Asosiy mavzular
13 aprel 2018

Amir Temur ulug‘mi yoki Gagarin?

Yaqin tanishimning qizi rus maktabida o‘qiydi. O‘zbek maktablarida ta'lim berish sifati pastligi bois farzandini shu maktabga bergan. Shunday bo‘lsa-da, milliylikka intilishi kuchli. Bolalarini ham shunday ruhda tarbiyalashga harakat qiladi.

Kecha bir gurunglashib qoldik. Gap aylanib maktab mavzusiga keldi. Tanishim ancha tutoqdi. Sababi esa yana o‘sha – millatning o‘z qadrini bilishiga borib taqaldi. Rus maktabida Amir Temur qolib, Gagaringa urg‘u ko‘proq berilgani unga yoqmabdi.

9 aprel kuni Amir Temur tavalludi O‘zbekistonda keng miqyosda nishonlandi. Ilgari bu miqyos ancha torroq edi. 12 aprel kuni esa Gagarin fazoga parvoz qilib, Yerni koinotdan turib kuzatgan ilk inson bo‘lgani sanasi. Nishonlashga arziydigan sana.

Lekin tanishimni kuyintirgan masala boshqa. Ma'lum bo‘lishicha, uning qizi o‘qiydigan maktabda Amir Temurning tavalludi deyarli nishonlanmabdi. Har holda qizi o‘qiydigan birinchi sinfda bu haqda hech gap bo‘lmabdi.

Ammo Gagarinning fazoga parvozi sanasiga alohida tayyorgarlik ko‘rilibdi. Kimlardir bu haqda she'rlar yodlabdi, alohida tadbirlar o‘tkazilibdi.

Qizidan Amir temur haqida so‘rasa, hech narsa bilmabdi. Gagarin to‘g‘risida esa rosa chuldirabdi.

“Nega rus maktablarida Amir Temur eslanmadi, lekin Gagarinning koinotga sanasi hech kimning esidan chiqmadi?” deya kuyindi tanishim.

Haqiqatan ham, bosh qotirsa arziydigan mavzu. Biz insoniyatning fazoni o‘zlashtirish tarixida chuqur iz qoldirgan Gagarinning jasoratini eslamaslik kerak, degan fikrdan yiroqmiz.

Bu olamshumul voqea, istaymizmi-yo‘qmi, baribir o‘zining tarixiy qiymatini yo‘qotmaydi.

Bu mulohazalarimiz aslo Kosmonavtika kunini nishonlamaslik kerak, degan xulosaga olib kelmasligi kerak.

Lekin O‘zbekistondagi, ha, O‘zbekistondagi rus maktablarida Amir Temur Gagarinchalik qadr topmasligiga ko‘nish qiyinroq.

Zero, millatning g‘ururiga poydevor bo‘ladigan buyuk sarkardaning qadri o‘z xalqi tomonidan o‘rniga qo‘yilmas ekan, bu xalq boshqalarning izniga moyil bo‘lib qolaverishini unutmaylik.

Bahodir Sharif
eltuz.com

Tag‘in o‘qing
2 oktyabr 2015
Karimovning muxolifi bo‘lgan Muhammad Solihning mashhur satrlari bor, – “Ozodlik – hayollarning eng go‘zalidir, orzularning eng yuksagidir” degan. Men ...
6 mart 2020
O‘zbekiston Aralash jang san'atlari assotsiatsiyasi (MMA) Andijon viloyati bo‘limining navbatdagi konferentsiyasi bo‘lib o‘tdi.  Konferentsiyada assotsiatsiyaning Andijon viloyati bo‘limi rahbari ...
24 fevral 2021
Islomda ko‘p cheklovlar mavjud bo‘lsa-da, jinsiy mavzu doim e'tiborda. Xotin-qizlarga seksual ob'ekt sifatida qaralishi islom dinining ustunlaridan biri, desak ...
22 mart 2019
Ushbu maqola «Eltuz» muxbirining bir-birini tanimaydigan qator toshkentlik tadbirkorlar bilan suhbatlari asosida tayyorlandi. Maqolada gap tadbirkorlarga ochiqcha tahdidlar qilib, ...
Bloglar
28 may 2024
Men millatchi emasman! Lekin qaytadan ta'mirlatilgan va Toshkent shahrining sobiq hokimi J. Ortiqxo‘jaev tomonidan Pasxaga ...
11 may 2024
1944 yilning 11 mayida Stalin barcha qrim tatarlarini Qrimdan surgun qilish haqidagi mash'um qarorni imzoladi. ...
6 may 2024
Hayrli kun! Urganch shahrida yashayman. Bugun quyidagi voqea yuz berdi: men avtobusda telefonda gaplashib turgandim. ...