Cатира
29 январ 2019

Ўзбекистонга борсангиз, сизни 11 йил қамалиш қисмати кутади

Ватанидаги янги ҳукуматнинг «очиқ эшиклар» ташвиқотига мафтун бўлиб, тезроқ мамлакатини зиёрат қилишга шошилаётган экспатлар (муҳожирлар – eltuz) бунинг оқибатини ўйлашлари керак.

Ўзбек раҳбарлари учинчи мамлакатлар орқали чет элларда бўлиб, чиқиш визаси тугаганидан кейин ҳам у ерларда (ҳатто бу даврда Ўзбекистонга қайтмаган бўлишса ҳам) яшашлари паспорт режимини бузиш ва чегарадан ноқонуний ўтиш сифатида қаралиши ҳақидаги ёвуз бир қонунни бекор қилишни ғаройиб бир тарзда «унутишди». Бунинг учун эса 11 йилгача қамоқ жазоси белгиланган.

Абсурддек эшитилади, шунга қарамай, бу йиртқич қоида ҳамон амалда. Бу Непомняшая мисолида намоён бўлди. Шу ўринда, сизнинг Ўзбекистонга бошқа мамлакат ватандоши сифатида боришингиз ёки ўзбек паспорти билан киришингиз аҳамиятсиз. Агар сиз ватандошликни бекор қилиш жараёнини амалга оширмаган бўлсангиз (буни фақат мамлакатга қайтиб бориш билангина уддалаш мумкин), у ҳолда сизга нисбатан ЎзР ЖК моддаси қўлланилади, келиб чиқадиган барча оқибатлари билан.

Амалда эса сиз кўрсатилган моддаларга кўра ўзбек «ҳуқуқ» посбонлари чангалига тушасиз. Уларга бир неча минг кўкидан қистириш ёки ўқиш ва ишингизни давом этириш учун яшаётган мамлакатингизга қайтгач, ўзингиз каби экспат юртдошларингизни чақишга ёлланишга мажбур бўласиз. Баъзан бир вақтнинг ўзида унисига ҳам, бунисига ҳам рози бўлишга тўғри келади.

Боз устига, бу менинг фантазиям ёки тахминим эмас, балки тажрибамда шахсан ўзим билган конкрет ҳолатлардир. Айниқса, бу тузоққа чет элларда ўқиётган ўзбек талабалари тушишади. Бироқ яқинда қабул қилинган ватандошлар ҳақидаги қарордан сўнг ҳозир тузоқлар сони ҳам анча кўпайган.

Ўзбек ҳукуматининг «унутувчанлиги» тасодифий ҳол эмас: гизли хизматларнинг иштаҳаси ошмоқда, устига-устак, юқоридан ҳам хорижда урчиган ўзбек диаспорасини пойлаш буюртмалари тушмоқда. Хорижий нашрларнинг ўзбек журналистлари Ўзбекистонга боришлари билан уларни хўрак сифатида ишлатишларини афтидан билишмайди. Мана, кўриб қўйинглар, уларни мамлакатдан сургун қилишганди, энди эса ҳеч муаммосиз келиб-кетишмоқда. Агар Непомняшаянинг қисмати бошингизга тушишини истамасангиз, бу хўракка илинманг.

Лондондаги Шарқ ва Африка тадқиқотлари институти таҳлилчиси
Алишер Илҳомов
Фейсбукдаги саҳифасидан
 Eltuz таржимаси

Тағин ўқинг
14 июл 2016
«Ижтимоий фикр» жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази яна ўз сўрови ва унинг натижалари билан кўпчиликнинг эътиборини тортди. Бу галги сўровни ...
16 ноябр 2021
Президент сайловида ғолиб чиққан Шавкат Мирзиëев 27 октябрь куни ўтказилган йиғилишда пахта-тўқимачилик кластерларига янада кўпроқ имтиёзли кредитлар, давлат грантлари, ...
24 апрел 2017
«Ялла» гуруҳининг собиқ солисти бўлган Наргиз Байхонова 24 апрел куни Тошкентнинг Чиғатой қабристонига дафн этилди. 70-80 йиллар ўзбек эстрадаси ...
17 феврал 2016
Авария чоғида икки нафар йўловчи ҳалок бўлган, тағин тўрт нафари шифохонага ётқизилган. Тошкентнинг Нукус ва Шевченко кўчаси чоррахасида 11 ...
Блоглар
10 август 2022
Таниқли сиёсат арбоби ва шоир Мухаммад Солих билан май ойида ўтказилган бу суҳбат бевосита Элтуз ...
20 июл 2022
Ўзбек халқи кимга, қайси режимга қарам бўлиб келган эдики, энди у ўзини озод, эркин миллат ...
20 июн 2022
1990 йил 20 июнда Ўзбекистон ССР Олий Совети томонидан Мустақиллик декларацияси қабул қилинган эди. Мамлакат ...