Дайжест
19 март 2019

Назарбоев Зардуштга қариндошми?

Майли, бошлаб қўйдим энди, мен ҳам хайпни давом эттирай.

Қозоқларда уруғчилик тизими бугунги кунга қадар яхши сақланиб қолган. Уруғ мансубияти қиз олиш-беришдагина эмас, балки давлат мансабларини эгаллашда ҳам муҳим ўрин тутади. Айни пайтда ҳокимият тепасида Катта жуз (уйшунлар) вакиллари. Шу билан бирга, Ўрта жузнинг найман уруғи яхши позицияларни эгаллаган.

Иерархиянинг охирида эса Кичик жуз (олчинлар) туради. Асосий нефть манбалари уларнинг зонасида (Манғишлоқ ва Отров вилоятлари), шунга қарамай, бойликлар, асосан, Катта жуз қўлида. Бунинг натижасида 2011 йили Жанаозен воқеалари рўй берганди.

Назарбоев эса Катта жузнинг шапрашти (чапрачти) уруғидан. Қабилавий иерархияда бу уруғ энг қуйида туришига қарамай, Назарбоев даврида анчайин кўтарилиб олган. Ўз вақтида сарой тарихчилари Элбошига пахта қўйиш мақсадида уруғ тарихини ўрганиб, унинг келиб чиқишини олис минг йилликларга боғлаб ташлаган эди (пахта қўйиш Қозоғистонда ҳам бор).

Масалан, ўз вақтида бир қозоқ тарихчиси зардуштийлик дини асосчиси Зардушт (Заратуштра) шапрашти уруғидан келиб чиққани ҳақидаги “гениал” фикрни олиб чиққан эди. Заратуштра исмининг қозоқча талқинини келтирсам, менимча, кулгидан йиқилиб қоласизлар: Жаратушы, яъни Яратувчи.

Мана шунақа гаплар. Энди у доруломон даврлар ўтди-кетди, Зардуштни ҳам тинч қўйишса керак.

Эльдар Асанов,
Телеграмдаги «Асанов формати» блогери

Тағин ўқинг
13 март 2018
Бундан 65 йил олдин, 1953 йилнинг 18 март куни Германиянинг Мюнхен шаҳридаги радиостанциядан ўзбек тилида илк бора мана бу ...
21 сентябр 2017
Бўлмади. Кўпчилик зиёлиларнинг кутгани бўлмади. Ўзини 26 йилдан буён мустақил деб биладиган, кўксига уриб бу билан ғурурланадиган давлатнинг раҳбари ...
21 март 2016
Хусусан, газетада эълон қилинган “Ахборот қуроли қачон ва нима мақсадда қўлланилади?” сарлавҳали мақолада “эндиликда жамики зиддиятлар ахборот қуроли ёрдамида ...
8 декабр 2015
Россиянинг Краснодар шаҳрида баланд қаватли уй қурилишида ишлаётган 30 яшар ўзбек йигит 18 қаватдан йиқилиб ўлди. Eltuz.com
Блоглар
11 сентябр 2019
Ибтидосида айтай, мен шоир ёки бастакор, ё-да ҳофиз эмасман. Шеърга ўхшаган бир нарсаларни ёзиб, уларга ...
6 сентябр 2019
“Орамиздан чиқса гар миллатни яхши севгувчи, биз они душмон билиб, таффонча бирлан отамиз”. Бу мисраларни ...
4 сентябр 2019
Менинг узоқ йиллар аввал ёзган бир шеърим бор эди. Унда Шарқнинг шоири гул бутоғига боғлаб ...