Асосий мавзулар
31 май 2019

31 май – Қозоғистонда сиёсий қатағон қурбонларини хотиралаш куни

Шўролар ҳукуматининг кескин сиёсати, аҳолининг хусусий мулки, чорва молларини тортиб олиб, кўчманчи халқларни мажбуран ўтроқлаштириш, колхозлаштириш ҳаракатлари оқибати ўлароқ, Туркистонда 1932-33 йилларда очарчилик юзага келган эди.

Қатағонлар чоғи бугунги Қозоғистон ҳудудида бир ярим миллиондан зиёд аҳоли очарчиликдан нобуд бўлгани, 600 минг нафардан ортиқ қозоқ мамлакатни тарк этгани айтилади.

Қозоғистон Компартияси лидери Филипп Голошекин 1927 йили “Кичик Октябрь” жабҳасини эълон қилади. Бу коллективлаштириш сиёсатини, кўчманчи қозоқларни оммавий тарзда ўтроқ ҳаёт тарзига ўтказилишини англатарди.

Бунинг натижасида халқ орасида ҳукумат сиёсатига қарши норозиликлар бошланади ва бу шафқатсиз бостирилади.

Маҳаллий интеллигенция коммунистларнинг бу ҳаракатларини танқид остига олади. Шўролар ҳукумати оммавий очарчиликдан ва террордан ташқари, махсус разнарядка бўйича миллий овозларни ўчиришга киришади.

Қозоғистонлик блоггер Айгуль Утепова интервьюси

1928 йили 44 нафар “буржуа миллатчиси”, жумладан, “Алаш Ўрда” ҳаракати фаоллари ҳибс этилади.

1930 йилнинг сентябрига келиб тағин 40 нафар қозоқ ватанпарвари қамоққа олинади.

1937-38 йилларда қатағонлар тағин кенгроқ кўлам касб этади.

Бу йиллари маҳаллий Туркистон ойдинларини шимолга сургун қилиш, оммавий қатл қилиш фонида бутун-бутун халқлар бу ҳудудларга оммавий депортация қилина бошлнади.

1937 йилнинг кузида юз минглаб корейс, турк, эроний, курд ва озарбайжонлар сургун қилингани маълум.

Шунингдек Иккинчи жаҳон уруши пайтида Туркистон ҳудудларига немислар, греклар, чеченлар, ингушлар, қорачойлар, балқарлар, қрим татарлари, месхети турклари ва бошқа халқлар депортация қилинди. Уларнинг сони бир миллион 200 мингдан ошиқдир.

Қозоғистонда бугун нишонланаётган хотира кунида 1986 йил декабрь воқеалари қурбонлари ҳам эсланади.

Ўша йили олиб ташланган Қозоқ ССР саркотиби Д.Кўнаев ўрнига Кремль тарафидан Колбиннинг мамлакатга раҳбар этиб тайинланиши мамлакатда миллий оммавий норозиликларга сабаб бўлди.

Намойишлар шафқатсиз бостирилди. Қамоққа олинганлар сони 8,5 мингдан ошди.

Бироқ бу воқеа Қозоғистон мустақиллиги йўлидаги тамал тоши бўлди, орадан 5 йил ўтиб Қозоғистон мустақилликни қўлга киритди.

Eltuz.com

Тағин ўқинг
19 март 2019
Қозоғистонни 30 йил бошқарган 79 яшар президент Нурсултон Назарбоев 19 март куни ўз лавозимидан истеъфога чиққани ҳақида баёнот берди. ...
12 март 2018
Бобомурод Абдуллаевга устидан бошланган суд жараёни бугун нафақат ўзбекистонликлар, балки турли давлатлар ҳукуматлари, инсон ҳуқуқлари ва журналистлар ташкилотлари диққат ...
30 июн 2016
Шу кунларда ижтимоий тармоқда чинозлик Аҳмадбой лавҳалари овоза бўлмоқда, бу ҳодиса бундан уч тўрт йил бурун президентнинг коррупционер қизи ...
29 октябр 2018
“Америка овози” радиосининг Истанбул шаҳрида ҳибсга олиниб судланган, Малик Мансур тахаллуси остида ишлайдиган 49 ёшли мухбири Абдумалик Бобоев 29 ...
Блоглар
16 октябр 2019
Қўшиқчи Жаҳонгир Отажоновнинг икки кун олдин олиб қўйилган ижодий фаолият учун лицензиясини «Ўзбекконцерт» 16 октябрь ...
7 октябр 2019
Мен 10 кунлик қамоқдан уйга келган заҳотим интервью берганимда Шабнамнинг тақдиридан мутлақо бехабар эдим. Менинг ...
7 октябр 2019
Мажбуран руҳий касалликлар шифохонасига ётқизилган хоразмлик блогер Нафосат (Шабнам) Оллошукурованинг отаси Болтабой Оллошукуров қизининг соғлом ...