Cатира
22 феврал 2019

РТдан ваъз: Демократия ҳақида

Эсимни танибманки, демократияга қарши ва клерикал тоталитаризмни мақтайдиган реплика эшитаман. Ëшлигимда чоллар нуқул Сталинни мақтарди. Қаттиққўл бошлиқни ëки хотинини урадиган эрни мақташарди.

Йигирма, эҳсон, ақиқа, суннат ва бошқа маросимларга келган муллалар ваъзидан чиқадиган хулоса ҳам шу эди: Бир мафкура устига қурилган тоталитаризм яхшию турлилик ëмон.

Хуллас, бирор ерда бирор одамнинг демократияни мақтаганини кўрмадим. “Грин кард”га навбатда туриб, АҚШ ва демократияни ëмонлашади бу иккиюзламачи тўда….

Кириш бир оз чўзилди. Демак, муддао. Демократик жамиятда ҳокимиятлар айри-айри, мустақил яшайди. Қонун чиқарувчи ҳокимият (парламент), шу қонунларни ижро қиладиган ҳокимият, (президент, ҳукумат ва бошқа хизматкорлар), суд ҳокимияти. Бунга ëндош тўртинчи ҳокимият – эркин матбуот.

Булар бири бировининг ишига сира аралаша олмайди.

Мабодо ГФР канцлери Меркел хоним Олий суд раисига телефон қилиб, “пистончиевни қама” деса, осмон узилиб ерга тушади, ер ëрилиб, қўзиқорин чиқади.

Франция президенти Макрон шаҳар марказидаги бинога қараб, “буни буз”, дея олмайди. Деса, дарров ишдан кетади.

Энди манзарани Ўзбекистон мисолида кўрсак. Қўшкўпирнинг ҳезалак ҳокими суд раисига “қама журналистни” деса, суд қамаяпти. Бош вазир эса шаҳар марказидаги “бинони буз” деса, дарров бульдозер келиб бузмоқда. Шаҳар ҳокими (ижроия ҳокимияти) парламентга кириб, ўзининг ойна-ромини монополия қилувчи қонун чиқартиряпти.

Энг ëмони буларнинг ичида президент. Агар у тўдага қараб, “бўқ енг” деса, пода ур-ра деб бўқ ейишни бошлаб юборади. У оқ рангли қоғозни қора деса, ҳамма қора дейди.

Бунақа пайтда ўртага тўртинчи ҳокимият чиқади ва “жаноб президент, бу қора эмас, оқ”, дейди. “Бўқнинг ичида миллиардлаб касал личинкалар бор, есанг ўласан”, дейди.

Унга қараб на президент, на парламент раиси ва на судья “оғзингни юм”, дея олмайди.

Буни, азизлар, демократия дейди.

Хуллас, демократияда ҳокимиятлар айрилгани учун дунëнинг 180 давлати рафоқ ичида яшаяпти. Мафкура тоталитаризми ўрнатилган яккаҳоким давлатлар эса ичдан чириб кетган.

Қиссадан ҳисса шуки, демократиядан яхшироқ бошқарув тизими йўқ. Қудратлар айрилиги демократиянинг умуртқасидир.

Мана, азизлар, демократия ҳақидаги ваъзимиз ниҳоясига етди. Икки йилдан кейин товуқпараст президент қулоғини ушлаб кетиб, янгиси сайланса, бу тўдани халқ деб атайман. Унгача ауф ви дер зейн, чао помпиду, пока бирадлар!

Рассом Туз
Eltuz.com

Тағин ўқинг
23 феврал 2017
Газеталаримизда йиллар давомида Кадрлар тайёрлаш миллий дастурининг ўзига хослиги, тараққиётимиз учун муҳим ўрин тутиши, дунёда ўхшаши камлиги тинимсиз таъкидлаб ...
30 сентябр 2017
29 сентябр куни “Элтуз” нашри қўлга киритган журналист Бобомурод Абдулла уйида қилинган тинтувга оид ҳужжатлар воқеанинг айрим жиҳатларига ойдинлик ...
2 июл 2018
Июлдан бошлаб Ўзбекистонда ароқ қимматлади. ЎзА хабарида бунга президент Мирзиёевнинг спортга оид 5 мартда чиқарилган қарори сабаб бўлгани айтилмоқда. ...
7 декабр 2016
Ўтган ҳафта «Самарканд и самаркандцы» гуруҳи саҳифасига қўйилган фото ва видеотасвирларда жар ёқасидаги бехисоб скелетлар ётган эшак қабристонини кўриш ...
Блоглар
18 сентябр 2019
Шу кунларда ЎзА журналисти Анора Содиқова ўзбек тилининг Ўзбекистонда ривожланишини қўллаб чиқишлар қилди. Таниқли ўзбек ...
11 сентябр 2019
Ибтидосида айтай, мен шоир ёки бастакор, ё-да ҳофиз эмасман. Шеърга ўхшаган бир нарсаларни ёзиб, уларга ...
6 сентябр 2019
“Орамиздан чиқса гар миллатни яхши севгувчи, биз они душмон билиб, таффонча бирлан отамиз”. Бу мисраларни ...