Асосий мавзулар
25 май 2021

Ўзбекистонликларнинг оиладаги зўравонликка нисбатан бағрикенглиги

Ўзбекистонда яқинда ўтказилган сўровнома респондентларнинг 10 фоиздан кўпроғи оиладаги зўравонликка қарши эмаслигини кўрсатди. Бу мамлакатдаги гендер муносабатлардаги ташвишга соладиган ҳолатдир.

Бу ҳақда Eurasianet нашри ёзди.

15 май куни БМТнинг Оила халқаро кунига бағишлаб «Ижтимоий фикр» давлат тадқиқот гуруҳи томонидан ўтказилган сўровда қатнашганлар хотинлар эрларини ранжитган тақдирда улар куч ишлатишга ҳақли эканини таъкидлашди.

Сўров телефон орқали бутун мамлакат аҳолиси орасида ўтказилган, аммо «Ижтимоий фикр» қанча одам сўралгани ҳақида маълумот бермаган.

Мақолада «оилавий зўравонлик кўп ҳолларда ажралишга олиб келмайди, чунки [ҳукмронлик қилувчи] эри томонидан шафқатсиз муносабат остида бўлган аёллар ўз никоҳларини сақлаб қолиш учун қаршилик кўрсатишмайди», дея урғуланган.

Сўров иштирокчиларининг 64,4 фоизи фарзандлар манфаати учун никоҳни сақлаш керак, дея билдиришган.

Тадқиқот, шунингдек, биринчи навбатда нима учун оилада зўравонлик юз беради, деган масалага тўхталган. Сўралганларнинг тахминан 23,5 фоизи буни спиртли ичимликлар ва гиёҳвандлик моддаларини истеъмол қилиш билан боғлашган бўлса, яна 22,1 фоизи ўзаро тушунмаслик, 20,6 фоизи эса зўравонлик илдизларини моддий қийинчиликлардан излашмоқда.

Оилавий зўравонлик муаммоси Ўзбекистонда узоқ вақт табу остида бўлган, аммо президент Мирзиёев 2016 йилда иқтидорга келганидан бери унга бир оз кўпроқ эътибор қаратилмоқда. Ундан аввалги раҳбар Ислом Каримов даврида «оиладаги зўравонлик» атамаси қонунчилик актларига киритилмаган. Ҳуқуқбузарлик мавжуд бўлмагани боис, унга қарши жазо ҳам кўзда тутилмаган. Одатда аёлларни ҳимоя қилиш механизмлари заиф бўлган.

2019 йили «Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги қонун қабул қилинди.

Ушбу қонун моддаларидан бирида иш жойидаги аёлларга нисбатан сексуал, жисмоний, иқтисодий ва руҳий босим ҳақида аниқ гап боради. Қонунга мувофиқ, тажовуз ва зўравонлик жабрдийдалари ариза ёзишлари  ва ҳимоя олишлари мумкин.

Ушбу қонундан кенг фойдаланилди. 2020 йилда 14 774 та шундай ариза қабул қилинди.

Тағин ўқинг
24 март 2018
Сил (туберкулёз) касаллигига қарши кураш халқаро куни Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ташаббуси билан ҳар йили нишонланадиган эсдалик санадир. Бу ...
4 декабр 2018
Қорақалпоғистоннинг Тўрткўл туманидаги сил касалликларига мойил болалар мактаб-интернати тарбиячиси Зулфия Мавлонова интернат директори Нурилла Рўзимовнинг тарбияланувчиларга нисбатан ноинсоний муносабатда ...
16 январ 2018
GM Uzbekistan ўзи ишлаб чиқарган автомобилларга акциз солиғи 5 баробардан зиёдроққа камайтирилганига қарамай, бу нархлар пасайишига сабаб бўла олмаслигини ...
Блоглар
20 июн 2022
1990 йил 20 июнда Ўзбекистон ССР Олий Совети томонидан Мустақиллик декларацияси қабул қилинган эди. Мамлакат ...
17 июн 2022
Биз нима учун ўзбек жамиятида «аёллар ҳуқуқи» деб гапирамиз ва бу кўпчиликка ёқмайди?Бунинг сабабларини билиш ...
7 июн 2022
(Таниқли шоир ва сиёсатчи Муҳаммад Солиҳнинг “Императив” китобидан 54-қисм. Аудиокитоб матнини муаллифнинг ўзи ўқиган) АМАЛ ...