Асосий мавзулар
15 апрел 2019

15 апрель – дунëда илк бор инсон ҳаво шарида парвоз қилди

1784 йилнинг 15 апрелида соат кундузги иккида мистер Россо ва 10 яшар ноғорачи болакай Ирландиянинг Дублин шаҳридан аэростатда ҳавога кўтарилиб, икки соат парвоз қилиб, Ретоут шаҳридаги ўтлоққа қўнишди.

Ҳаво шари саватидаги болакай бутун парвоз давомида ноғора чалиб, аэростатнинг қаерда учаëтгани ҳақида пастдаги оломонга хабар бериб турган.

Бу инсон бошқарган илк учиш ускунаси эди.

Бошқарилмайдиган ҳаво шари саватида парвоз қилган Жан-Франсуа Пилатр де Розье 1785 йил 15 майда янги ҳамроҳи Пьер Ромен билан бирга Ла-Манш сари парвоз этаётиб, ҳаво шари оловда куйгач, 457 метр баландликдан ерга қулаб тушади.

Бу тарихдаги илк авиапарвоз бўлиш бирга, дастлабки авиаҳалокат ҳам эди.

Жан-Франсуа Пилатр де Розье 1754 йили туғилган. У авиация соҳасининг етакчи кашшофларидан бири бўлган.

Жан-Франсуа 1783 йили Маркиз д’Арланд билан бирга тарихда илк бор ҳаво шарида парвозни амалга оширган.

Фазога парвоз қилган анойилар ҳақида ривоятлар кўп. Айтишларича, Мин ҳукмронлиги даврида яшаган хитой руҳонийси Ван Ху ер юзидаги илк фазогир саналган.

У фазога парвоз қилиш учун бамбукдан ясалган ўриндиқ ва 47 та ракета ўрнатилган махсус мослама ясайди.

Ўзи ўриндиққа жойлашгач, 47 нафар қул ракеталарни ўт олдиради. Шу оннинг ўзида мослама портлаб, атрофга қуюқ тутун тарқалади.

У тингач эса қуллар не кўз билан кўришсинки, мослама ҳам, уни ясаган руҳоний Ван Худан ҳам ном-нишон йўқ.

15 апрель ва парвозлар

Йилномаларни кўздан кечириш асносида Eltuz.com нинг «Вақт машинаси» ижодий гуруҳи айнан 15 апрель парвозлар билан боғлиқ воқеаларга тарих бўлганига эътибор қаратади.

Илк учиш ускунасини ихтиро қилган рассом Леонардо да Винчи ҳам 15 апрель куни дунëга келган.

Леонардо да Винчига оид сувратларда парашют ва тикучар тасвирлари ҳам бор. Илк тикучар ҳам тақдир тақозоси билан 15 апрель куни ҳавога кўтарилди.

Италян ихтирочиси Энрико Форланини тарафидан 1877 йили қурилиб парвоз қилган ускуна ҳозирги тикучарларнинг бобоси сифатида тарихга кирди.

Машҳур «Американ Эйрлайнз» ширкатининг илк учоғи ҳам 1926 йилнинг 15 апрелида ҳавога кўтарилган. Ширкатга оид DH-4 бипланини бошқарган учувчи Чарльз Линдберг 15 апрель куни Чикагодан парвоз қилиб, Сент – Луиз шаҳрига почта жўнатмаларни етказиб берган эди.

2002 йилнинг 15 апрели корейслар хотирасида 129 киши ҳаëтига нуқта қўйган авиаҳалокат ўлароқ муҳрланди.

Пусан шаҳри осмонида портиллаган Boeing 767 учоғи Жанубий Корея тарихига йирик авиаҳалокат сифатида кирди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
29 март 2018
Фарғонада эшаклар кўплаб сўйилаётгани, гўшти эса сомсага ишлатилаётгани 23 март куни «Ўзбекистон 24» канали орқали намойиш қилинган, ҳали айби ...
30 ноябр 2016
Бир гуруҳ ўзбек фаоллари Телекоммуникация секторидаги коррупцион схемалар ёрдамида тўпланган активларнинг мусодара қилиниши ва коррупция жабрдийдаларига қайтарилиши лозимлиги ҳақида ...
15 феврал 2018
Халқаро меҳнат ташкилотининг Ўзбекистонда 2017 йилги пахта терими мавсумига оид эълон қилинган ҳисоботидан келиб чиқадиган хулосаларни ўқиб, худди шундай ...
9 апрел 2019
Яқинда бир ҳамкасбим янги тенденция, журналистлар ўрнига роботлар келаётганидан гап очиб қолди. Бу аллақачон матбуотда қўлланилаётган амал экан. Долзарб ...
Блоглар
22 апрел 2019
Қадимги туркий тилнинг иккита асосий алифбоси бор — Ўрхун-Енисей (кўктурк, руник) ёзуви ҳамда уйғур алифбоси. ...
19 апрел 2019
Фолбинларга ишонмайман, лекин уларнинг бизнес моделига қойил қоламан. Бир қарашда келажакни таваккал айтиб, мижозни бунга ...
18 апрел 2019
Аврангзеб (тож безаги) дея тарихга кирган Абул Музаффар Муҳиддин Муҳаммад Оламгир (1618—1707) Ҳиндистонда Буюк мўғуллар ...