Catira
3 sentyabr 2019

Anjancha bitkoin

Andijonda bitkoin yaratish bilan shug‘ullanadigan yangi loyiha amalga oshirilmoqda. Bu ishning boshida “Kubikoin” korxonasi turgani, loyihaning qiymati esa 1,2 million dollar ekani ma'lum qilindi. 

Andijon viloyati hokimining bir ish kunidan reportaj tayyorlagan kun.uz sayti bitkoin yaratadigan loyiha haqida boshqa tafsilotlarni yozmagan.

Ammo shu yozilganining o‘zi ham mavzuni tushunganlar uchun ancha qiziq tuyuladi. Zero, hech kim yoki birorta markaz tomonidan boshqarilmaydigan elektron (raqamli) pullar, ya'ni kriptovalyutalar masalasida hatto dunyo hukumatlarining ham qarashlari turlicha. 

Aksar davlatlar kriptovalyutalarning muomalada bo‘lishini taqiqlagan, ba'zi mamlakatlargina ming ikkilanishlar ortidan ularning savdosiga ruxsat bergan. 

Internetni bir titkilab ko‘ring, bitkoin va uning tavakkalchiliklari haqida qoplab yozilgan. Birgalikda kriptovalyuta yaratish takliflarining esa sanog‘i yo‘q. 

Kriptovalyutalar bilan firibgarlik qilish imkoniyatlarining kengligi sabab bu masalada hukumatlar ham ehtiyotkorlik bilan ish tutishni ma'qul ko‘radi. 

Bugun bitkoin dunyoning eng qimmat kriptovalyutasi hisoblanadi. Balki shuning uchundir O‘zbekiston raqamli pullar olamida o‘z baxtini sinashga qaror qilganiga sabab? 

Lekin masalaning yana bir tomoni bor. Ya'ni kriptovalyuta yaratish jarayoni professionallar tilida aytganda, mayning deyiladi.

Mayning fermalari o‘nlab, yuzlab kompyuterlar tizimi bo‘lib, ularning ishlashi uchun ulkan miqdorda elektr energiyasi talab etiladi.

Bitta mayning ferma uncha-muncha katta korxonani ta'minlaydigan elektrni “eb” qo‘yadi.

Bir so‘z bilan aytganda, mayning fermaning uskunalari juda qimmat, samarasi esa past. Har qanday yangi mayning ferma Xitoyning elektr stantsiyalari bazasida qurilayotgan megavattlab quvvatli mayning klasterlari bilan raqobat qilishiga to‘g‘ri keladi. 

Masalaning ayni shu jihati “Anjanja bitkoin”ning kelajagiga shubha uyg‘otadi. Shuning uchun xalqni, o‘nlab korxonalarni elektr bilan ta'minlash muammo bo‘lib turgan bir paytda bitkoinga balo bormi, degan savol tug‘ilishi tabiiydir. 

Bugun xalq hatto yozda ham elektrga zor. Qishni-ku, aytmasa ham bo‘ladi. Momolarimizning jinchirog‘i qaytganiga ancha bo‘ldi bu yurtga. 

Agar haqiqatan ham Andijonda shunday “innovatsion” loyiha amalga oshirilayotgan bo‘lsa, uning istiqboli porloq, deb aytib bo‘lmaydi. Zero, bu shubhalarni tug‘diradigan sabablarning ayrimlarini yuqorida keltirib o‘tdik. 

Yana bir mulohaza. Yangi texnologiya deb, innovatsiya deb bunday ko‘pik loyihalarga pul tikish o‘zi shunday ham investitsiyalardan qiynalayotgan mamlakat uchun kerakmikin?

To‘g‘ri, hokim shunday innovatsiya qilyapman deb, garchi buni o‘zi tushunmasligi mumkin bo‘lsa ham,  yuqorining olqishini olishi turgan gap. 

Balki shuning ortidandir, hatto Andijonning hokimi mustaqillik arafasida ordenli ham bo‘ldi. Mana shu ordenni olishiga “Anjancha bitkoin”ning ham hissasi bo‘lsa ne ajab?!

“Eltuz”ning O‘zbekistondagi hamkori

Tag‘in o‘qing
5 may 2015
Institutning birinchi kursida o‘qiganim 1980 yilda mang‘itlik shoir Mansur Axmedov bilan jo‘ra edik. Mansur Axmedov bir kuni menga Abdulla ...
3 noyabr 2020
G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyida chop etigan “O‘zing yasab ol” jurnalida cho‘chqa rasmi tasvirlangani O‘zbekistondagi qadimchi konservatorlar qatlami ...
14 dekabr 2018
Dekabrning birinchi haftasida mamlakatning barcha hududlarida yakunlangan 2018 yilgi paxta yig‘im-terimi mamlakatda chuqur ildiz otgan majburiy mehnatni yo‘q qilishda ...
8 iyun 2020
Runetda, uning ketidan esa o‘znetda AQShdagi voqealarning muhokamasi davom etmoqda. “Irqchi emasman, lekin do‘konlarni yoqishning qora tanlilar huquqlariga qanday ...
Bloglar
18 yanvar 2021
Bor ekanda yo‘q ekan, och ekanda to‘q ekan, yaqin-yaqin zamonlarda yot bosqinchilarning yuz yildan ko‘proq ...
13 yanvar 2021
Kun.uz professionallarni ishga qabul qilar emish. Katta maosh, ikki mahal ovqat. Sihatgohning o‘zi-ya! Bunday ishxonani ...
11 yanvar 2021
Taniqli shoir Bahrom Ro‘zimuhammad 60 yoshda Bahrom aka indamaygina oltmishga kiribdi. Botinan qaralganda, unday emas. ...