Cатира
14 июл 2017

Ўзбекистонликларга иккинчи ҳорижий паспорт нимага керак?

11 июлда президент Шавкат Мирзиеев чиқиш стикерлари ўрнига ҳорижий паспорт жорий қилиш қарорини имзолади.

Ҳужжатда, айни масалани кўриб чиқиш учун махсус идоралараро гуруҳ тузилгани, у бир ой ичида таклифларини киритиши лозимлиги айтилади. Янги ҳорижий паспортлар 2019 йилдан бериб бошланиши мумкин, демак шунгача чиқиш виза тизими сақланади.

Бироқ? ўзбекистонликларга ҳорижий сафарлар учун иккинчи паспорт зарурми?

Расмий нашр Gazeta.uz, айни кунда мавжуд биометрик паспортлар амалда ҳорижий паспорт ҳисобланишини ёзди, демак, иккинчи махсус паспортга ҳеч бир зарурат йўқ. Яъни, ҳар бир ўзбекистонликнинг истаган саёҳатида фойдалана оладиган паспорти бор. Савол туғилади: «Нимага бюджет пуллари, вақт ва инсоний ресурслар иккинчи паспортнинг киритилишига сарфланиши керак?».

Нимага шунчаки чиқиш стикерларини бекор қилиш мумкин эмас?

Ўзбекистондаги «чиқиш виза» тизими ватандошларнинг мамлакатдан чиқиш ҳуқуқини чеклайди. Қонунда, чиқишига чеклов қўйилган шахслар тоифаси белгиланган. Улар, давлат сирларига алоқаси бўлган, жиноий иш очилган ёки суд томонидан чиқиши тақиқланган шахслар бўлиши мумкин. Милиция назорати остидаги ёки ҳарбий хизматга чақириқда бўлганлар ҳам чиқиши мумкин эмас. Бу қонуний чекловлар.

Бироқ, ҳар бир шахс учун алоҳида чиқиш руҳсатини талаб қилиш ўзини оқламайди.

Ўзбекистон ИИВ ва МХХ амалдорлари учун бу чиқиш руҳсатига муҳтож ҳар бир одамни назоратда тутишдан ташқари, улардан пул тама қилиш учун бир имкониятдир.

Яна бир муҳим жиҳатни таъкидлаш жоиз. Ўзбекистон ҳукумати чиқиш визасини оқларкан, бошқа мамлакатларда ҳам ҳорижий паспортлар борлигини мисол келтиради. Чиндан ҳам, ҳар қандай шахснинг, мамлакатдан чиқиши учун паспорти бўлиши керак, бироқ паспорт олиш жараёни рухсат олиш маъносини англатмайди. Нормал мамлакатларда, “биз сизга паспорт бермаймиз, чунки сизнинг “сизнинг сафарингиз мақсадга мувофиқ эмас” дейилмайди.

Ўзбек рассоми Вечеслав Ахуновга, 2011 йилдан буён чиқиш визаси бериш рад этиб келинади

Айнан шу ерда, ҳар бир одамни душман кўрадиган Ўзбекистондаги чиқиш виза тизимининг чиркин моҳияти кўзга ташланади.

Яна бир паспортни жорий этиш, ватандошларнинг четга чиқишини чеклаш ваколатиини ҳукумат ўзида сақлаб қолганини англатади, унинг моҳияти ўзгармайди.

Шахсни тасдиқловчи асосий ҳужжатни бермаслик етарли даражада мушкул бир иш. Бироқ иккинчи паспортнинг жорий этилиши кучишлатарларга айни шу имкониятни беради.

Май оҳирида БМТ Олий Комиссари Зейд Раад ал-Хусейн президент Мирзиёевга мактуб йўллади ва унга “суд-ҳуқуқ ислоҳотларини ўтгазгани, шунингдек чиқиш виза жараёнларини бекор қилгани» учун миннатдорлик билдирди.

Менинг наздимда, Олий комиссар миннатдорлик билдиришга анча шошилган кўринади.

Умида Ниязова
Eltuz.com

Тағин ўқинг
6 ноябр 2016
Шанба эрталаб жони узилган Абдулла Орипов тошкентликлар коммунист-мозор деб айтадиган Чиғатой қабристонига дафн қилинишини Eltuz.com манбалари тасдиқлади: “Шоир жасади ...
2 сентябр 2016
Президент ўлимидан бир ҳафта ўтиб ҳам унинг тириклиги, соғлиғига дуода бўлишга чақириқлар тингани йўқ. Айни аюханнослар фонида Ислом Каримовнинг ...
17 феврал 2018
Ўзбекистон телеканалларидан бирида намойиш қилинаëтган “Севги изтироблари” кўп қисмли фильми душанба кунидан бошлаб эфир сеткасидан ташланади. Бу ҳақда “Элтуз”га ...
17 декабр 2018
Ўзбекистонда 2017 йилда 13 фоиз киши ўз ихтиёрига қарши равишда пахта теримига жалб қилинган бўлса, 2018 йилда бор-йўғи 7 ...
Блоглар
6 январ 2020
АОКА блогер ва журналистларни сотиб олиши эмас, ҳуқуқий қўллаб-қувватлаши зарур. Унинг баёнотлари жуда кулгили. Ваколатлари ...
23 декабр 2019
Шарқий тақвим бўйича 2020 йил рамзи каламушдир. Каламуш йили шарқий тақвимнинг янги 12 йиллик циклини ...
19 декабр 2019
Ўзбекистонда аҳоли ўртасида 22 декабрь кунига белгиланган сайлов шаффоф, холис ва адолатли ўтишига ишонч анча ...