Асосий мавзулар
11 феврал 2021

Императив-4. Арафа ҳам байрамдир

Қуръони каримда 25 пайғамбарнинг исми зикр этилади. Ҳадисларда эса ер юзига жами 124 минг пайғамбар юборилгани ҳақда билдирилади.

Улардан 313 таси расул (китоб ва шариат билан келган – М.С.)дир. (Ahmed b. Hanbel, el-Müsned 5/265-266; İbn Hibbân, es-Sahîh, 2/77).

Лекин ҳеч бир пайғамбар ҳаёти Муҳаммад алайҳиссалом ҳаёти каби максимум тафсилот билан бизгача етиб келмаган. Етиб келганлари ҳам дин пешволари тарафидан бузилган, сиёсий ёки диний манфаатларга мос қилиб ўзгартирилган.

Шунинг учун ҳам бу пайғамбарларнинг ҳаёти ва фаолияти адабиётларда бир афсона, асотир, мифология каби ўқилади.
Аллоҳнинг сўнгги пайғамбарининг ҳаёт ҳикоясида бундай хусусият йўқ.

Пайғамбаримиз (сав)нинг ваҳий инаётган ондаги чеҳраси қайси тусга кирганидан тортиб, таҳорат олаётганида неча мисқол сув ишлатганигача, ҳатто аёллари билан яшаган маҳрам онлар ҳам аҳли байти ёки саҳобалар тарафидан тафсилотли бир шаклда тасвирланган.

Бу тасвир на афсона, на-да асотир. Бу тасвир бизнинг бугун яшашимиз мумкин бўлган тирик турмуш манзарасини кўз олдимизда гавдалантиради.

Ҳа, пайғамбаримизнинг ҳаёти тасвири ТИРИК МАЪСУМИЯТ манзарасидир.

Шу қадарки, унинг энг маҳрам ҳаёти тасвирини ўқиётган инсоннинг ҳам ақлига бирорта адабсиз хаёл келмайди.

Сўнгги йилларда жуда кўп диний китоб ўқидим. Буларнинг ичида Қуръони карим оятларидан кейин пайғамбаримиз (с.а.в.)нинг сўзи мени тарбиялади.

Ҳа, пайғамбаримиз (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг Сўзига шубҳасиз ишонаман, аммо бизга ҳадис дея тақдим этилаётган китоблардаги сўзларнинг ҳаммаси ҳам саҳиҳ ҳадис эмаслиги аён.

Бундай китоблар шу қадар кўпки, мантиқан олганда ҳам 23 йил давом этган пайғамбарлик даврида у зот (с.а.в.) агар ҳар куни эрталабдан кечгача ҳадис айтганида ҳам бугун бизга тақдим этилаётган миқдорча бўлмас эди.

Алҳамдулиллоҳ, «ҳадис» номи остида чоп этилган “ривоят”лар ичида ҳақиқатда пайғамбаримиз айтган икки калимани дарҳол танийман. Чунки бу икки калима миллионларча сўз ичида шундай кучли порлаб турадики, уни танимаслик учун одам кўр бўлиши керак.

Масалан, уч сўздан иборат «Инсонлар ўлганда уйғонурлар» ва ёки икки сўздан иборат «Табассум садақадир» каби жавоҳирлар фақат пайғамбар (с.а.в.) тилидан тўкилиши мумкин.

Хуллас, ҳотам-ул-анбиё – Аллоҳнинг сўнгги пайғамбари Муҳаммад (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)нинг ҳаёти кимлигимга сўнг шаклни берди. Бугун турганим нуқта Аллоҳни ва пайғамбарини таниган бир қул турган нуқтадир.

Ҳаётга ҳам, ўлимга ҳам айни масофада туриб, ҳар иккисига ҳам улар лойиқ бўлган ҳурматни кўрсатган ҳолда, ҳар иккисининг ҳам бир Буюк Имтиҳон босқичлари эканини идрок этиш нуқтасидир.

Бу Имтиҳон неча минг йиллардир битиш арафасида турибди. Азалдан бери Аллоҳнинг малаги Исрофил баҳайбат сурни лабларига қўйиб, Яратгандан «Чал!» деган амрни кутмоқда. Арафадамиз, алҳамдулиллоҳ. Арафа ҳам бир Байрамдир.

Муҳаммад Солиҳ

Тағин ўқинг
23 октябр 2018
Ўзбекистонда хорижнинг нуфузли университетлари филиаллари очилиши кўпчиликни қувонтиради. Ҳар ҳолда бу филиалларда таълим сифати, билим бериш даражаси маҳаллий олий ...
5 март 2019
Ўзбекистон ТВ каналларидан «Абдулҳамид» сериалининг олиб ташланиши турк сериалларига қарши қатламни тағин қўзғади. Бу сафар улар сериалнинг олиб ташланишидан ...
15 май 2018
Мирзиёевнинг АҚШга сафари арафасида қамоқдан озод этилган ўзбек фаоли Фаҳриддин Тиллаев, халқаро ташкилот вакиллари билан учрашувда эркинликлар ва мухолифатга ...
9 октябр 2018
Ахборот технологиялари ва коммуникацияни ривожлантириш вазирлиги октябрь ойининг бошида Ўзбекистонда кўриш тақиқланган 103 фильм рўйхатини провайдерларга тақдим этди. Назорат ...
Блоглар
20 июл 2022
Ўзбек халқи кимга, қайси режимга қарам бўлиб келган эдики, энди у ўзини озод, эркин миллат ...
20 июн 2022
1990 йил 20 июнда Ўзбекистон ССР Олий Совети томонидан Мустақиллик декларацияси қабул қилинган эди. Мамлакат ...
17 июн 2022
Биз нима учун ўзбек жамиятида «аёллар ҳуқуқи» деб гапирамиз ва бу кўпчиликка ёқмайди?Бунинг сабабларини билиш ...