Cатира
29 январ 2019

Ўзбекистонга борсангиз, сизни 11 йил қамалиш қисмати кутади

Ватанидаги янги ҳукуматнинг “очиқ эшиклар” ташвиқотига мафтун бўлиб, тезроқ мамлакатини зиёрат қилишга шошилаётган экспатлар (муҳожирлар – eltuz) бунинг оқибатини ўйлашлари керак.

Ўзбек раҳбарлари учинчи мамлакатлар орқали чет элларда бўлиб, чиқиш визаси тугаганидан кейин ҳам у ерларда (ҳатто бу даврда Ўзбекистонга қайтмаган бўлишса ҳам) яшашлари паспорт режимини бузиш ва чегарадан ноқонуний ўтиш сифатида қаралиши ҳақидаги ёвуз бир қонунни бекор қилишни ғаройиб бир тарзда «унутишди». Бунинг учун эса 11 йилгача қамоқ жазоси белгиланган.

Абсурддек эшитилади, шунга қарамай, бу йиртқич қоида ҳамон амалда. Бу Непомняшая мисолида намоён бўлди. Шу ўринда, сизнинг Ўзбекистонга бошқа мамлакат ватандоши сифатида боришингиз ёки ўзбек паспорти билан киришингиз аҳамиятсиз. Агар сиз ватандошликни бекор қилиш жараёнини амалга оширмаган бўлсангиз (буни фақат мамлакатга қайтиб бориш билангина уддалаш мумкин), у ҳолда сизга нисбатан ЎзР ЖК моддаси қўлланилади, келиб чиқадиган барча оқибатлари билан.

Амалда эса сиз кўрсатилган моддаларга кўра ўзбек “ҳуқуқ” посбонлари чангалига тушасиз. Уларга бир неча минг кўкидан қистириш ёки ўқиш ва ишингизни давом этириш учун яшаётган мамлакатингизга қайтгач, ўзингиз каби экспат юртдошларингизни чақишга ёлланишга мажбур бўласиз. Баъзан бир вақтнинг ўзида унисига ҳам, бунисига ҳам рози бўлишга тўғри келади.

Боз устига, бу менинг фантазиям ёки тахминим эмас, балки тажрибамда шахсан ўзим билган конкрет ҳолатлардир. Айниқса, бу тузоққа чет элларда ўқиётган ўзбек талабалари тушишади. Бироқ яқинда қабул қилинган ватандошлар ҳақидаги қарордан сўнг ҳозир тузоқлар сони ҳам анча кўпайган.

Ўзбек ҳукуматининг «унутувчанлиги» тасодифий ҳол эмас: гизли хизматларнинг иштаҳаси ошмоқда, устига-устак, юқоридан ҳам хорижда урчиган ўзбек диаспорасини пойлаш буюртмалари тушмоқда. Хорижий нашрларнинг ўзбек журналистлари Ўзбекистонга боришлари билан уларни хўрак сифатида ишлатишларини афтидан билишмайди. Мана, кўриб қўйинглар, уларни мамлакатдан сургун қилишганди, энди эса ҳеч муаммосиз келиб-кетишмоқда. Агар Непомняшаянинг қисмати бошингизга тушишини истамасангиз, бу хўракка илинманг.

Лондондаги Шарқ ва Африка тадқиқотлари институти таҳлилчиси
Алишер Илҳомов
Фейсбукдаги саҳифасидан
 Eltuz таржимаси

Тағин ўқинг
30 апрел 2019
Тошкент вилоятининг Зангиота туманидаги Ички ишлар вазирлиги Жазони ижро этиш бош бошқармасининг манзил колонияси жиноят қидирув бўлими катта тезкор ...
9 август 2018
Айни пайтда Тошкент архитектура-қурилиш институти олдидаги чинорларнинг бир нечаси ҳам туман ободонлаштириш идораси томонидан кесиб ташланган. Рассом Туз 2015 ...
29 июн 2018
Ўзбекистон ҳукуматининг муттасил бузиш ва қуриш ишлари туфайли тарихий қимматини йўқотган Шаҳрисабз ёдгорликлари июнь охирида эълон қилинадиган ЮНЕСКО қарорига ...
20 декабр 2017
Ўзбекистондаги ҳуқуқ-тартибот ходимларига даромад ва мол-мулкларини декларациялаш мажбурияти юклатилиши ҳақида қонун лойиҳаси тайëрланмоқда. “Қонун лойиҳасида мансабдор шахслар, шу жумладан, ...
Блоглар
3 июн 2019
28 май куни Тошкентда ўтган конференцияда президентнинг тўнғич қизи Саида Мирзиёева маҳаллий оммавий ахборот воситаларининг ...
23 май 2019
Лас-Вегас – гуноҳлар шаҳри. Аҳолиси ярим миллион, даромади казино ва қимордан келадиган бу шаҳарда бир ...
16 май 2019
Ҳақиқатга қайси томонидан қарасанг ҳам бир хил кўринади, дейишади. Маҳмуд Ражаб -шоир, ёзувчи, шу миллатнинг ...