Cатира
22 феврал 2019

РТдан ваъз: Демократия ҳақида

Эсимни танибманки, демократияга қарши ва клерикал тоталитаризмни мақтайдиган реплика эшитаман. Ëшлигимда чоллар нуқул Сталинни мақтарди. Қаттиққўл бошлиқни ëки хотинини урадиган эрни мақташарди.

Йигирма, эҳсон, ақиқа, суннат ва бошқа маросимларга келган муллалар ваъзидан чиқадиган хулоса ҳам шу эди: Бир мафкура устига қурилган тоталитаризм яхшию турлилик ëмон.

Хуллас, бирор ерда бирор одамнинг демократияни мақтаганини кўрмадим. “Грин кард”га навбатда туриб, АҚШ ва демократияни ëмонлашади бу иккиюзламачи тўда….

Кириш бир оз чўзилди. Демак, муддао. Демократик жамиятда ҳокимиятлар айри-айри, мустақил яшайди. Қонун чиқарувчи ҳокимият (парламент), шу қонунларни ижро қиладиган ҳокимият, (президент, ҳукумат ва бошқа хизматкорлар), суд ҳокимияти. Бунга ëндош тўртинчи ҳокимият – эркин матбуот.

Булар бири бировининг ишига сира аралаша олмайди.

Мабодо ГФР канцлери Меркел хоним Олий суд раисига телефон қилиб, “пистончиевни қама” деса, осмон узилиб ерга тушади, ер ëрилиб, қўзиқорин чиқади.

Франция президенти Макрон шаҳар марказидаги бинога қараб, “буни буз”, дея олмайди. Деса, дарров ишдан кетади.

Энди манзарани Ўзбекистон мисолида кўрсак. Қўшкўпирнинг ҳезалак ҳокими суд раисига “қама журналистни” деса, суд қамаяпти. Бош вазир эса шаҳар марказидаги “бинони буз” деса, дарров бульдозер келиб бузмоқда. Шаҳар ҳокими (ижроия ҳокимияти) парламентга кириб, ўзининг ойна-ромини монополия қилувчи қонун чиқартиряпти.

Энг ëмони буларнинг ичида президент. Агар у тўдага қараб, “бўқ енг” деса, пода ур-ра деб бўқ ейишни бошлаб юборади. У оқ рангли қоғозни қора деса, ҳамма қора дейди.

Бунақа пайтда ўртага тўртинчи ҳокимият чиқади ва “жаноб президент, бу қора эмас, оқ”, дейди. “Бўқнинг ичида миллиардлаб касал личинкалар бор, есанг ўласан”, дейди.

Унга қараб на президент, на парламент раиси ва на судья “оғзингни юм”, дея олмайди.

Буни, азизлар, демократия дейди.

Хуллас, демократияда ҳокимиятлар айрилгани учун дунëнинг 180 давлати рафоқ ичида яшаяпти. Мафкура тоталитаризми ўрнатилган яккаҳоким давлатлар эса ичдан чириб кетган.

Қиссадан ҳисса шуки, демократиядан яхшироқ бошқарув тизими йўқ. Қудратлар айрилиги демократиянинг умуртқасидир.

Мана, азизлар, демократия ҳақидаги ваъзимиз ниҳоясига етди. Икки йилдан кейин товуқпараст президент қулоғини ушлаб кетиб, янгиси сайланса, бу тўдани халқ деб атайман. Унгача ауф ви дер зейн, чао помпиду, пока бирадлар!

Рассом Туз
Eltuz.com

Тағин ўқинг
27 декабр 2017
Президент Мирзиёевнинг Олий Мажлисдаги танқидидан сўнг Молия вазирлигидаги 500 дан зиёд ходим бўшатилди. “Молия тизимининг номига доғ тушираётган “каламушлар”ни ...
9 август 2017
Паҳлавон Содиқ 1973 йилда Наманган вилоятининг Чортоқ шаҳрида туғилган. Тошкент ва Туркияда журналистикадан таҳсил олган. “Руҳият насими” (1994) шеърий ...
1 ноябр 2018
Президент Мирзиёевнинг фармонига кўра, 2019 йилнинг 1 январидан бошлаб Ўзбекистонда чўчқа гўшти ва ёғи экспорт қилишдаги чекловлар олиб ташланди. ...
30 апрел 2018
Президент Мирзиёев 26 апрель кунги йиғилишида Тошкент марказидаги “Истиқлол” санъат саройи ва метро бекатига “Халқлар дўстлиги” номини қайтариш қарорини ...
Блоглар
18 сентябр 2019
Шу кунларда ЎзА журналисти Анора Содиқова ўзбек тилининг Ўзбекистонда ривожланишини қўллаб чиқишлар қилди. Таниқли ўзбек ...
11 сентябр 2019
Ибтидосида айтай, мен шоир ёки бастакор, ё-да ҳофиз эмасман. Шеърга ўхшаган бир нарсаларни ёзиб, уларга ...
6 сентябр 2019
“Орамиздан чиқса гар миллатни яхши севгувчи, биз они душмон билиб, таффонча бирлан отамиз”. Бу мисраларни ...