Asosiy mavzular
16 avgust 2019

To‘pga tutilayotgan Do‘st

Bundan bir qancha vaqt muqaddam internetda e'lon qilingan “Pufak” sarlavhali maqolasi ortidan taniqli yozuvchi, Karimov davrining nufuzli mulozimlaridan biri Murod Muhammad Do‘st bugungi tuzum maddohlarining zarbalari ostida qoldi. 

Do‘stga qarshi hujumni uning maqolasi chop etilishidan ko‘p o‘tmay prezident Shavkat Mirziyoevning eng yirik maddohlari safida oldingi o‘rinlarda turgan xorijdagi ommabop saytlardan birining egasi o‘zining yutubdagi kanali orqali boshlab berdi. 

Uning shaxsiyatga teguvchi tanqidlarini bugungi kunda amaldorga aylangan taniqli jurnalistlardan biri qo‘llab-quvvatladi.

Xo‘sh, Murod Muhammad Do‘st nima “gunoh” qilgan ediki, tuzum “himoyachilari”ning qaqshatqich zarbalariga duchor qilinmoqda?

Gap shundaki, yozuvchi mamlakatning har bir burchagida “siti”lar qurilishi yuzasidan o‘zgacharoq fikr bildirgan, ayniqsa, ularni qurayotgan firmalar faoliyati shubhali ekaniga ishora qilgan edi. 

“Sanoqsiz sitilar, yilda bir marta majlis o‘tadigan hashamatli binolar, zo‘rlab tiqishtirilayotgan turli “namunali” uylar, boylarga atalgan, lekin haligacha xaridor topilmay bo‘m-bo‘sh turgan qasrnamo uylar uzra buyuk bir pufak shishib kelmoqdaki, bir-ikki yil ichida paq etib yorilib ketishi muqarrar”, deb yozgan edi Do‘st.

Kutilmaganda bu fikrlar O‘zbekistondagi mavjud tuzum maddohlarining keskin (katta ehtimolki, uyushtirilgan) noroziliklariga duchor bo‘ldi. 

Qaysidir jurnalda Murod Muhammad Do‘st bilan chiqqan suhbatni o‘z nashrida ko‘chirib bosgani uchun “O‘zbekiston adabiyoti va san'ati” gazetasi bosh muharriri O‘ktam Mirzayor darhol ishdan haydalib, lash-lushini shosha-pisha  ko‘targancha tahririyatni tark etdi. 

O‘ktam Mirzayorni hamkasblari o‘ta siyosiy hushyor, chapanicha aytganda, qo‘rqoqligi uchun har bir chiqadigan maqolani eniga va bo‘yiga siyosiy tsenzuradan o‘tkazib, keyin bosadigan ijodkor sifatida taniydi. 

Ammo shunday siyosiy hushyor bosh muharrir ham “Pufak” yuqorining noroziliklariga sabab bo‘layotganini sezmay qolib, Do‘st bilan suhbatni chop etib qo‘ydi va buning tovonini to‘ladi. 

O‘ktam Mirzayor “dunyoga ochilib borayotgan” O‘zbekistondagi siyosiy tsenzuraning ilk qurbonlaridan biri bo‘ldi, deyish mumkin. 

Oradan sal o‘tmay, eski karimovparast, bugungi kunda esa merosxo‘riparast bir yozuvchi davlatning rasmiy axborot agentligi saytida Murod Muhammad Do‘stni uning shaxsiga tekkan holda rosa “fosh qildi”. 

Go‘yoki Karimov davrida tilla tovoqda suyak kemirgan yozuvchi yangi hukmdor davrida ham shundan umidvor bo‘lgan, ammo mujda bo‘lavermagach, o‘zini eslatib qo‘yish uchun “Pufak” shishirgan. 

Keyin ham o‘sha yuqorida eslatganimiz xorijdagi ommaviy sayt Do‘stga qarshi bir necha hamlalar qildi (bu yerda va bu yerda). 

Murod Muhammad Do‘st shaxsi va kimga dushmanu kimga do‘stligi alohida mavzu. 

Lekin biz uning o‘zgacha fikri hukmron tuzum maddohlari tomonidan bunchalik qattiq tanqidlar bilan qarshi olinganiga e'tibor qaratishni lozim topdik. 

Zero, bu chiqishlar O‘zbekistonda hali ham erkin fikrga toqatsizlik darajasi yuqori ekanidan, endigina uyg‘onayotgan fikr erkinligini bo‘g‘ishga qarshi bo‘lgan kuchlar hali ham o‘z mavqeini boy bergisi kelmayotganidan darak beradi. 

Bu harakatlarning yuqoridan boshqarilayotgani ko‘rinib turgani e'tiborga olinsa, oldinga bir qadam tashlagan, bugun o‘zini islohotchi sifatida ko‘rsatishga urinayotgan hukmron guruh istalgan vaqtda ikki qadam ortga chekinishdan toymasligini taxmin qilish qiyin emas. 

“Eltuz”ning O‘zbekistondagi hamkori
Eltuz.com

Tag‘in o‘qing
25 aprel 2019
1719 yilning 25 aprelida ingliz yozuvchisi Daniel Defoga shuhrat keltirgan (1660–1731) “Robinzon Kruzo” (ingl. Robinson Crusoe) romani bosmadan chiqdi. ...
23 iyul 2018
Toshkent shahri IIBB narkotiklar tarqatish ishi bo‘yicha ayblanayotgan tadbirkor Jahongir Umarovga nisbatan qiynoqlar qo‘llanilgani haqidagi xabarlarni rad etdi. IIBBning ...
31 mart 2017
Amnesty International tashkiloti 31 mart kuni “Qayda bo‘lma biz seni topamiz” deya nomlangan hisobotini chop qildi. Ayni hisobotida, inson ...
18 may 2018
Prezident Mirziyoevning umr yo‘ldoshi Ziroatxon Hoshimovaning Vashingtondagi Oq uyda tushgan fotosuratlari ijtimoiy tarmoqlarda tarqaldi. Ulardan birida O‘zbekistonning birinchi xonimi ...
Bloglar
13 aprel 2021
«Eltuz» kanalida o‘zining “Nyu-Yorkdan nazar” videoblogini yuritayotgan 70 yoshli qishloq xo‘jaligi mutaxassisi Ismoil Ospanov e'tiborni ...
11 aprel 2021
«From Me to You» (Mendan senga) — Lennon va Makkartni dueti ijro qilgan zarif bir ...
8 aprel 2021
2010 yil 7 aprel kuni o‘z qarorlari bilan oziq-ovqat va kommunal xizmatlar uchun narx-navoni mislsiz ...