Вақт машинаси
3 апрел 2017

3 апрел – қўл телефонидан илк қўнғироқ қилинган кун

Бу 1973 йил 3 апрелда Нью Йоркда, ҳайрат билан қараб турган одамлар кўз ўнгида рўй берди. Motorola ширкатининг ходими Мартин Купер рақиб Bell Laboratories компаниясининг телефон рақамларини териб шундай сўз бошлаган эди:

«Айтчи, қаердан қўнғироқ қиляпман?»- деб қизиқади жаноб Купер рақобатдош ширкатнинг тадқиқот бўлими раҳбари Жоэл Энгелга. Ва сўнгра хурсандчилигидан ичига сиғмай – Мен сенга ҳақиқий мобил телефонидан қўнғироқ қиляпман!» дея ўзи жавоб қайтаради.

Бу қўнғироқ ғолибнинг мағлуб устидан¸ рақобатда оти ўзган чавандознинг чангда қолган рақиби устидан қахқахаси эди.

Зотан AT&T ширкатига оид Bell Laboratories 1940 йилларнинг охирида биринчи бўлиб қўл телефонлари кашф этиш ғояси билан чиққан эди.

Купер телефонининг оғирлиги 1,5 кгни ташкил қилиб, ҳозирги телефонларга солиштирганда жуда баҳайбат туюлсада, ўша пайтда бу деярли оғир саналмаган.

Бу воқеа муносабати билан матбуотга гапирган Bell Laboratoriesнинг ходими Ричард Френкель шундай таъкидлаган эди.

«Ўша пайтда биз машиналарда 14 килолик телефонлардан фойдаланар эдик. Ундай телефоннинг бутун имкониятларини бор-йўғи 1 килограммлик телефон орқали амалга ошириш улкан ёриб чиқиш деб айтиш мумкин эди».

Дастлабки қўл телефони модели Motorola DynaTAC 8000x бўлиб, 22,5 сантиметр ҳажмдаги телефонга икки минг детал сиғдирилган.

Тўлиқ зарядли телефон билан 20 дақиқалик суҳбатни амалга ошириш имкони бўлган.

Motorola ширкатининг муҳандиси ўз умрини симсиз телефонлар яратишга бағишлади.

Мартин Купер 1967 йил ўзининг дастлабки қўл рацияларини Чикаго полицияси учун яратган эди.

Орадан ўн йил ўтгачгина, Motorolaнинг омма учун мўлжалланган биринчи мобил телефонлари 1983 йил 6 мартда савдога чиқарилади. У телефон оғирлиги 800 грамм бўлиб, 3,5 минг долларга баҳоланган.

1980-йилларда қўл телефонининг нархи бир автомашина баҳосига тенг келгани ҳам айтилади. Америка матбуоти ёзганидек, қўл телефонига эга бўлиш бизнесменлар учун ҳашамат белгиси ҳисобланса, сиёсатчиларнинг жамиятдаги мавқеи қандайлигининг рамзи сифатида ҳам кўриларди.

Бугунга келиб мобил телефони инсон қўлининг табиий давомига айланди. Мобил телефонларининг Ўзбекистон учун муҳим аҳамияти эса смартфонларда интернет имкониятининг борлигидадир. Балки шунинг учун ҳам Eltuz.comнинг мобил версияси компютер версиясидан кўра оммабоб, 80 фоиздан зиёд ўқувчилар сайтга мобил телефонларидан киришади.

Дунëдаги глобал алоқа саноати кўламини кузатаëтган GSMA ташкилоти 2014 йилда 7,230 млрд қўл телефони мавжудлигини аниқлаган эди. Бу эса сайëрадаги одамлар сонидан анча кўп.

Ботир Ражабов

Eltuz.com

Тағин ўқинг
14 октябр 2016
«Халқ сўзи» газетаси (12.10) юртимизда 4 декабрь куни бўлиб ўтадиган президент сайловини кузатиш учун Марказий сайлов комиссияси ЕХҲТ, Шанхай ...
3 сентябр 2016
«Ислом Абдуғаниевич 2016 йил 2 сентябрда Тошкент шаҳрида бош мияда қайта тикланмайдиган ўзгаришларга ва полиорган етишмовчилигига олиб келган мия ...
16 октябр 2015
Қудрат Бобожон Eltuz.com Мамлакат қонуни, оддий водопровод жўмраги, ёки халқ қўлидаги шиор бўлсин, ҳаммаси ўзгаришга муҳтож. Аксинча уларни моғор ...
11 ноябр 2016
Айни кунларда Ўзбекистондаги барча босма нашрларнинг бутун диққат-эътибори 4 декабрда бўлиб ўтадиган президент сайловига қаратилган. Қайси газетани олиб қараманг, ...
Блоглар
28 июл 2017
Шу йилнинг 26 мартида Тошкентнинг «Гранд-кафе» емакхонасида содир бўлган бу воқеада жамиятдаги шафқатсизлик, ҳокимият амалдорларининг ...
23 июл 2017
Бундан юз йил бурун Туркистонда рўй берган бу воқеа минтақанинг бўлинган мамлакатларида бугун турлича талқин ...
22 июл 2017
Эътироз билдиришга уриниб ҳам кўрманг, чунки бу бугуннинг ҳақиқати. Ўзбекистоннинг қайси вилоятига борманг, пахтазорда юрган, ...