Асосий мавзулар
15 апрел 2018

15 апрель – дунëда илк бор инсон ҳаво шарида парвоз қилди

1784 йилнинг 15 апрелида соат кундузги иккида мистер Россо ва 10 яшар ноғорачи болакай Ирландиянинг Дублин шаҳридан аэростатда ҳавога кўтарилиб, икки соат парвоз қилиб Ретоут шаҳридаги ўтлоққа қўнишди.

Ҳаво шари саватидаги болакай бутун парвоз давомида ноғора чалиб, аэростатнинг қаерда учаëтгани ҳақида пастдаги оломонга хабар бериб турган.

Бу инсон бошқарган илк учиш ускунаси эди.

Бошқарилмайдиган ҳаво шари саватида парвоз қилган Жан-Франсуа Пилатр де Розье 1785 йил 15 майда янги ҳамроҳи Пьер Ромен билан бирга Ла-Манш сари парвоз этаётиб, ҳаво шари оловда куйгач, 457 метр баландликдан ерга қулаб тушади.

Бу тарихдаги илк авиапарвоз бўлиш бирга, дастлабки авиаҳалокат ҳам эди.

Жан-Франсуа Пилатр де Розье 1754 йили туғилган. У авиация соҳасининг етакчи кашшофларидан бири бўлган.

Жан-Франсуа 1783 йили Маркиз д’Арланд билан бирга тарихда илк бор ҳаво шарида парвозни амалга оширган.

Фазога парвоз қилган анойилар ҳақида ривоятлар кўп. Айтишларича, Мин ҳукмронлиги даврида яшаган хитой руҳонийси Ван Ху ер юзидаги илк фазогир саналган.

У фазога парвоз қилиш учун бамбукдан ясалган ўриндиқ ва 47 та ракета ўрнатилган махсус мослама ясайди.

Ўзи ўриндиққа жойлашгач, 47 нафар қул ракеталарни ўт олдиради. Шу оннинг ўзида мослама портлаб, атрофга қуюқ тутун тарқалади.

У тингач эса қуллар не кўз билан кўришсинки, мослама ҳам, уни ясаган руҳоний Ван Худан ҳам ном-нишон йўқ.

15 апрель ва парвозлар

Йилномаларни кўздан кечириш асносида Eltuz.com нинг «Вақт машинаси» ижодий гуруҳи айнан 15 апрель парвозлар билан боғлиқ воқеаларга тарих бўлганига эътибор қаратади.

Илк учиш ускунасини ихтиро қилган рассом Леонардо да Винчи ҳам 15 апрель куни дуëга келган.

Леонардо да Винчига оид сувратларда парашют ва тикучар тасвирлари ҳам бор. Илк тикучар ҳам тақдир тақозоси билан 15 апрель куни ҳавога кўтарилди.

Италян ихтирочиси Энрико Форланини тарафидан 1877 йили қурилиб парвоз қилган ускуна ҳозирги тикучарларнинг бобоси сифатида тарихга кирди.

Машҳур «Американ Эйрлайнз» ширкатининг илк учоғи ҳам 1926 йилнинг 15 апрелида ҳавога кўтарилган. Ширкатга оид DH-4 бипланини бошқарган учувчи Чарльз Линдберг 15 апрель куни Чикагодан парвоз қилиб, Сент – Луиз шаҳрига почта жўнатмаларни етказиб берган эди.

2002 йилнинг 15 апрели корейслар хотирасида 129 киши ҳаëтига нуқта қўйган авиаҳалокат ўлароқ муҳрланди.

Пусан шаҳри осмонида портиллаган Boeing 767 учоғи Жанубий Корея тарихига йирик авиаҳалокат сифатида кирди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
25 январ 2018
МХХ фаолияти устидан парламент назорати ўрнатилади. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Президенти фармони билан қабул қилинган “Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ...
29 январ 2018
Президент Мирзиёев қарори билан милиция органларида шаффофликни таъминлаш чоралари кўрилмоқда. Президентнинг қарорига кўра, жорий йил 1 майдан бошлаб ИИВ ...
19 январ 2017
Элтуз нашри журналист Шамсиддин Тўлагановнинг Миллий ҳавфсизлик хизмати раиси Рустам Иноятов истеъфоси ҳақидаги мақолани чоп этиши ортидан Республика телеканали ...
8 сентябр 2018
Британиянинг «Гардиан» (the Gardian) газетаси дунёдаги энг яхши кўча овқатлари рўйхатини эълон қилди. Газетхонларнинг гастрономик таъбига кўра, ўзбек палови ...
Блоглар
21 сентябр 2018
Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон миллий кутубхонаси маъмурияти Рауф Парфининг 25 сентябрга мўлжалланган юбилейини тўхтатиш ортидан ...
19 сентябр 2018
Жорий йилнинг ўтган саккиз ойида Ўзбекистоннинг ташқи савдоайланмасида импорт суръатининг ўсиши экспортникидан қарийб етти баробардан ...
19 сентябр 2018
«Йигирма иккита маҳкум ва яна шунча войсковой бирданига изо­лятор томон чопа бошлайдилар. Войсковойлар йўл бўйи ...