekabr 2020
Joriy yilning 15 dekabrida 35 yoshli Z.B. uch o‘g‘lini va o‘zini suvga tashlamoqchi bo‘lgan vaqtda Sirdaryo viloyati Shirin shahri ekologiya bo‘limi xodimlari tomonidan ...
1 may 2016
O‘zbekistonda eng oliy hukumat izni bilan yagona monopolist pereferentsiyasi berilgan «General motors» ustamalariga boshqa «o‘g‘riboshi» egalik qilishi rejalangan ko‘rinadi. ...
22 aprel 2017
Rossiyalik muxolifatchi bloger Aleksey Navalniyning fikricha, tagi o‘zbekistonlik bo‘lgan milliarder Alisher Usmonov turli yo‘llar bilan pora berganini yashirmoqchi. Aprel ...
28 noyabr 2022
Ulug‘ o‘zbek shoiri va muholifat lideri Muhammad Solih bilan suhbatning 13-qismi Amerikada chop etilgan «O‘zbek karvoni» antologiyasiga kiritilmagan shoirlar ...
Bloglar
3 yanvar 2023
Ulug‘ o‘zbek shoiri va muholifat lideri Muhammad Solih bilan suhbatning 20-qismida jurnalistning «Adabiyot nima?» degan ...
25 dekabr 2022
Ulug‘ o‘zbek shoiri va muholifat lideri Muhammad Solih bilan suhbatning 18-qismidan 90-yillarda taniqli adabiyotshunos Ibrohim ...
20 dekabr 2022
Ulug‘ o‘zbek shoiri va muholifat lideri Muhammad Solih suhbatning 17-qismi muxolifat va hokimiyatning kelajagi haqida ...