Асосий мавзулар
8 апрел 2024

8 апрель – Бишкекда миллий нафратга асосланган илк шиор пайдо бўлди

2010 йил 7 апрель куни ўз қарорлари билан озиқ-овқат ва коммунал хизматлар учун нарх-навони мислсиз даражада кўтариб юборган Қурмонбек Бақиев ҳукуматидан норози бўлган халқ мухолифат қурултойига йиғилиши лозим эди.

Бироқ Бақиев ҳукумати 6 апрелдан 7 апрелга ўтар кечаси Таласда, Ўшда ва Бишкекда мухолифатнинг деярли барча лидерларини қамоққа олди.

Қимматчиликдан қийналган халқ эркин фикрлаш ҳуқуқи ҳам тортиб олинаётганидан норози бўлиб президент саройига юриш бошлади.

7 апрель куни Бишкек марказий майдонидаги президент саройига йиғилган одамларга қарши биринчи ўқ узилди

7 апрель куни президент саройини ишғол қилмоқчи бўлган 80 дан ортиқ одамнинг ўлими президент Бақиевнинг қочиши билан якунланди.

8 апрель куни эрталаб Бишкекда миллий нафратга асосланган биринчи шиор пайдо бўлди. Президент саройи деворини узунлиги 3 метр, эни 70 сантиметрли оқ матога қизил бўёқларда ёзилган “Еврейларга Қирғизистонда ўрин йўқ” деган шиор “безади”. Бундай шиорлар бошқа жойларда ҳам пайдо бўлди ва 10 кунгача олиб ташланмади. Орадан 10 кун ўтгач, президент Ўтунбаева бундай шиорлар пайдо бўлгани учун қирғизистонликлардан кечирим сўради.

Аммо мана шу 10 кун давомида муваққат ҳукумат расмийлари, жумладан, Азимбек Бекназаров этник яҳудийларни, корейсларни ва миллати қирғиз бўлмаган бошқа ишбилармонларнинг барчасини қирғиз халқининг «нонини туя қилаётган»ликда айблади. Бош прокуратурада “карис мафияси”, “яҳудий мафияси” ишлари ўрганила бошланди.

Мамлакатда мана шундай жараёнлар кечаётган бир паллада Қирғизистоннинг жанубий вилоятлари – Ўш ва Жалолободда ҳам сиёсий мураккабликлар пайдо бўла бошлаган эди.

20 апрель куни минглаб қирғиз ёшлари Маевка қишлоғига йўл олди. Бу ерда улар этник туркларга тегишли еттита уйни ёқдилар, уларнинг ерларини эгаллаб олишга ҳаракат қилдилар.

Этник турклардан 5 киши ўлдирилди, ўнлаб одам оғир тан жароҳатлари олди.

rasm1121
Қирғизистонда миллатчиликка чорловчи шиорлар пайдо бўлди. Eltuz.com архивидан

Воқеалар силсиласи

7 апрель: Бақиев ҳокимиятдан ағдарилди.
8 апрель: Бақиев Жалолобод вилоятидаги она қишлоғига кетди. Айни шу куни Бишкекда миллатлараро нафратга асосланган биринчи шиорлар пайдо бўлди.
9 апрелдан то шу кунгача: Яҳудий, корейс ва бошқа миллат вакилларидан иборат ишбилармонларнинг мол-мулклари қайта тақсимлаш сиёсат нишони бўлиб қолмоқда. Бунга Россия ишбилармонларига тегишли экани иддао қилинаётган «Альфа телеком» ширкати атрофидаги жанжалларни мисол қилиш мумкин.
15 апрель: Жалолободда бақиевчилар фаоллашди
20 апрель: Маевка қишлоғида тартибсизликлар рўй берди. Этник туркларга тегишли 7 уй ёқиб юборилди, беш одам ўлдирилди. Маевка воқеасида айбланиб судланган 5 кишидан 4 нафари шартли жазога ҳукм қилинди.
13-14 май: Жалолободда ҳокимиятни эгаллаш мақсадида бақиевчилар тартибсизликларни уюштирдилар. Бу тартибсизликлар раҳбари сифатида президент маслаҳатчиси Усен Сидиқов қамоққа олинди.

15 май: Муваққат ҳукумат тарафдорлари, жумладан, жалолободлик ўзбеклар бақиевчиларга қарши курашга чиқдилар. Жалолобод ҳокимияти яна муваққат ҳукумат назоратига олинди. Бақиевнинг Жалолобод яқинидаги Тейит қишлоғидаги уйига ўт қўйилди. Қурмонбек Бақиев Қирғизистонни тарк этди.

Май ойининг кейинги кунларида Жалолободда қирғиз миллатчилари томонидан миллатлараро нафратга асосланган митинглар ўта бошлади. Бу митинглар ортидан 2010 йилнинг 10 июнь куни Ўш қирғини бошланди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
7 апрел 2016
Март ойида шундоқ ҳам ўйин-кулгидан бўшамайдиган Ўзбекистон телеканалларининг куни туғди. Бу ёғи 8 март, бу ёғи Наврўз билан бўлиб, ...
20 апрел 2018
Коллеж ўқувчисини урган урганчлик ўқитувчи Зебо Нафасова 14 апрель куни ишдан бўшатилди. Унинг ишдан кетишига оёқ кийими билан ўқувчини ...
10 март 2020
Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов иштирокидаги йиғилишда республика бўйича 300 дан зиёд қишлоқ ва маҳалланинг, 400 га яқин кўчанинг ...
7 декабр 2015
Омадли бизнесмен ва Ўзбекистондаги илк хусусий банкни ташкил қилган Рустам Усмонов, ўша пайтларда ҳали Тошкентдаги энг олий кабинетларга кира ...
Блоглар
11 май 2024
1944 йилнинг 11 майида Сталин барча қрим татарларини Қримдан сургун қилиш ҳақидаги машъум қарорни имзолади. ...
6 май 2024
Ҳайрли кун! Урганч шаҳрида яшайман. Бугун қуйидаги воқеа юз берди: мен автобусда телефонда гаплашиб тургандим. ...
30 апрел 2024
1990 йилнинг 30 апрелида мустақил Ўзбекистон тарихидаги илк демократик партия – «Эрк»нинг таъсис қурултойи бўлиб ...