Асосий мавзулар
19 октябр 2023

Юлий Юсупов: Ўзбекистонда иссиқхона хўжаликлари йўқ бўлиб кетиш арафасида

Ўзбекистонда иссиқхона хўжаликлари йўқ бўлиб кетиш арафасида, дея ҳисобламоқда ўзбекистонлик мустақил иқтисодчи Юлий Юсупов.

Унинг ижтимоий тармоқда чоп этган мақоласига кўра, Ўзбекистонда иссиқхоналар соҳасининг таназзулга юз тутишига айнан уларнинг газ тармоғидан узилиб, кўмир ёнилғисига ўтказилиши сабаб бўлиши мумкин.

Мева-сабзавот етиштирувчилар миллий ассоциацияси маълумотларига кўра, бугунги кунда Ўзбекистонда 5,2 минг гектар майдонда 6 мингдан ортиқ иссиқхона фаолият кўрсатиб, уларда 600 миллион долларлик маҳсулот, жумладан, 300 миллион долларлик экспортдан даромад олинган. Соҳада 35 мингдан ортиқ киши ишламоқда.

Соҳанинг асосий муаммоси бугунги кунда, расмийларнинг негадир иссиқхоналарни газдан кўмирга ўтказмоқчи бўлишаётганида кўзга ташланади, дея ёзади Юсупов.  

Биринчидан иссиқхона эгалари мамлакатда истеъмол қилинадиган газнинг атиги 1% ни ишлатади, бу газ исрофига олиб келмайди,

Иккинчидан эса улар мутлақоз газ ҳақини тўлаш салоҳиятига эга ва улар буни энг юқори тарифларда тўлашга тайёрдирлар. Бироқ айни пайтда, ҳисоб-китоблар шуни кўрсатадики, кўмирга ўтиш кўплаб ишлаб чиқариш объектларини рентабеллигининг пасайишига олиб келади ва уларни ёпишга тўғри келади. Кўмирда ишлайдиган ускуналарга сармоя киритилиши тармоқнинг қарз юкини янада оғирлаштиради. Шу билан бирга, саноат аллақачон қарийб 1 миллиард АҚШ доллари миқдорида қарз олган. Мамлакатнинг йиллик ялпи ички маҳсулоти эса 80 миллиардга тенг.  Ишончим комилки, иссиқхоналарга берилган кредитлар ўша мансабдор шахсларнинг босими остида ва бизнес учун қулай шарт-шароитлар ваъдалари остида тақсимланган.

Президент Мирзиёев 11 август куни Бухорода бўлиб ўтган йиғилишда Энергетика вазирлиги, вилоятлар ҳокимлари ва иссиқхона хўжаликлари ўртасида уч томонлама битимлар тузишга топшириқ берди. Бунга кўра, иссиқхоналарни ёқилғи маҳсулотлари (кўмир ва газ) билан узлуксиз таъминлаш кафолатланиши керак. Давлат рахбарининг ушбу фармойишидан умидланган иссиқхоначилар кўчат экишни бошлаб юборишди.

Аммо шу кунгача уларга газ уланиши рад этиб келинмоқда. 12 октабр куни 50 дан ортиқ иссиқхоначилар Президент Администрацияси ва Вазирлар Маҳкамаси вакиллари билан учрашди, бироқ бу масала ҳалигача ҳал бўлгани йўқ.

Нимага мулозимларнинг бу соҳани йўқ қилиш даражасида оёқ тирашаётгани, тўланмаган кредитлар туфайли молиявий инқирозни қўзғатишда қатъийлик кўрсатишаётганини тушуниш қийин, дея ёзади иқтисодчи.

“Эслатиб ўтаман, бир неча йил аввал иссиқхоналарни газга улаш орқали ҳақиқий коррупция тўдаси яратилган эди, ҳар тугул уларни синдиришга муваффақ бўлинди. Бир йил олдин уларнинг газ таъминотини тўхтатмоқчи бўлишди, лекин улар бунга қарши туришди. Мана тағин бу ҳол…” дея ёзди Ўзбекистонлик иқтисодчи Юлий Юсупов.

Унинг айни мақоласи телерамда чоп этилишиши билан тез орада Қорақалпоғистон ва Навоий вилоятида иссиқхоначиларни газ билан таъминлай бошлашгани ҳақида хабар пайдо бўлди. Демак, иссиқхоналар билан боғлиқ ҳолат иқтисодчи олим ўйлаган миқёсда ваҳимали эмас. 

Эслатиб ўтамиз Юлий Юсупов, Тошкентда жойлашган “Иқтисодий ривожланишга кўмаклашиш” маркази директоридир. Элтуз иқтисодчи ўз мақоласида ёритган мамлакатдаги иссиқхоналар соҳаси ривожига тўсқинлик қилувчи муаммоларни сиз билан биргаликда ўрганишда давом этади. Каналимизга обуна бўлинг, видеоларимизга лайк босинг.

Тағин ўқинг
6 апрел 2017
Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиëев 5 апрел куни Кремлдаги Ўзбекистон-Россия расмий делегациялари учрашувида Наманганда туғилган миллиардер Алишер Усмонов билан иссиқ ...
23 декабр 2016
Фарғона вилоят ҳокимининг туманларда ўтказаётган мажлисларда чироқ ўчиб қолиб, мажлис аҳли лампа чироқ, қўл фонарларини ёқишга мажбур бўлишмоқда. Туманларнинг ...
17 апрел 2017
Ҳурматли тахририят, Муштумнинг издоши бўлган Элтуз, мен сизга ўзим ишлаган «Муштум» ҳақида ўйларим “Муштум” кеча ва бугун деган маънодаги ...
25 сентябр 2018
Бу йил баҳордаги йиғилишда фермерларга аччиқ қалампир экиш топширилди.  Бунга Ўзбекистон Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 27 январдаги қарори ижросини таъминлаш асос қилиб кўрсатилди. ...
Блоглар
6 апрел 2024
Бугунги кунда рус пропагандаси фақат рус телеканаллари орқали бериляпти деган одам қаттиқ янглишади, чунки пропаганда ...
28 март 2024
Россия гумондорларини қийнагани ИШИД версиясини йўққа чиқармайди.  Бу ерда бир эски сийқа трюк ишлатилади. Спецслужбада бу ...
17 март 2024
Рассом Туз бир мавзу муҳокамасини бошласа ағдар тўнтарини чиқариб барча қирраларини ўрганади. Танганинг ағиниям¸ бағиниям¸ ...