Асосий мавзулар
31 май 2019

31 май – Қозоғистонда сиёсий қатағон қурбонларини хотиралаш куни

Шўролар ҳукуматининг кескин сиёсати, аҳолининг хусусий мулки, чорва молларини тортиб олиб, кўчманчи халқларни мажбуран ўтроқлаштириш, колхозлаштириш ҳаракатлари оқибати ўлароқ, Туркистонда 1932-33 йилларда очарчилик юзага келган эди.

Қатағонлар чоғи бугунги Қозоғистон ҳудудида бир ярим миллиондан зиёд аҳоли очарчиликдан нобуд бўлгани, 600 минг нафардан ортиқ қозоқ мамлакатни тарк этгани айтилади.

Қозоғистон Компартияси лидери Филипп Голошекин 1927 йили “Кичик Октябрь” жабҳасини эълон қилади. Бу коллективлаштириш сиёсатини, кўчманчи қозоқларни оммавий тарзда ўтроқ ҳаёт тарзига ўтказилишини англатарди.

Бунинг натижасида халқ орасида ҳукумат сиёсатига қарши норозиликлар бошланади ва бу шафқатсиз бостирилади.

Маҳаллий интеллигенция коммунистларнинг бу ҳаракатларини танқид остига олади. Шўролар ҳукумати оммавий очарчиликдан ва террордан ташқари, махсус разнарядка бўйича миллий овозларни ўчиришга киришади.

Қозоғистонлик блоггер Айгуль Утепова интервьюси

1928 йили 44 нафар “буржуа миллатчиси”, жумладан, “Алаш Ўрда” ҳаракати фаоллари ҳибс этилади.

1930 йилнинг сентябрига келиб тағин 40 нафар қозоқ ватанпарвари қамоққа олинади.

1937-38 йилларда қатағонлар тағин кенгроқ кўлам касб этади.

Бу йиллари маҳаллий Туркистон ойдинларини шимолга сургун қилиш, оммавий қатл қилиш фонида бутун-бутун халқлар бу ҳудудларга оммавий депортация қилина бошлнади.

1937 йилнинг кузида юз минглаб корейс, турк, эроний, курд ва озарбайжонлар сургун қилингани маълум.

Шунингдек Иккинчи жаҳон уруши пайтида Туркистон ҳудудларига немислар, греклар, чеченлар, ингушлар, қорачойлар, балқарлар, қрим татарлари, месхети турклари ва бошқа халқлар депортация қилинди. Уларнинг сони бир миллион 200 мингдан ошиқдир.

Қозоғистонда бугун нишонланаётган хотира кунида 1986 йил декабрь воқеалари қурбонлари ҳам эсланади.

Ўша йили олиб ташланган Қозоқ ССР саркотиби Д.Кўнаев ўрнига Кремль тарафидан Колбиннинг мамлакатга раҳбар этиб тайинланиши мамлакатда миллий оммавий норозиликларга сабаб бўлди.

Намойишлар шафқатсиз бостирилди. Қамоққа олинганлар сони 8,5 мингдан ошди.

Бироқ бу воқеа Қозоғистон мустақиллиги йўлидаги тамал тоши бўлди, орадан 5 йил ўтиб Қозоғистон мустақилликни қўлга киритди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
5 август 2016
Таниқли актриса Саида Раметова билан боғлиқ видео водий ресторанларидан бирида қўл телефонида тасвирга олинган бўлиб, бунда у ҳинд қўшиқлардан ...
22 ноябр 2017
Андижон шаҳри ҳокими Дилмурод Раҳматуллаев мактаб директорлари ва ўқитувчиларини “ҳайвон”, “шоқол”, “эшшак”, “гадой”, “падарингга лаънат” дея ҳақоратлади. 16 октябрдаги ...
9 июн 2016
Ўзбекистонда энг «беозор» мавзу ҳисобланадиган ҳисобланадиган спорт хабарларини ёритувчи оммавий ахборот воситалари ҳам бирин кетин тақиққа учрамоқда. Футбол мутасаддилари ...
6 июн 2019
Британиядаги Ulster университетининг криминология бўйича профессори Кристиан Ласслет 30 май куни Тошкент ҳокими Жаҳонгир Ортиқхўжаевнинг бизнес империяси ҳақидаги суриштирувини ...
Блоглар
3 июн 2020
Бир нарсага эътибор қаратдим: АҚШда бўлаётган воқеаларга эътибор рус интернетида жуда юқори; рунетда бу воқеаларни ...
28 май 2020
Бош прокуратура коронавирус тарқалиши силсиласини аниқлаш осон бўлиши учун фуқаролардан кундалик тутишни сўраганида баъзилар буни ...
25 май 2020
“Би-Би-Си” радиоси ўзбек хизмати журналисти Муҳаммад Солиҳга: “Коронавирус пандемияси пайти шундай чиқиш қилишингиз ўринлими? Бунинг ...