Асосий мавзулар
11 март 2018

11 март – Литва мустақиллик акти имзоланган кун

1990 йилнинг 11 мартида Литва парламенти Давлат Мустақиллиги тиклангани ҳақидаги Актни имзолади.

80-йилларда Болтиқбўйи мамлакатларида бошланган миллий озодлик ҳаракатлари кейинчалик Ўзбекистон мустақиллигининг ҳам хамиртуруши бўлган эди.

Совет империяга қарши курашда Литва, Латвия ва Эстония халқлари якдил кураш олиб боришган

Маданий қадриятлар, демократия, иқтисодий эркинликларни кўзлаб 1988 йили ташкил топган «Саюдис» ижтимоий сиёсий ҳаракати, амалда давлат мустақиллигини тиклаш ҳаракатига бош бўлди.

Айни ҳаракат тамойиллари кейинчалик «Ўзбекистон Эркин ёшлари уюшмаси» ва «Бирлик» Халқ ҳаракати низоми учун асос қилиб олинди.

Болтиқ бўйи халқларининг озодлик ҳаракати ўзбек мухолифати учун ҳам ўрнак бўлди

Зоҳир Аълам, Даврон Йўлдошев каби ўзбек ижодкорлари ҳам ўша йиллари Литвага бориб Саюдиснинг эркинлик учун кураш услубларини ўрганиб қайтишган эди.

1988 йили Литва, Эстония ва Латвия мухолифати вакиллари СССР таркибидаги бошқа республикаларга, ҳусусан Ўзбекистон билан ҳам алоқалар олиб боришгани, «прибалтиздат» номи билан машҳур нашрларнинг бутун иттифоқ бўйлаб қўлма-қўл тарқалгани ҳақида маълумотлар бор.

Тошкент Талабалар шаҳарчасида ёшлар яширинча ўқийдиган Россияда чоп этилган қўлбола инқилобий «самиздат»лардан фарқли, Саюдиснинг рус тилидаги «Возрождение», «Согласия», «Кауна айдас» вақтли нашрлари полиграфия сифати билан ҳам ажралиб турар эди.

1988-89 йилларда «Туркистон ёшлари манифести», «Ку-ку-88», «Эркин сўз», «Бирлик» каби самиздатлар чиқарилган.

1989 йилнинг 18 майида Литва ССР Олий Кенгаши ўз суверенитетини эълон қилди, 1990 йилнинг 11 мартида эса «Литва мустақиллигининг тикланиши Акти»ни қабул қилди.

1991 йили Литва Республикаси мустақиллиги илк бор Исландия томонидан эътироф этилди. Август путчидан кейин эса Россия томонидан ҳам эътироф этилди.

1991 йилнинг 17 сентябрида Литва БМТга аъзо бўлди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
10 ноябр 2017
9 ноябрь куни Тошкентга Пуйоль келди, биласиз-а? Карлес Пуйоль «Барселона»нинг собиқ ҳимоячиси. Жамоа тарихидаги энг зўр ҳимоячи. 2007 йил ...
3 август 2017
«Озодлик оҳанглари» аудио китоби ўзбек модерн шеъриятининг асосчиси Рауф Парфи шеърлари билан очилади. Элтуз нашри бу китобдан ўрин олган ...
12 апрел 2017
Эркакларнинг доялик қилишига қарши маърузаси билан танилган тошкентлик 42 ёшли имом Сайфуддинов мавзуни ёритган журналистларни фитнада айблади. «Эркак кишини ...
29 март 2016
Sputnik интернет нашрининг Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасидаги манбага асосланиб билдиришича, Ўзбекистонда 2016 йилнинг биринчи чорагида ...
Блоглар
18 апрел 2019
Аврангзеб (тож безаги) дея тарихга кирган Абул Музаффар Муҳиддин Муҳаммад Оламгир (1618—1707) Ҳиндистонда Буюк мўғуллар ...
17 апрел 2019
Оммавий ахборот воситаларида турк актёри Бурак Ўзчивитнинг янги туғилган чақалоғига Тошкентдан уй совға қилингани ҳақидаги ...
15 апрел 2019
Ўтган асрнинг 80-йиллари сўнггида мамлакатда эрк ва демократия учун бошланган жабҳада кўплар қатори жавлон ураркан, ...