Асосий мавзулар
10 феврал 2019

Турк сериалларига нафрат негизидаги иллюзия

Ўзбек жамиятидаги муҳофазакор қатламнинг турк сериалларига қарши «жиҳоди»нинг ажабланадиган жойи йўқ. Аслида бу масаланинг илдизи психологик мавзу. Анъанавий муҳофазакорларнинг бу руҳий ҳолати уларнинг шуури остида яширинган фантазия ва иллюзиянинг реаллик билан тўқнашувидан келиб чиқади.

Масалан, Эрдўғон Туркияси тасаввурида бир хил ҳаёт тарзидаги анъанавий жамият мавжуд. Ёки улар шундай бўлишини, шундай кўрмоқни орзулайдилар. Лекин реал ҳаёт бошқа, турк жамиятининг аксари ўзини ғарб маданиятининг ажралмас бир парчаси деб билади. Ҳатто диндорлари ҳам.

Яъни Туркия кўп маданиятли, рангли космополит бир жамият. Шунинг учун бу тоифанинг турк сериалларга қаршилигида асосий негиз “ахлоқ” эмас, балки бу сериалларнинг манбаси.

Улар хаёлларида тасаввур этганлари, идеаллаштирилган исломий маданият ўчоғидан келаётган ахборотни ҳазм қила олмаяптилар, холос. Бу «толибон» каллалар ўзлари яратган иллюзияда яшайдилар, кайфлари тарқалгач, ҳар тарафга нафрат сочадилар.

Туркияда ахлоқ нормалари ўзбекларникидан, албатта, фарқли. Ҳатто исломий, муҳофазакор гуруҳлар орасида ҳам бизнинг ўзбек “маънавиятчилар” учун даҳшатли туюлган манзаралар нормал ҳолат ҳисобланади. Энг муҳими, ижтимоий-маданий маънода очиқ бир жамият ҳисобланган Туркия халқида самимият бор, риёкорлик йўқ.

Ҳар хил ниқоб орқасига яшириниб, “ахлоқ” посбонлиги қилишмайди. Биздаги анъанавий, нисбатан ёпиқ жамиятларда эса “усти ялтироқ” бўялган ахлоқ нормалари мавжуд. Ўғри ҳам, бузуқ ҳам бошқасига, ўз доирасидан бўлмаганларга маънавият ваъзи беришга интилади. Бу риёкор “маданият” посбонларининг оқимга қарши сузишидан бошқа нарса эмас.

Дунё ўзгараверади, тараққиёт давом этади.

Баҳодир Файз
Eltuz.com

Тағин ўқинг
17 апрел 2022
(Таниқли шоир ва сиёсатчи Муҳаммад Солиҳнинг “Императив” китобидан 44-қисм. Аудиокитоб матнини муаллифнинг ўзи ўқиган. Давоми бор.) Паул Валери америкалик ...
20 октябр 2016
Олдин ҳам ёзгандик, Бош вазирнинг виртуал қабулхонасига мурожаат қилаётганлар ўз муаммоларига тез ечим топаётганидан миннатдор бўлаётгани ҳақида сўнгги вақтларда ...
14 май 2019
Лондонлик таҳлилчи Алишер Илҳомов 14 май куни Ўзбекистонда мулкка эгалик ҳуқуқлари бузилаётган, айниқса, уйларидан оммавий кўчирилаётганлар муаммоси юзасидан петиция-мурожаатини ...
15 феврал 2017
«Жамият» газетаси (10.02) нодавлат нотижорат ташкилотлар фаолиятининг «сирли қирралари» ҳақида мақола эълон қилди. Унда ёзилишича, «дунёда ўз манфаатини бошқаларникидан ...
Блоглар
6 апрел 2024
Бугунги кунда рус пропагандаси фақат рус телеканаллари орқали бериляпти деган одам қаттиқ янглишади, чунки пропаганда ...
28 март 2024
Россия гумондорларини қийнагани ИШИД версиясини йўққа чиқармайди.  Бу ерда бир эски сийқа трюк ишлатилади. Спецслужбада бу ...
17 март 2024
Рассом Туз бир мавзу муҳокамасини бошласа ағдар тўнтарини чиқариб барча қирраларини ўрганади. Танганинг ағиниям¸ бағиниям¸ ...