Асосий мавзулар
24 ноябр 2016

Илмий даража олиш бизнеси

«Ҳуррият» газетасида (23.11) газетасида «Мунозара учун мавзу» рукни остида «Фан бизнесми ёки илм?» сарлавҳали мақола чоп этилди.

Мақола Ўзбекистон президентининг 2012 йилда қабул қилинган «Олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ва аттестациядан ўтказиш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги фармонидан ижобий иқтибос билан бошланган бўлса-да, моҳиятан ушбу фармон туфайли ёш олимларга илмий даража бериш тизими бугун аянчли аҳволга келиб қолгани ҳақидадир.

Муаллифнинг ёзишича, ҳозир фан доктори илмий даражасини олиш учун махсус рўйхатдаги маҳаллий нашрларда диссертация мавзусига оид камида 15 та илмий иш, хорижнинг ихтисослашган нуфузли илмий журналларида 2 кам бўлмаган миқдорда мақолалар чиқариш шарти белгилаб қўйилган.

Муаллиф бу хорижий нашрларда мақола чиқаришнинг расмий нархи 500 доллардан 3000 долларгача экани, «маҳаллий нашрларда ҳам расмий ва норасмий тўловлар мавжудлиги»ни айтиб, оддий оиладан чиққан ҳар томонлама иқтидорли ва интеллектуал салоҳиятли ёш мутахассислар бу харажатларни кўтара олмай, фанни ташлаб кетаётганига ишора қилади.

Ҳақиқатан ҳам ҳозир Ўзбекистонда илмий ишини ёзиб тугатганига бир неча йиллар бўлган, аммо шарт қилиб қўйилган нашрларда мақолаларини эълон қилдиришга маблағ топа олмаётган ёш олимлар жуда кўп. Уларнинг бир қисми Ўзбекистонни тарк этиб, омадини бошқа мамлакатдан ёки соҳадан излаётгани ҳам бор гап.

Мақолада бу шартлар ҳақиқий ёш олимларга эмас, балки таниш-билиши ёки молиявий имкониятлари мавжуд, аммо фанга қизиқиши бўлмаган, «қачонлардир ва қаердадир асқатиб қолишини ўйлаб» илмий даража олишни кўзлаётганларга қўл келаётганига эътибор қаратилади.

«Юқорида қайд этилган ҳолатлар фаннинг бизнес объектига айланиб қолаётганидан далолат эмасмикин», дея савол ташлайди муаллиф ва хулоса қилади: «Мақола мавзуси – фанни бизнес объектидан чиқариш ёки уни халқ ва миллат манфаати учун хизмат қилдириш умумий ишимиз эканини эслатиб қўйиш эди».

Баҳодир Шариф
Ўзбекистонлик газетхон таҳаллуси
Eltuz.com

Тағин ўқинг
23 май 2018
Ўзбекистонда 2017 йилги пахта йиғим-терими мавсумида болалар меҳнатидан фойдаланиш жуда сезиларли даражада камайганига қарамай, мажбурий меҳнатдан фойдаланиш кўлами кенглигича ...
11 апрел 2017
Стокголмда терактни амалга оширган самарқандлик Ақиловнинг қўлга олинган шериклари дея гумон қилинаётган шахслар, Элтузнинг ишончли манбаларига кўра, 47 ёшли ...
2 ноябр 2016
«Халқ сўзи» газетаси (29.10) «Ижтимоий фикр» жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази томонидан ўтказилган навбатдаги сўровнинг натижалари ҳақида мақола эълон қилди. ...
25 октябр 2018
Президент Мирзиёев 19 октябрь куни, Путин ташрифи хулосаларига бағишланган йиғилишда ўзбек астронавти Россия ракетасида космосга учишидан умидвор эканини билдирди. ...
Блоглар
18 декабр 2018
Халқ таълими вазири Шерзод Шерматов жойлардаги ўз қўл остидаги раҳбарларга хат йўллаб, бир неча талабларни ...
18 декабр 2018
Бундан роппа роса 32 йил олдин, 1986 йилнинг 17-18 декабрь куни Совет Иттифоқи раҳбарияти Олмаота ...
14 декабр 2018
Фарғона мусиқали драма театри актрисаси Малоҳат Тоирова томошаларига қалбаки чипталар сотилганлигини фош қилгани учун ишдан ...