Дайжест
8 август 2016

«Маънавият ўғрилари» номма-ном саналди

«Ҳуррият» газетасида (03.08.16) чоп этилган «Жамиятни ҳалокатдан қутқарувчи куч» сарлавҳали мақолада Чор Россияси ва шўролар даврида халқимизнинг маънавий бойликларини талон-тарож қилган шахсларнинг бир қисми номма-ном санаб ўтилади.

Албатта, мақола анъанавий равишда «президентимиз раҳнамолигида қилинган ишлар» тўғрисидаги ҳар куни ҳамма жойда тилдан тушмаётган сўзлар билан бошланади.

Мақола муаллифи давлат раҳбарининг мустақилликнинг 25 йиллигига тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш тўғрисидаги қарори «аслида олганда мамлакатимиз ва халқимизнинг демократик ислоҳотларни чуқурлаштириш ва фуқаролик жамиятини ривожлантириш, олдимиздаги олий мақсад – дунёнинг энг тараққий этган давлатлари қаторига қўшилиш йўлидаги саъй-ҳаракатларнинг таҳлили ҳисобланиши»ни таъкидлаган.

Билмадик, агар қарор қандайдир бир қонунчилик ҳужжати эмас, шунча йиллик мустақил тараққиёт йўлимиз таҳлили экан, балки уни ҳам алоҳида китоб қилиб чиқариш керакдир!

Хуллас, кейин мақолада шўролар ҳукмронлиги даврида, 1989 йил 28 ноябрда «мамлакатимиз раҳбари маданиятимиз, маънавиятимиз мустабид тузум даврида оғир қийинчиликларни бошидан кечирганини, халқимизни ўз миллий маданий меросидан ажратиб ташлаш сиёсати авжга чиққанини қайд этиб, маданият манбаларига қайтиш ғоят қийин кечмоқда», дегани эслатилади.

Муаллиф шўро мафкурасининг бундай аянчли ҳаракатларига мисол келтириб, гапни чор Россияси босқинидан бошлайди.

Унинг билдиришича, Хивага юришда Кауфманга ҳамроҳлик қилган шарқшунос А.Кун 300 дан ортиқ нодир шарқ қўлёзмаларини император кутубхонасига топширган. 1895 йилда Амир Темур мақбарасидаги ўйма эшик кўчириб олиниб, Петербургга жўнатилган.

1915-1916 йилларда шарқшунос Б.Иванов Бухоро мадрасалари вақф кутубхоналаридан 1125 та нодир қўлёзмани олиб, Россия ва Европанинг кўплаб музей, кутубхоналарига сотиб юборган.

Шўролар даврида эса ҳаваскор археолог Ж.Кастенье 500 дан ортиқ нодир қўлёзма ва буюмларни, Петербургдаги СССР халқлари этнографияси музейи ходими С.Рудин 8 йилда 4 мингдан ортиқ осори-атиқани юртимиздан ташиб кетган.

Мана шу маънавият ўғриларининг қилмишларини бирма-бир санаган муаллиф асосий мақсадга кўчади ва эътиборини президентимизнинг «маънавиятимизни юксалтириш» йўлида қилган ишлари ва ёзган асарларига қаратади.

Аммо мустақиллик байрами кайфиятини бузиб қўйишни истамайди шекилли, истиқлол йилларида мамлакатимиз музейларидан ўғирланиб, хорижга олиб чиқиб кетилган санъат асарлари, маънавий бойликларимиз ҳақида сўз очмайди.

Албатта, улар қандай қилиб хорижда пайдо бўлиб қолганига сабаб бўлган казо-казоларнинг номларини ҳам эътибордан четда қолдиради. Ҳар ҳолда ўғри ўзимизники-да, деган истиҳолага борган бўлса керак муаллиф.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
12 январ 2017
Kun.uz сайти гарчи майда-чуйда бўлса-да, муаммоларни кўтариб чиқишда давом этмоқда. Бу муаммоларнинг ечимлари ва сабаблари чуқур очиб берилмаётганига қарамай, ...
7 август 2017
Гулчеҳра Нуриллаева 1938 йилда Тошкент вилоятида туғилган. Тошкент Давлат Университети ва Москвадаги Олий адабиет курсларида таҳсил олган. 15 дан ...
18 декабр 2015
New York Times газетаси Ўзбекистон президентининг қизи Лола Тиллаева Каримова Лос Анжелосда тўртта қаср сотиб олганлигини ëзди. Eltuz.com
18 феврал 2016
28 яшар рус таксичи қизнинг пулларини олиб, ўлдириб, кейин машинасига ўт қўйган 24 ёшли Сотволдиев 14 ярим йил қатъий ...
Блоглар
15 ноябр 2018
Ўзбекистонда баъзан «ютуб», баъзан «фейсбук» каналлари узилишидан шикоятлар ортмоқда. 15 ноябрь куни «Элтуз» нашри Downdetector ...
14 ноябр 2018
Таниқли ўзбек диссидент адиби, 67 яшар Мамадали Маҳмудов 13 ноябрь куни Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги ...
13 ноябр 2018
“Бу йил фермерларга ҳар йилгидан кўра оғир бўлди. Уларга нисбатан зуғум ва зўравонликлар кўлами ошса ...