ART-DURBIN
20 sentyabr 2016

Shayton-arava mingan amerikalik talabalar 125 yil oldin Samarqandga qanday yetib oldi

veloprobegAmerikaning ikki shovvoz vatandoshi Tomas Gaskel Allen (Thomas Gaskell Allen) va uning do‘sti Uilyam Luis Saxtleben (William Lewis Sachtleben) 1890 yilning iyunida Nyu Yorkdan Liverpulga kemada kelib dunyo bo‘ylab 3 yil davom etgan sayohatini boshlashdi. Ikkovlon 1891 yilning kuzida Yevropani kesib o‘tib o‘sha paytda rus ishg‘oli ostida bo‘lgan Markaziy Osiyo tuproqlariga yetib olishdi.

Sayohatchilar bugungi zamonaviy O‘zbekiston, Turkmaniston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston joylashgan yerlarning barisini kezib Qoshg‘ar orqali Xitoyga o‘tib ketishdi.

Ular fotoga olgan tasvirlarda Markaziy Osiyoda hizmat qilgan rus ishg‘olchi generali Kuropatkin, hamda Samarqand va Toshkentdagi chor gubernator saroylari aks etgan.

Yurtkezarlar Markaziy Osiyodagi qadim shaharlarining muhtasham ko‘rinishlarini, ishg‘ol ostidagi yurtning kolonial turmushini fotoapparat shishasiga muxrlashadi.

Bugungi til bilan aytganda bu fotografiyalar selfi suratning bir turi edi. Ammo bu selfi go‘zal kompozitsiyaga ega bo‘lgani holda “tashkillashtirilgan”, “yaltiroq” shodonlikdan uzoq edi.

Bugun oradan 125 yil o‘tib chet el sayyoxining O‘zbekistonda bu qadar erkin harakatlanishi va bemalol surat chekishini faqat orzu qila olamiz xolos.

1-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b1%d0%b5%d1%81%d0%b5%d0%b4%d1%83%d0%b5%d1%82-%d1%81-%d0%b3%d0%b5%d0%bd%d0%b5%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%be%d0%bc-%d0%ba%d1%83%d1%80
1-noyabr. Allen ishg‘olchi general Kuropatkin bilan Ashxobod yaqinidagi ot poygasida.

 

8-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%b0%d1%8f-%d1%86%d0%b5%d1%80%d0%ba%d0%be
8-noyabr. Samarqand. Bosqinchi ruslar joylashtirilgan mahalladagi nasroniy cherkovi.

 

13-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%bf%d1%80%d0%be%d0%b5%d0%b7%d0%b6%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%b4%d0%be
13-noyabr. Samarqand. Allen gubernator uyiga kirib kelmoqda.

 

14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%bf%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%82%d0%ba%d0%b0-%d1%82%d0%be%d1%80%d0%b3%d0%be%d0%b2%d1%86%d0%b0-%d0%bd%d0%b0-%d0%b3%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%be%d0%b9-%d1%83
14-noyabr. Samarqand markazidagi do‘konchi chodiri

 

14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%b8%d0%ba%d0%bc%d0%b0%d1%85%d0%b5%d1%80-%d0%b4%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%bd%d0%b0
14-noyabr. Samarqand markazidagi do‘konlardan biri

 

14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d0%bc%d0%b5%d0%b4%d1%80%d0%b5%d1%81%d0%b5-%d1%88%d0%b5%d1%80%d0%b4%d0%be%d1%80-%d0%bd%d0%b0-%d0%bf
14-noyabr. Samarqand.Sherdor madrasasi. Registon.

 

14-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%81%d0%b0%d0%bc%d0%b0%d1%80%d0%ba%d0%b0%d0%bd%d0%b4-%d1%82%d0%be%d0%bc%d0%b0%d1%81-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b2%d0%be-%d0%b4%d0%b2%d0%be%d1%80
14-noyabr. Samarqand. Tomas Allen Bibi Xanim maqabarasi xovlisida

 

16-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d1%82%d0%be%d0%bc%d0%b0%d1%81-%d0%b0%d0%bb%d0%bb%d0%b5%d0%bd-%d0%b2%d1%8b%d0%b3%d1%80%d1%83%d0%b6%d0%b0%d0%b5%d1%82-%d0%b2%d0%b5%d0%bb%d0%be%d1%81%d0%b8%d0%bf
16-noyabr. Tomas Allen Zarafshon daryosidan kechayotib velosipediga narsalarini yuklamoqda. Samarqandan Chinozga qarab ketadigan yo‘l.

 

19-%d0%bd%d0%be%d1%8f%d0%b1%d1%80%d1%8f-%d0%be%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%b2%d0%bb%d1%8f%d0%b5%d0%bc-%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%bc-%d1%81-%d0%bd%d0%b0%d1%88%d0%b8%d0%bc%d0%b8-%d0%b2%d0%b5%d0%bb%d0%be

19-noyabr. Velosipedlarni Sirdaryoda suzadigan paromga yuklanishi. Parom ikki yassi qayiq ustiga o‘rnatilgan.

Fotografiyalar: manybooks.net. Tarjima: Art Durbin

Akmal Rizaev,
O‘zbekistonlik muallif tahallusi, 
Eltuz.com

Tag‘in o‘qing
15 mart 2020
Joriy yilning 15 mart kuni soat 06.00 da Respublika virusologiya instituti laboratoriyasida Frantsiya Respublikasida bo‘lib qaytgan 1 nafar O‘zbekiston ...
4 yanvar 2021
O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi “Alkogol va tamaki mahsulotlari aylanmasini tartibga solish hamda iste'molini cheklash to‘g‘risida”gi qonun loyihasiga nosvoy tayyorlash ...
24 oktyabr 2017
Ijtimoiy tarmoqlar internet orqali axborot yetkazishning eng qulay va tezkor vositasiga aylandi. Ayrim blogerlar ijtimoiy tarmoqlarda ba'zan shu qadar ...
11 oktyabr 2015
O‘zbekistonda dunyoviy, demokratik, savodli, ziyoli muxolifatning yo‘q qilinishi, kelajakda qo‘zg‘olonlar bo‘lgan taqdirda hukumat bilan dialog qilishga zarracha umid qoldirmadi. ...
Bloglar
20 iyun 2022
1990 yil 20 iyunda O‘zbekiston SSR Oliy Soveti tomonidan Mustaqillik deklaratsiyasi qabul qilingan edi. Mamlakat ...
17 iyun 2022
Biz nima uchun o‘zbek jamiyatida «ayollar huquqi» deb gapiramiz va bu ko‘pchilikka yoqmaydi?Buning sabablarini bilish ...
7 iyun 2022
(Taniqli shoir va siyosatchi Muhammad Solihning “Imperativ” kitobidan 54-qism. Audiokitob matnini muallifning o‘zi o‘qigan) AMAL ...