Cатира
14 июл 2017

Ўзбекистонликларга иккинчи ҳорижий паспорт нимага керак?

11 июлда президент Шавкат Мирзиеев чиқиш стикерлари ўрнига ҳорижий паспорт жорий қилиш қарорини имзолади.

Ҳужжатда, айни масалани кўриб чиқиш учун махсус идоралараро гуруҳ тузилгани, у бир ой ичида таклифларини киритиши лозимлиги айтилади. Янги ҳорижий паспортлар 2019 йилдан бериб бошланиши мумкин, демак шунгача чиқиш виза тизими сақланади.

Бироқ? ўзбекистонликларга ҳорижий сафарлар учун иккинчи паспорт зарурми?

Расмий нашр Gazeta.uz, айни кунда мавжуд биометрик паспортлар амалда ҳорижий паспорт ҳисобланишини ёзди, демак, иккинчи махсус паспортга ҳеч бир зарурат йўқ. Яъни, ҳар бир ўзбекистонликнинг истаган саёҳатида фойдалана оладиган паспорти бор. Савол туғилади: «Нимага бюджет пуллари, вақт ва инсоний ресурслар иккинчи паспортнинг киритилишига сарфланиши керак?».

Нимага шунчаки чиқиш стикерларини бекор қилиш мумкин эмас?

Ўзбекистондаги «чиқиш виза» тизими ватандошларнинг мамлакатдан чиқиш ҳуқуқини чеклайди. Қонунда, чиқишига чеклов қўйилган шахслар тоифаси белгиланган. Улар, давлат сирларига алоқаси бўлган, жиноий иш очилган ёки суд томонидан чиқиши тақиқланган шахслар бўлиши мумкин. Милиция назорати остидаги ёки ҳарбий хизматга чақириқда бўлганлар ҳам чиқиши мумкин эмас. Бу қонуний чекловлар.

Бироқ, ҳар бир шахс учун алоҳида чиқиш руҳсатини талаб қилиш ўзини оқламайди.

Ўзбекистон ИИВ ва МХХ амалдорлари учун бу чиқиш руҳсатига муҳтож ҳар бир одамни назоратда тутишдан ташқари, улардан пул тама қилиш учун бир имкониятдир.

Яна бир муҳим жиҳатни таъкидлаш жоиз. Ўзбекистон ҳукумати чиқиш визасини оқларкан, бошқа мамлакатларда ҳам ҳорижий паспортлар борлигини мисол келтиради. Чиндан ҳам, ҳар қандай шахснинг, мамлакатдан чиқиши учун паспорти бўлиши керак, бироқ паспорт олиш жараёни рухсат олиш маъносини англатмайди. Нормал мамлакатларда, “биз сизга паспорт бермаймиз, чунки сизнинг “сизнинг сафарингиз мақсадга мувофиқ эмас” дейилмайди.

Ўзбек рассоми Вечеслав Ахуновга, 2011 йилдан буён чиқиш визаси бериш рад этиб келинади

Айнан шу ерда, ҳар бир одамни душман кўрадиган Ўзбекистондаги чиқиш виза тизимининг чиркин моҳияти кўзга ташланади.

Яна бир паспортни жорий этиш, ватандошларнинг четга чиқишини чеклаш ваколатиини ҳукумат ўзида сақлаб қолганини англатади, унинг моҳияти ўзгармайди.

Шахсни тасдиқловчи асосий ҳужжатни бермаслик етарли даражада мушкул бир иш. Бироқ иккинчи паспортнинг жорий этилиши кучишлатарларга айни шу имкониятни беради.

Май оҳирида БМТ Олий Комиссари Зейд Раад ал-Хусейн президент Мирзиёевга мактуб йўллади ва унга “суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ўтгазгани, шунингдек чиқиш виза жараёнларини бекор қилгани» учун миннатдорлик билдирди.

Менинг наздимда, Олий комиссар миннатдорлик билдиришга анча шошилган кўринади.

Умида Ниязова
Eltuz.com

Тағин ўқинг
23 феврал 2016
Рассом Элсевар ўзбекистонлик қарияларнинг пенсияларини пластикка ўтказиш билан боғлиқ ижтимоий муаммоларини ҳажв мўйқаламига тортишда давом этади. Дўконларда, ёзилмаган қоидаларга ...
15 март 2018
МХХ (ДХХ) давлат тўнтаришида айблаётган журналист Бобомурод Абдуллаев иши бўйича суд мажлиси 15 март куни соат 15:00 га белгиланди. ...
10 август 2016
Мустақиллик куни арафасида арчаларнинг бўялиши ҳақидаги навбатдаги расмни eltuz.comга рассом Адолат йўллади. Бунда қуёшда сарғайиб қуриган арчани бўяётган фаррош ...
26 феврал 2019
Тошкент шаҳри прокуратураси шаҳар ҳокимлигининг Анҳор бўйидаги бузилаëтган 78-уйда яшовчиларни кўчиришда қатнашган мулозимга интизомий чора кўрди. Бу айни маҳалла ...
Блоглар
7 апрел 2020
Коронавирус шароитида кўрпанинг қатидаги пуллар аста харж бўляпти. Камбағал уч-тўрт сўм пулини тахмонга йиғилган янги ...
6 апрел 2020
Карантин боис уйда ўтирган ўзбек шоири ва мухолифат лидери Муҳаммад Солиҳ эндиликда китоб ўқишга ва ...
30 март 2020
Туман марказига бориб келдим. Ишим бор эди. Қалампир ва помидор кўчатлар сотяпти экан. “Помидор кўчати ...