Асосий мавзулар
4 август 2018

Вандализмми ёки оддий плагиат?

Навоий театрининг японлаштирилиши, аслида хиёбонларнинг чопиб йўқ қилиниши, деворий санъат асарларини ўчириб, устига фотообой қоплаш, тарихий ёдгорликлар ўрни, шакли шамойилини ўзгартириш, масжидларга болалар ва диний либосдаги (?) одамларнинг қўйилмаслиги, ҳижобни ва қизларнинг шимда юришинию тўйларда вальсга тушишини тақиқлаш каби бир-биридан ғалати воқеалар олдида арзимасдай туюлиши мумкин, бироқ жиддий ташхисга муҳтож.

Гап Тошкентдаги сўнгги ўзгариш – Навоий номидаги академик театр биноси лавҳасидан унинг меъмори номининг олиб ташланиши ҳақида кетяпти. Бундан буён театр унинг бош меъмори Алексей Шусев томонидан эмас, балки “юзлаб япон фуқаролари” томонидан барпо этилган ҳисобланади.

Театр биносининг 1947 йили таниқли меъмор Алексей Шусев лойиҳаси ва раҳбарлигида қурилгани ҳаммага маълум.

Ҳар ҳолда опера театри биноси қурилиши тўғрисида Википедияда бундан бошқа маълумот қолдирилмаган. Қурилишда қанча маҳбус, ҳарбий асиру мардикор ишлагани, уларнинг миллати тарихчилар учун баҳсли бир мавзу.

Бироқ қайсидир япон делегацияси келиши олдидан лавҳа ўзгарди. Эндиликда бу театр биноси муаллифлари “Узоқ Шарқдан депортация қилинган юзлаб япон фуқаролари” бўлиб чиқяпти.

Тарихни қўлининг учи билан ўзгартиришга ўрганиб қолган Каримовнинг “бу мўъжизаси” аслида навбатдаги аҳмоқона вандализмнинг бир кўриниши, холос.

Тарихда шундай миллат ўтган. Уларни вандаллар деб аташган. Бу ном уларга 455 йилнинг июнида Римни ишғол қилишган пайти ноёб санъат асарларни кўп миқдорда ўмарганлари учун берилган.

Бироқ улар бу осори-атиқалар ва муаллифлар номини ўзгартиришмаган, сотиш учун авайлаб шаҳардан олиб чиқиб кетишган. Келажак авлодларга улар бутунлигича етиб келгану, уларнинг қилмиши тарихда “вандализм” деган бадбахт ном билан қолган.

Улардан фарқли ўлароқ, турли давр вандаллари ўз аҳмоқликлари билан нафақат тарихий обидалару артефактларни, балки бутун бошли шаҳарларни йўқ қилишган.

Бордию буни оддий плагиат деб атасак, меъморий асар муаллифлиги юзлаб номсиз япон гастарбайтерларига берилишидан Ўзбекистон ҳукумати қандай манфаат кўришига тўғриси ақлим етмайди.

Қудрат Бобожон
Eltuz.com, 2015 йил, 30 октябрь

Тағин ўқинг
19 апрел 2016
«Маънавият соҳасидаги энг жиддий хавфли таҳдид ватансизлик ғоясидир. Мафкуравий кураш арсеналида ватансизлик энг хавфли қуроллардан бири ҳисобланади», деб ёзди ...
20 декабр 2017
16 декабрь куни Фарғонанинг «Нефтчи» жамоаси бош мураббийи Вадим Абрамов футболдан четлатилди. Ўзбекистон футбол федерацияси – ЎФФ қўмитаси унинг ...
11 март 2016
Ўзбекистонда рекламада порнодан фойдаланиш тақиқланади. Лекин бу қоида сиëсий рекламаларга жорий қилинмайди. Кинода ўпишиш мумкин, ҳар икки холатда, – ...
5 май 2018
Франциянинг қудратли императори Наполеон Бонапарт 1821 йилнинг 5 майида (Napoléon Bonaparte) Авлиё Елена оролида банди бир тарзда оламдан ўтди. ...
Блоглар
12 феврал 2019
Алишер Навоийнинг навбатдаги юбилейини эсон-омон ўтказиб олдик. У аллақачон ўзбек миллатининг, ўзбек тарихи ва маданиятининг ...
10 феврал 2019
Ўзбек жамиятидаги муҳофазакор қатламнинг турк сериалларига қарши «жиҳоди»нинг ажабланадиган жойи йўқ. Аслида бу масаланинг илдизи ...
5 феврал 2019
Бир вақтлар қадимий Рим салтанатининг тарғибот-ташвиқотчилари сифатида воизлар ва файласуфлар империянинг равнақ топишида катта ҳисса ...