Асосий мавзулар
4 август 2018

Вандализмми ёки оддий плагиат?

Навоий театрининг японлаштирилиши, аслида хиёбонларнинг чопиб йўқ қилиниши, деворий санъат асарларини ўчириб, устига фотообой қоплаш, тарихий ёдгорликлар ўрни, шакли шамойилини ўзгартириш, масжидларга болалар ва диний либосдаги (?) одамларнинг қўйилмаслиги, ҳижобни ва қизларнинг шимда юришинию тўйларда вальсга тушишини тақиқлаш каби бир-биридан ғалати воқеалар олдида арзимасдай туюлиши мумкин, бироқ жиддий ташхисга муҳтож.

Гап Тошкентдаги сўнгги ўзгариш – Навоий номидаги академик театр биноси лавҳасидан унинг меъмори номининг олиб ташланиши ҳақида кетяпти. Бундан буён театр унинг бош меъмори Алексей Шусев томонидан эмас, балки “юзлаб япон фуқаролари” томонидан барпо этилган ҳисобланади.

Театр биносининг 1947 йили таниқли меъмор Алексей Шусев лойиҳаси ва раҳбарлигида қурилгани ҳаммага маълум.

Ҳар ҳолда опера театри биноси қурилиши тўғрисида Википедияда бундан бошқа маълумот қолдирилмаган. Қурилишда қанча маҳбус, ҳарбий асиру мардикор ишлагани, уларнинг миллати тарихчилар учун баҳсли бир мавзу.

Бироқ қайсидир япон делегацияси келиши олдидан лавҳа ўзгарди. Эндиликда бу театр биноси муаллифлари “Узоқ Шарқдан депортация қилинган юзлаб япон фуқаролари” бўлиб чиқяпти.

Тарихни қўлининг учи билан ўзгартиришга ўрганиб қолган Каримовнинг “бу мўъжизаси” аслида навбатдаги аҳмоқона вандализмнинг бир кўриниши, холос.

Тарихда шундай миллат ўтган. Уларни вандаллар деб аташган. Бу ном уларга 455 йилнинг июнида Римни ишғол қилишган пайти ноёб санъат асарларни кўп миқдорда ўмарганлари учун берилган.

Бироқ улар бу осори-атиқалар ва муаллифлар номини ўзгартиришмаган, сотиш учун авайлаб шаҳардан олиб чиқиб кетишган. Келажак авлодларга улар бутунлигича етиб келгану, уларнинг қилмиши тарихда “вандализм” деган бадбахт ном билан қолган.

Улардан фарқли ўлароқ, турли давр вандаллари ўз аҳмоқликлари билан нафақат тарихий обидалару артефактларни, балки бутун бошли шаҳарларни йўқ қилишган.

Бордию буни оддий плагиат деб атасак, меъморий асар муаллифлиги юзлаб номсиз япон гастарбайтерларига берилишидан Ўзбекистон ҳукумати қандай манфаат кўришига тўғриси ақлим етмайди.

Қудрат Бобожон
Eltuz.com, 2015 йил, 30 октябрь

Тағин ўқинг
1 апрел 2015
“Ижтимоий фикр” жамоатчилик фикрини ўрганиш маркази Ўзбекистон мустақиллиги арафасида мамлакат аҳолиси президент сиёсатини тўлиқ қўллаб қувватлашини билдирди, балки етар… ...
23 октябр 2018
Халқаро бокс уюшмаси (AIBA) президентлиги учун 2-3 ноябрда ўтадиган сайловда ўз номзодини қўйган ўзбекистонлик 66 яшар Ғафур Раҳимов жиноят ...
5 март 2020
Хитойлик уйғурлар масаласи бўйича таниқли тадқиқотчи, ёзувчи ва таржимон Евгений Бунин (Gen Bunın) Ўзбекистонга иккинчи марта киритилмади. У бу ...
23 феврал 2017
20 февраль куни Ўзбекистон томони Тожикистоннинг “Сомон Эйр” компанияси учоғини қабул қила олмаслигини билдиргани ҳақида хабарлар чиқди. 25 йиллик ...
Блоглар
2 июл 2020
6-синфда ўқирдим, Кампучияда давлат тўнтариши бўлиб ҳукуматга Пол Пот раҳбарлигидаги “Қизил кхмерлар” келганини, улар бутун ...
25 июн 2020
​​Халқаро пресс-клубда матбуот анжумани бўлиб ўтибди, унда Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ директори Акмал Саидов ...
21 июн 2020
(бўлган воқеа) Таржимон сифатида Россиянинг милиция бўлимларидан бирига чақиришган эди. Бўлимда жиноятчи сифатида гумон қилинган ...