Асосий мавзулар
19 март 2018

19 март куни Ленин майдонидаги митингда ўзбек тилига давлат мақоми сўралган эди

1989 йилнинг 19 мартида Тошкент марказидаги Ленин майдони (ҳозирги Мустақиллик майдони)да норозилик митинги бўлиб ўтди.

Митингни “Бирлик” халқ ҳаракати ташкил қилган эди. Ўзбек тилига давлат тили мақомини бериш талаби йиғилганларнинг асосий истаги эди.

Митингда, шунингдек, Бўстонлиқдаги кимë заводи қурилишини тўхтатиш ва Орол қуриши оқибатлари билан боғлиқ талаблар ҳам илгари сурилган.

Eltuz.com тасарруфида мавжуд бўлган ҳужжатларга кўра, митингда 80-100 киши атрофида одам тўпланган.

Баъзи маълумотларга кўра, митингчи фаоллар орасига киритилган КГБ агентлари ҳисобига тадбир охирига бориб одамлар гавжумлашган.

Ленин ҳайкали остида ҳукуматдан изн сўрамасдан 80 кишининг йиғилгани ўша пайтда Ўзбекистон раҳбари бўлган Рафиқ Нишоновни қўрқитиб юборган.

Ҳукумат митингчилар ëнига одам юбориб, аввалига тарқалишни талаб қилган. Бу талаб қондирилмаганидан кейин митинг ташкилотчиси, математика фанлари доктори, профессор Абдураҳим Пўлатов айни майдонга ëндош бўлган ва халқ орасида “товуқ оëқли уй” деб аталган 16 қаватли ҳукумат биносига таклиф қилинган эди.

“Бирлик” ташкилотчиларидан бири бўлган Пўлатовни Ўзбекистон ССР Олий кенгаши раиси Мирзаолим Иброҳимов қабул қилиб, унга ўзбек тилини давлат тили қилиш бўйича қонун лойиҳаси тайëрланаëтгани ҳақида билдирган.

Айни митинг ҳақида “Озодлик”нинг Тошкентдаги штатсиз мухбири Тоҳир Умаров воқеадан бир неча кун ўтиб Мюнхендаги радиостанциядан хабар қилган эди.

Билишимизча, айни митинг тўлалигича КГБ тарафидан видеотасвирга олинган ва бу тасвир шу кунда Ўзбекистон МХХ архивида сақланмоқда.

Бу митинг тасвирлари бизда мавжуд эмас. Аммо «Ўзбекфильм» киностудияси ишлаган “Тангалик болалар” киносида айни митинг билан боғлиқ ҳужжатли кадрлар мавжудлиги айтилади.

Турли манбаларга кўра, бундан илгари ҳам Ўзбекистонда сиёсий норозилик намойишлари бўлган.

Масалан, Ўзбекистон тарихидаги илк митинг 1988 йили 20 декабрь куни Инқилоб (ҳозирги Амир Темур) хиёбонида Муҳаммад Солиҳни «Правда Востока» ҳужумидан ҳимоя қилиш учун ўтказилганди.

Унда 300 атрофида одам қатнашгани айтилади.

Бундан ташқари, ўша йили февраль ойида Ўзбекистон тарихида «Тил байрами» номи билан қолган, ўзбек тилига давлат мақоми бериш сўралган илк намойиш талабалар шаҳарчасидаги майдонда ўтган эди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
14 апрел 2016
Тошкент вилоят Халқ таълими ходимларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институтига ўқишга келган ўқитувчилар ўзларига нисбатан ўқув юрти ходимларининг ...
14 август 2018
Бугун eltuz.com сатирасида рассом Туз қирғиз-ўзбек чегарасидаги яширин туннелдан ўтишга мажбур бўлаётган келинлар муаммосини акс эттиради. Ота-онасини кўриш учун ...
7 сентябр 2016
Вафот этган президент Каримовга сажда қилиш амалиёти тобора куч олаётир. Интернетнинг ўзбек сегментида хизмат кўрсатган артистлар, таниқли журналистлар ва ...
14 апрел 2016
«Ҳуқуқ олами»да газетасида эълон қилинган интервьюсида таниқли режиссёр Зулфиқор Мусоқов «ўзбек киносининг, аниқроғи, «Ўзбекфильм»да ишланган кўпгина асарларнинг ҳозирги аҳволини… ...
Блоглар
21 сентябр 2018
Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон миллий кутубхонаси маъмурияти Рауф Парфининг 25 сентябрга мўлжалланган юбилейини тўхтатиш ортидан ...
19 сентябр 2018
Жорий йилнинг ўтган саккиз ойида Ўзбекистоннинг ташқи савдоайланмасида импорт суръатининг ўсиши экспортникидан қарийб етти баробардан ...
19 сентябр 2018
«Йигирма иккита маҳкум ва яна шунча войсковой бирданига изо­лятор томон чопа бошлайдилар. Войсковойлар йўл бўйи ...