Вақт машинаси
18 апрел 2018

18 апрель – Аврангзеб мушриклар ибодатхоналарини вайрон қилишни буюрди

Аврангзеб (тож безаги) дея тарихга кирган Абул Музаффар Муҳиддин Муҳаммад Оламгир (1618—1707) Ҳиндистонда Буюк мўғуллар империяси дея аталган давлатнинг подшоҳи эди.

Султон Муҳаммад Аврангзеб Баҳодир Шоҳ Жаҳон ва Мумтоз Маҳалнинг учинчи ўғлидир.

Математика ва фикҳ бўйича етук олим даражасида илми бўлганини тарихчилар ëзади.

Улкан сулола вакили ва подшоҳ бўлишига қарамай, фақир мусулмон каби кийиниб, камтарона яшагани айтилади.

Аврангзеб Қуръонни ёд билар, талайгина шеърларни ёддан ўқир, ўзи ҳам шеър ёзарди. Аммо қаттиққўл, қон тўкишни оддий бир зарурат деб билувчи тошбағир киши эди.

У қирқ тўққиз йил ҳукмронлик қилиб, 1707 йилда 89 ёшида Аҳмадобод шаҳрида вафот этди.

Ҳиндистонда Ислом динининг ëйилиши Аврангзеб исми билан боғланади. Аврангзеб ўзидан олдинги темурий ҳукмдорларнинг мушрик ва оташпарастларга тоқатлилик сиëсатини тўхтатиб, буддавийлар ибодатхоналарини вайрон қилади.

Мусулмон бўлмаганларга жизя солиғини солади.

Бугунги тил билан айтганда, Аврангзеб сиëсатда ИШИД ва салафийлар форматида иш кўради.

Аврангзеб Ҳиндистонда кенг ëйилган нақшбандийлик ва бошқа суфийлик тариқатларини ширкка тенглаштириб, таъқиб ва тазйиқ остига олади.

Аврангзеб 1658 йилда акаси Доро Шукуҳни асирга олгач, отаси Шоҳ Жаҳонни ҳам тахтдан тушириб, қасрда маҳбусликда сақлайди.

Кўп ўтмай, укаси Муродбахшни ҳам ушлаб зиндонга ташлайди ва ўша ерда бўғиб ўлдиртиради.

Кичик акаси Шоҳ Шужў дарбадарликда Бирма тупроғига ўтиб, ўша ерда бутун оила аъзолари билан бирга қароқчилар қўлида ўлиб кетади.

Катта акаси Доро Шукуҳни динсизликда айблаб, зиндондан олиб чиқади ва шаҳар майдонида бошини кестиради. Ўша куниёқ Доро Шукуҳнинг кесилган бошини лаганга солиб, маҳбусликда ётган касал отаси Шоҳ Жаҳон олдига киритади.

Шоҳ Жаҳон эса маҳбусликда саккиз йил йиғлаб-йиғлаб, кўзи кўр бўлиб, оламдан ўтади.

Аврангзеб эса қирқ тўққиз йил ҳукмронлик қилади.

«Тазкират ул-ҳавотун»да айтилишича, Аврангзебнинг беш ўғли ва беш қизи бўлган. Ўғиллари – Муҳаммад Султон, Муаззам Шоҳ (кейинчалик Баҳодир Шоҳ), Аъзам Шоҳ, Муҳаммад, Амин Ком Бахш; қизлари — Бадринисо бегим, Зебуннисо бегим, Зийнатнисо бегим, Зубдатнисо бегим ва Меҳринисо бегимлардир.

Зебуннисо бегим ўз замонасининг фозила аёлларидан Ҳафиза Марямбону қўлида савод чиқарган.

Отаси Зебуннисонинг шоирлик истеъдодини пайқаб, унга ўз даврининг етук олимларидан Мулло Муҳаммад Ашраф Исфаҳоний ва Мулло Жовонни муаллим қилиб тайинлайди.

Зебуннисо бегим забардаст шоира, етук олима, танбур чертувчи уста созанда ва моҳир хаттот бўлиб етишади.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
27 июн 2018
Туркистонда биринчи жадид матбуот органи – “Тараққий” газетаси Тошкент шаҳрида Исмоил Обидов муҳаррирлигида 1906 йил 27 июндан эътиборан чоп ...
27 сентябр 2017
27 сентябр куни транспорт прокуратураси талаби билан Яшнаобод туман ички ишлар бўлимига олиб кетилган ёзувчи Нурилла Отахонов (Нуриллоҳ Нуруллоҳ ...
14 май 2017
Украиналик қўшиқчи Жамала ўтган йили «Евронигоҳ» қўшиқ танловида ғолиб чиқиши ортидан 2017 йилги қўшиқ танлови Украинада ўтди. 13 май куни Киевда якунланган ...
26 сентябр 2017
26 сентябр куни танқидий фикрлари учун ўзбек ҳукуматининг қора рўйхатига киритилган 63 ёшли ёзувчи Нурилла Отахонов Туркиядан Тошкентга йўл ...
Блоглар
21 сентябр 2018
Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон миллий кутубхонаси маъмурияти Рауф Парфининг 25 сентябрга мўлжалланган юбилейини тўхтатиш ортидан ...
19 сентябр 2018
Жорий йилнинг ўтган саккиз ойида Ўзбекистоннинг ташқи савдоайланмасида импорт суръатининг ўсиши экспортникидан қарийб етти баробардан ...
19 сентябр 2018
«Йигирма иккита маҳкум ва яна шунча войсковой бирданига изо­лятор томон чопа бошлайдилар. Войсковойлар йўл бўйи ...