Асосий мавзулар
19 январ 2021

Ўзбекистонда бола савдоси бўйича вазият ҳамон ташвишли

Ўзбекистон расмийларининг билдиришича, 2017 йилдан 2020 йилгача бўлган даврда чақалоқларни сотиш ва сотиб олиш билан боғлиқ 185 та ҳолат рўйхатга олинган.

Ички ишлар вазирлиги матбуот котиби Наргиза Ҳожибоева 12 январь куни бўлиб ўтган брифингда аксарият ҳолларда оналар бундай жиноятни моддий ва ижтимоий ҳимояланмагани сабабли содир этаётганини қайд этди. 

Умуман олганда, одам савдосига оид жиноятлар статистикаси жиддий тенденцияни кўрсатмоқда. Ички ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, агар 2012 йилда одам савдоси билан боғлиқ 574 та ҳолат қайд этилган бўлса, 2020 йилга келиб уларнинг сони 74 тага камайди.

Шунга қарамай, чақалоқ савдоси билан боғлиқ вазият ҳамон ташвишли даражада қолмоқда.

Одам савдоси ва мажбурий меҳнатга қарши курашиш бўйича миллий комиссиянинг декабрдаги ҳисоботига кўра, янги туғилган болани сотган аёлларнинг 31 фоизи бу ишни “ижтимоий ва иқтисодий аҳволи” туфайли, 52 фоизи эса моддий манфаат учун қилган.

Агар кимдир бу қадар кескин қадам ташлашга қарор қилса, бу қисман ҳукумат назорати заифлигидан ҳам келиб чиқади.

Сенат раиси ва юқорида қайд этилган комиссия раиси Танзила Норбоеванинг сўзларига кўра, боласини сотиш жараёнида ҳибсга олинган аёлларнинг 75 фоизи поликлиникаларда ҳомиладорлик бўйича рўйхатдан ўтмаган. “Болалар савдосига қарши курашишда давлат идоралари ўртасида ўзаро ҳамкорликнинг ягона тизими мавжуд эмас. Аёллар ҳомиладорлигининг илк давридан то туғруқгача бўлган даврини рўйхатга олишнинг автоматлаштирилган тизими яратилмаган”, деди Танзила Норбоева.

Бундай ошкора тан олиш ва Ички ишлар вазирлиги болалар савдоси бўйича эълон қилган маълумотлар муаммонинг ҳақиқий кўламини акс эттирмаётгани ҳақида ўйлашга мажбур қилади.

Айни пайтда, болани қонуний равишда асраб олишни истаган ота-оналар ҳам катта қийинчиликларга дуч келишмоқда.

Адлия вазирлиги ҳузуридаги Ҳуқуқий ва сиёсий тадқиқотлар институти катта ходимаси Адиба Сафарова фарзанд асраб олишга оид 1999 йилдан буён амалда бўлган қонунчилик нормалари мураккаблиги ва улар  такомиллаштирилиши лозимлигини тан олди.

“Асраб олиш учун ҳужжатларн масофадан туриб топшириш, асраб олиш мумкин бўлган болалар тўғрисида маълумот олиш имконияти яратилмаган”, деди у маҳаллий ОАВлардан бирига берган интервьюсида. 

Расмий маълумотларг кўра, биргина Тошкент шаҳрида 3000га яқин киши фарзанд асраб олиш учун навбатда турибди. Бунинг учун улар жуда кўп ҳужжатлар тўплаши ва топширишига тўғри келган.

Ота-она қарамоғисиз қолган болалар одатда болалар уйлари ва оилавий болалар муассасаларига юборилади. Иккинчи турдагисини рағбатлантириш мақсадида 2019 йил март ойида ҳукумат васийликка олинган ҳар бир бола учун оилаларга ойига 820 000 сўм (80 АҚШ доллар атрофида) тўлаш тўғрисида қарор қабул қилди.

Бироқ болаларни ҳимоя қилувчи баъзи ташкилотлар ушбу қарорни танқид қилиб, у оилаларни шунчаки бола асраб олишга ундашга қаратилгани, бу оилаларнинг айримлари эса кейинчалик болаларни тўғри парвариш қила олмаётганини таъкидламоқдалар.

Мақола Eurasianet  нашрда чоп қилинган. “Элтуз” таржимаси. 

Тағин ўқинг
22 октябр 2018
Москвада Каримов ҳайкали очилган 18 октябрь куни ўзбек мигрантларидан бири ҳайкал олдида таъзим қилиб, унинг пойини ўпди. Абсурд ҳолат ...
30 май 2019
Лотин алифбосига киритилаётган ўзгартиришлар ҳақида нега жимсиз деб сўрашяпти. Умуман, охирги пайтлар тил мавзусини тўхтатиб тураман. Тилларга, шу жумладан, ...
16 март 2020
Жорий йилнинг 16 мартига келиб Ўзбекистонда расман қайд этилган коронавирус (COVID-19)ни юқтирганлар сони, куннинг биринчи ярмида олинган маълумотга кўра, ...
11 январ 2016
Бугун  Президент резиденцияси олдида пикет ўтказганлари учун олиб кетилган намойишчиларнинг соат кечки 22.00 да  қўйиб юборилгани хабар етиб келди. ...
Блоглар
2 март 2021
Бир оғайним қўққисдан мен ҳақимда даҳоларча башорат қилиб бундай деб қолди: Керак бўлса, минг фоиз ...
25 феврал 2021
Болалигимда мендан 5-6 ёш катта қўшни каптарвоз бола бўларди. Кўпинча каптарлари бизнинг ҳовлимизга учиб келиб ...
17 феврал 2021
Ҳали газга ўтилмаган ёнилғи сифатида фақат бензиндан фойдаланиладиган вақтлар эди. Бензин эса автомобилларга ёнилғи қуйиш ...