Cатира
14 июл 2017

Ўзбекистонликларга иккинчи ҳорижий паспорт нимага керак?

11 июлда президент Шавкат Мирзиеев чиқиш стикерлари ўрнига ҳорижий паспорт жорий қилиш қарорини имзолади.

Ҳужжатда, айни масалани кўриб чиқиш учун махсус идоралараро гуруҳ тузилгани, у бир ой ичида таклифларини киритиши лозимлиги айтилади. Янги ҳорижий паспортлар 2019 йилдан бериб бошланиши мумкин, демак шунгача чиқиш виза тизими сақланади.

Бироқ? ўзбекистонликларга ҳорижий сафарлар учун иккинчи паспорт зарурми?

Расмий нашр Gazeta.uz, айни кунда мавжуд биометрик паспортлар амалда ҳорижий паспорт ҳисобланишини ёзди, демак, иккинчи махсус паспортга ҳеч бир зарурат йўқ. Яъни, ҳар бир ўзбекистонликнинг истаган саёҳатида фойдалана оладиган паспорти бор. Савол туғилади: «Нимага бюджет пуллари, вақт ва инсоний ресурслар иккинчи паспортнинг киритилишига сарфланиши керак?».

Нимага шунчаки чиқиш стикерларини бекор қилиш мумкин эмас?

Ўзбекистондаги «чиқиш виза» тизими ватандошларнинг мамлакатдан чиқиш ҳуқуқини чеклайди. Қонунда, чиқишига чеклов қўйилган шахслар тоифаси белгиланган. Улар, давлат сирларига алоқаси бўлган, жиноий иш очилган ёки суд томонидан чиқиши тақиқланган шахслар бўлиши мумкин. Милиция назорати остидаги ёки ҳарбий хизматга чақириқда бўлганлар ҳам чиқиши мумкин эмас. Бу қонуний чекловлар.

Бироқ, ҳар бир шахс учун алоҳида чиқиш руҳсатини талаб қилиш ўзини оқламайди.

Ўзбекистон ИИВ ва МХХ амалдорлари учун бу чиқиш руҳсатига муҳтож ҳар бир одамни назоратда тутишдан ташқари, улардан пул тама қилиш учун бир имкониятдир.

Яна бир муҳим жиҳатни таъкидлаш жоиз. Ўзбекистон ҳукумати чиқиш визасини оқларкан, бошқа мамлакатларда ҳам ҳорижий паспортлар борлигини мисол келтиради. Чиндан ҳам, ҳар қандай шахснинг, мамлакатдан чиқиши учун паспорти бўлиши керак, бироқ паспорт олиш жараёни рухсат олиш маъносини англатмайди. Нормал мамлакатларда, «биз сизга паспорт бермаймиз, чунки сизнинг «сизнинг сафарингиз мақсадга мувофиқ эмас» дейилмайди.

Ўзбек рассоми Вечеслав Ахуновга, 2011 йилдан буён чиқиш визаси бериш рад этиб келинади

Айнан шу ерда, ҳар бир одамни душман кўрадиган Ўзбекистондаги чиқиш виза тизимининг чиркин моҳияти кўзга ташланади.

Яна бир паспортни жорий этиш, ватандошларнинг четга чиқишини чеклаш ваколатиини ҳукумат ўзида сақлаб қолганини англатади, унинг моҳияти ўзгармайди.

Шахсни тасдиқловчи асосий ҳужжатни бермаслик етарли даражада мушкул бир иш. Бироқ иккинчи паспортнинг жорий этилиши кучишлатарларга айни шу имкониятни беради.

Май оҳирида БМТ Олий Комиссари Зейд Раад ал-Хусейн президент Мирзиёевга мактуб йўллади ва унга «суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ўтгазгани, шунингдек чиқиш виза жараёнларини бекор қилгани» учун миннатдорлик билдирди.

Менинг наздимда, Олий комиссар миннатдорлик билдиришга анча шошилган кўринади.

Умида Ниязова
Eltuz.com

Тағин ўқинг
26 май 2022
Яқинда таниқли адабиётшунос ва шоир Раҳимжон Раҳмат: “Абдувоҳид, турк-ўзбекча исмлар рўйхатини тузиш керак”, деб мурожаат қилиб қолди. Мен: “Буни ...
12 май 2017
11 май куни БМТ инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссари Зейд Раад Аль-Хусейннинг ташрифи якунланди. Ташрифнинг бош натижаси 15 йиллик ...
26 март 2020
Коронавирус нима?  Вирусларнинг кенг тарқалган оиласини ташкил этувчи коронавируслар одам ва ҳайвонларда касаллик қўзғатиши исботланган хусусиятларга эга. Қатор коронавируслар ...
11 июл 2019
Гулчеҳра Нуриллаева 1938 йилда Тошкент вилоятида туғилган. Тошкент давлат университети ва Москвадаги Олий адабиёт курсларида таҳсил олган. 15 дан ...
Блоглар
11 май 2024
1944 йилнинг 11 майида Сталин барча қрим татарларини Қримдан сургун қилиш ҳақидаги машъум қарорни имзолади. ...
6 май 2024
Ҳайрли кун! Урганч шаҳрида яшайман. Бугун қуйидаги воқеа юз берди: мен автобусда телефонда гаплашиб тургандим. ...
30 апрел 2024
1990 йилнинг 30 апрелида мустақил Ўзбекистон тарихидаги илк демократик партия – «Эрк»нинг таъсис қурултойи бўлиб ...