Асосий мавзулар
24 ноябр 2016

Илмий даража олиш бизнеси

“Ҳуррият” газетасида (23.11) газетасида “Мунозара учун мавзу” рукни остида “Фан бизнесми ёки илм?” сарлавҳали мақола чоп этилди.

Мақола Ўзбекистон президентининг 2012 йилда қабул қилинган “Олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ва аттестациядан ўтказиш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги фармонидан ижобий иқтибос билан бошланган бўлса-да, моҳиятан ушбу фармон туфайли ёш олимларга илмий даража бериш тизими бугун аянчли аҳволга келиб қолгани ҳақидадир.

Муаллифнинг ёзишича, ҳозир фан доктори илмий даражасини олиш учун махсус рўйхатдаги маҳаллий нашрларда диссертация мавзусига оид камида 15 та илмий иш, хорижнинг ихтисослашган нуфузли илмий журналларида 2 кам бўлмаган миқдорда мақолалар чиқариш шарти белгилаб қўйилган.

Муаллиф бу хорижий нашрларда мақола чиқаришнинг расмий нархи 500 доллардан 3000 долларгача экани, “маҳаллий нашрларда ҳам расмий ва норасмий тўловлар мавжудлиги”ни айтиб, оддий оиладан чиққан ҳар томонлама иқтидорли ва интеллектуал салоҳиятли ёш мутахассислар бу харажатларни кўтара олмай, фанни ташлаб кетаётганига ишора қилади.

Ҳақиқатан ҳам ҳозир Ўзбекистонда илмий ишини ёзиб тугатганига бир неча йиллар бўлган, аммо шарт қилиб қўйилган нашрларда мақолаларини эълон қилдиришга маблағ топа олмаётган ёш олимлар жуда кўп. Уларнинг бир қисми Ўзбекистонни тарк этиб, омадини бошқа мамлакатдан ёки соҳадан излаётгани ҳам бор гап.

Мақолада бу шартлар ҳақиқий ёш олимларга эмас, балки таниш-билиши ёки молиявий имкониятлари мавжуд, аммо фанга қизиқиши бўлмаган, “қачонлардир ва қаердадир асқатиб қолишини ўйлаб” илмий даража олишни кўзлаётганларга қўл келаётганига эътибор қаратилади.

“Юқорида қайд этилган ҳолатлар фаннинг бизнес объектига айланиб қолаётганидан далолат эмасмикин”, дея савол ташлайди муаллиф ва хулоса қилади: “Мақола мавзуси – фанни бизнес объектидан чиқариш ёки уни халқ ва миллат манфаати учун хизмат қилдириш умумий ишимиз эканини эслатиб қўйиш эди”.

Баҳодир Шариф
Ўзбекистонлик газетхон таҳаллуси
Eltuz.com

Тағин ўқинг
2 август 2017
Гулнора Каримованинг ўғли Ислом Каримов Би Би Си мухбирига берган интервьюсида бобосидан кейин ҳукуматга келганларни айблади. Марҳум президентнинг арзандаси ...
19 апрел 2018
Шу йилнинг 18 апрелида фейсбук саҳифасида оқ дўппи кийган ҳайдовчининг машинаси капотини очиб кўраётган милиция формасидаги йигит фотосуратлари пайдо ...
16 ноябр 2015
Бугун, 2015 йил 16 ноябр куни тахминан эрталаб соат 8.30 ҳуқуқ ҳимоячиси Ўктам Пардаевнинг Жиззах шаҳридаги уйига милиция ходимлари ...
21 декабр 2017
18 декабрь куни Open Source Investigations (OSI) гуруҳи Ўзбекистон МХХ раиси Рустам Иноятов оиласига тегишли кўчмас мулкларга оид мақолани ...
Блоглар
23 май 2019
Лас-Вегас – гуноҳлар шаҳри. Аҳолиси ярим миллион, даромади казино ва қимордан келадиган бу шаҳарда бир ...
16 май 2019
Ҳақиқатга қайси томонидан қарасанг ҳам бир хил кўринади, дейишади. Маҳмуд Ражаб -шоир, ёзувчи, шу миллатнинг ...
15 май 2019
Бир пайтлар, Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Давлат бошқаруви академиясига ўқишга кираётганимда, ҳозирги пайтда Фейсбукда ҳам ...