Cатира
14 июл 2017

Ўзбекистонликларга иккинчи ҳорижий паспорт нимага керак?

11 июлда президент Шавкат Мирзиеев чиқиш стикерлари ўрнига ҳорижий паспорт жорий қилиш қарорини имзолади.

Ҳужжатда, айни масалани кўриб чиқиш учун махсус идоралараро гуруҳ тузилгани, у бир ой ичида таклифларини киритиши лозимлиги айтилади. Янги ҳорижий паспортлар 2019 йилдан бериб бошланиши мумкин, демак шунгача чиқиш виза тизими сақланади.

Бироқ? ўзбекистонликларга ҳорижий сафарлар учун иккинчи паспорт зарурми?

Расмий нашр Gazeta.uz, айни кунда мавжуд биометрик паспортлар амалда ҳорижий паспорт ҳисобланишини ёзди, демак, иккинчи махсус паспортга ҳеч бир зарурат йўқ. Яъни, ҳар бир ўзбекистонликнинг истаган саёҳатида фойдалана оладиган паспорти бор. Савол туғилади: «Нимага бюджет пуллари, вақт ва инсоний ресурслар иккинчи паспортнинг киритилишига сарфланиши керак?».

Нимага шунчаки чиқиш стикерларини бекор қилиш мумкин эмас?

Ўзбекистондаги «чиқиш виза» тизими ватандошларнинг мамлакатдан чиқиш ҳуқуқини чеклайди. Қонунда, чиқишига чеклов қўйилган шахслар тоифаси белгиланган. Улар, давлат сирларига алоқаси бўлган, жиноий иш очилган ёки суд томонидан чиқиши тақиқланган шахслар бўлиши мумкин. Милиция назорати остидаги ёки ҳарбий хизматга чақириқда бўлганлар ҳам чиқиши мумкин эмас. Бу қонуний чекловлар.

Бироқ, ҳар бир шахс учун алоҳида чиқиш руҳсатини талаб қилиш ўзини оқламайди.

Ўзбекистон ИИВ ва МХХ амалдорлари учун бу чиқиш руҳсатига муҳтож ҳар бир одамни назоратда тутишдан ташқари, улардан пул тама қилиш учун бир имкониятдир.

Яна бир муҳим жиҳатни таъкидлаш жоиз. Ўзбекистон ҳукумати чиқиш визасини оқларкан, бошқа мамлакатларда ҳам ҳорижий паспортлар борлигини мисол келтиради. Чиндан ҳам, ҳар қандай шахснинг, мамлакатдан чиқиши учун паспорти бўлиши керак, бироқ паспорт олиш жараёни рухсат олиш маъносини англатмайди. Нормал мамлакатларда, «биз сизга паспорт бермаймиз, чунки сизнинг «сизнинг сафарингиз мақсадга мувофиқ эмас» дейилмайди.

Ўзбек рассоми Вечеслав Ахуновга, 2011 йилдан буён чиқиш визаси бериш рад этиб келинади

Айнан шу ерда, ҳар бир одамни душман кўрадиган Ўзбекистондаги чиқиш виза тизимининг чиркин моҳияти кўзга ташланади.

Яна бир паспортни жорий этиш, ватандошларнинг четга чиқишини чеклаш ваколатиини ҳукумат ўзида сақлаб қолганини англатади, унинг моҳияти ўзгармайди.

Шахсни тасдиқловчи асосий ҳужжатни бермаслик етарли даражада мушкул бир иш. Бироқ иккинчи паспортнинг жорий этилиши кучишлатарларга айни шу имкониятни беради.

Май оҳирида БМТ Олий Комиссари Зейд Раад ал-Хусейн президент Мирзиёевга мактуб йўллади ва унга «суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ўтгазгани, шунингдек чиқиш виза жараёнларини бекор қилгани» учун миннатдорлик билдирди.

Менинг наздимда, Олий комиссар миннатдорлик билдиришга анча шошилган кўринади.

Умида Ниязова
Eltuz.com

Тағин ўқинг
31 май 2019
Президент Шавкат Мирзиëев Андижонга борганида телевизорда уни нуқул аëллар ўраб олгани кўринди. «Беш болам бор, уй беринг» деган ҳам, ...
27 декабр 2020
23 декабрь куни Наманган вилоятининг Норин тумани ИИБ тергов бўлинмаси томонидан норинлик икки йигитга нисбатан “одам ўлимига сабаб бўлган хавф остида қолдириш” ...
9 апрел 2016
Ўзбекистонда битирувчилардан иш билан таъминлангани, кўплари эса уй ишларига бандлиги юзасидан қўшиб ёзишлар бўлаётгани, иш ҳақи эса ниҳоятда пастлиги ...
15 сентябр 2016
Ўзбекистонда ҳукумат вакиллари ҳар йилги пахта мавсумини уруш жабҳасига тенглаштиришади. Кўпинча селектор тармоғи орқали Бош вазир (эндиликда президент) Шавкат ...
Блоглар
26 август 2022
30 йилдирки саргардонликда, аввал Норвегияда кейин Туркияда яшаётган Муҳаммад Солиҳ янги куллиёти – асарлар тўплами ...
15 август 2022
Таниқли сиёсат арбоби ва шоир Мухаммад Солиҳ суҳбатининг давомида севимли аёли Ойдин хоним билан кечирган ...
10 август 2022
Таниқли сиёсат арбоби ва шоир Мухаммад Солих билан май ойида ўтказилган бу суҳбат бевосита Элтуз ...